Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Lu 83/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – po rozpoznaniu skargi K. K. na bezczynność Prezydenta M. L., reprezentowanego przez Dyrektora Zarządu Dróg i Mostów w L., w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 23 grudnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej skrzyżowania ulicy [...] z ulicą [...] w L. – zobowiązał wskazany organ do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku.
Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 27 czerwca 2013 r. (k. 22v dołączonych akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, sygn. II SAB/Lu 83/13).
W dniu 15 lipca 2013 r. odpis prawomocnego orzeczenia wraz z aktami administracyjnymi sprawy doręczono organowi (k. 43 powołanych wyżej akt), zaś w dniu 7 sierpnia 2013 r. K. K. złożył wezwanie do wykonania opisanego wyroku, kierując je do Gminy L. – Urzędu M. w L..
Następnie w dniu 2 października 2013 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę o wymierzenie Prezydentowi Miasta grzywny za niewykonanie wyroku z dnia 7 maja 2013 r. (k. 3 akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, sygn. II SA/Lu 1123/14).
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że jest ona niedopuszczalna z tego względu, iż złożone przez K. K. w dniu 7 sierpnia 2013 r. wezwanie do wykonania wyroku z dnia 7 maja 2013 r. zostało skierowane do niewłaściwego organu. Zobowiązanym do wykonania przedmiotowego orzeczenia był bowiem Prezydent Miasta, a nie – jak oznaczono to w wezwaniu – Gmina L..
Odnosząc się do meritum sprawy organ wyjaśnił natomiast, że informacja publiczna żądana przez skarżącego we wniosku z dnia 23 grudnia 2012 r. została mu udostępniona w piśmie z dnia 22 października 2013 r. przesłanym drogą elektroniczną w dniu 25 października 2013 r. (k. 13-15 dołączonych akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, sygn. II SAB/Lu 1123/14).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie, że prawomocnym wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Lu 83/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględniając skargę K. K., którą zarzucono bezczynność Zarządowi Dróg i Mostów w L. w przedmiocie jego wniosku z dnia 23 grudnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej funkcjonowania sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniu ulicy [...] z ulicą Do Dysa w L. – zobowiązał Prezydenta Miasta do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku.
W rozpoznawanej obecnie skardze skarżący zwrócił się natomiast do Sądu o wymierzenie zobowiązanemu organowi grzywny z tytułu niewykonania powyższego orzeczenia.
Podstawę prawną rozpoznawanej skargi stanowi zatem przepis art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z powołanej regulacji wynika, iż warunkiem formalnym złożenia skargi w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, jest uprzednie pisemne wezwanie organu do wykonania obowiązku nałożonego owym wyrokiem.
W sprawie niniejszej należy stwierdzić, że warunek ten – wbrew argumentom podniesionym w odpowiedzi na skargę – został przez skarżącego spełniony. Skarżący zawarł bowiem stosowne wezwanie w piśmie z dnia 7 sierpnia 2013 r. przesłanym do Urzędu M. L.. Okoliczność, że w wezwaniu tym, jako jego adresata oznaczono Gminę L., nie stanowi o jego bezskuteczności. Należy bowiem zauważyć, że zobowiązanym do wykonania wyroku z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Lu 83/13, był bowiem Prezydent M. L., będący organem wykonawczym reprezentującym Gminę L. na zewnątrz. Oznaczenie w tej sytuacji Gminy L. jako adresata wezwania uznać należało nie tylko za dopuszczalne, ale również prawidłowe i prawnie skuteczne.
Przechodząc zaś do merytorycznej oceny skargi stwierdzić należy, że jest ona zasadna.
W literaturze przyjmuje się, że niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu, wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności (por. J.P. T.: Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, W. 2012 r., s. 404).
Podkreślić przy tym trzeba, że niewykonanie wyroku, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., stwierdza się zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia sądu w ogóle, jak i wtedy, gdy wprawdzie wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Do takiego wniosku prowadzi wykładnia przepisu art. 154 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym wykonanie wyroku po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (por. postanowienie NSA z dnia z dnia 28 listopada 2000 r., sygn. akt IV SA 2001/98, LEX nr 77621, a także wyroki NSA: z dnia 9 października 2009 r., sygn. akt I OSK 308/09, LEX nr 571018 oraz z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 780/09, LEX nr 555896).
Skoro zatem wykonanie przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność przed wydaniem przez sąd rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi o wymierzenie grzywny nie czyni tej skargi, ani bezzasadną, ani bezprzedmiotową, to nie ulega wątpliwości, że konieczną i wystarczającą przesłanką wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku jest przekroczenie terminu wyznaczonego w tym wyroku do wydania aktu lub podjęcia czynności. Inaczej rzecz ujmując, nawet wydanie aktu lub podjęcie czynności, do której organ administracji był zobowiązany, jednak z przekroczeniem terminu wskazanego w sentencji wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, obliguje Sąd do uwzględnienia skargi o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie tego wyroku.
Powyższe prowadzi do wniosku, że istotą skargi, o której mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., jest zastosowanie przez sąd sankcji finansowej w stosunku do organu będącego w zwłoce w realizacji obowiązków nałożonych na ten organ wyrokiem sądu uwzględniającego skargę na bezczynność.
W takiej sytuacji, skoro w niniejszej sprawie organ administracji rozpoznał wniosek skarżącego z dnia 23 grudnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej (do czego został zobowiązany powołanym na wstępie wyrokiem tutejszego Sądu), udzielając mu żądanych informacji w piśmie z dnia 22 października 2013 r., oznacza to, że wniosek ten został wprawdzie załatwiony, jednakże ze znacznym przekroczeniem wyznaczonego przez Sąd czternastodniowego terminu, liczonego od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku (co nastąpiło 15 lipca 2013 r.), a ponadto dopiero po wniesieniu skargi o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie tego wyroku.
Skoro zatem akta administracyjne sprawy zostały doręczone organowi w dniu 15 lipca 2013 r., to udzielenie skarżącemu żądanej informacji publicznej (ewentualnie załatwienie wniosku w inny sposób), powinno nastąpić najpóźniej w dniu 29 lipca 2013 r., kiedy upływał czternastodniowy termin wskazany w wyroku sądu. Tymczasem organ udzielił żądanej informacji dopiero w dniu 25 października 2013 r. (data nadania wiadomości za pośrednictwem poczty elektronicznej), a zatem po upływie niemal trzech miesięcy od upływu wskazanego w wyroku Sądu terminu na jej udzielenie.
Dodatkowo z akt sądowych niniejszej sprawy, a także z akt sprawy sygn. II SAB/Lu 1123/14 tut. Sądu nie wynika, by przez czternaście dni od daty doręczenia organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku wydanego w sprawie sygn. II SAB/Lu 83/13, organ podjął jakiekolwiek działania zmierzające do rozpoznania wniosku skarżącego.
W tej sytuacji, w okolicznościach faktycznych tej sprawy zaistniała podstawa do wymierzenia Prezydentowi M. L., reprezentowanemu przez Dyrektora Zarządu Dróg i Mostów w L., grzywny w oparciu o dyspozycję art. 154 § 1 p.p.s.a. Udzielenie przez ten organ żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia 23 grudnia 2012 r. informacji publicznej przed wydaniem wyroku w przedmiocie grzywny stanowi zaś okoliczność, którą Sąd wziął pod uwagę przy określaniu wysokości grzywny.
Stosownie do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Stąd podstawę określenia wysokości grzywny w tej sprawie stanowi obwieszczenie Prezesa GUS z 17 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2014 r. i w drugim półroczu 2014 r. (M.P. z 2015 r. poz. 221), z którego wynika, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2014 r. wyniosło [...] zł.
Konstrukcja art. 154 § 6 p.p.s.a., zawierającego jedynie wskazanie maksymalnej wysokości grzywny prowadzi zatem do wniosku, że okoliczności, które mają wpływ na wysokość wymierzonej grzywny, muszą być przedmiotem szczegółowej analizy konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu całokształtu jej okoliczności.
Wymierzając Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości [...] zł, Sąd uznał, że taka wysokość grzywny jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów prawa przez organ w niniejszej sprawie. Ustalając jej wysokość, Sąd z jednej strony miał na względzie znaczny, bo niemal trzymiesięczny okres opóźnienia w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej, z drugiej jednak strony Sąd – jak już wyżej wskazano – zobowiązany był wziąć pod uwagę również fakt, iż organ przed wydaniem wyroku w przedmiocie wymierzenia grzywny, rozpoznał wniosek skarżącego udzielając mu w całości żądanej informacji publicznej.
Z przytoczonych względów, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji wyroku, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.