Uzasadnienie
R. D. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawca"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 8 września 2023 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że wnioskiem złożonym w dniu 3 kwietnia 2023 r. skarżący wystąpił do Burmistrza Miasta Tomaszów Lubelski o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem – J. D., legitymującym się Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział [...] z dnia 24 kwietnia 2019 r., na podstawie którego został uznany za trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ze wskazaniem, że niezdolność istnieje od listopada 2018 roku.
Decyzją z dnia 16 maja 2023 r. Burmistrz Miasta Tomaszów Lubelski, odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia wskazując, że w sprawie nie został spełniony warunek art.17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm. - dalej: "u.ś.r."), gdyż niepełnosprawność u ojca skarżącego nie powstała w okresach wskazanych w tym przepisie.
W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia 8 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazując, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, iż nie jest więc dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niekonstytucyjną.
Zdaniem Kolegium pomimo niewłaściwej argumentacji uzasadniającej podjętą przez organ I instancji decyzję, należało odmówić skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Organ odwoławczy wskazał, że w toku przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego ustalono, iż skarżący zamieszkuje wspólnie z ojcem oraz stryjem. J. D. jest osobą niepełnosprawną od wielu lat, niepełnosprawny jest sparaliżowany lewostronnie oraz przeszedł udar. Ojciec skarżącego oraz stryj korzystają z pomocy asystenta osoby niepełnosprawnej (łącznie w wymiarze 4 godzin dziennie). Pomoc świadczona przez asystenta polega na robieniu zakupów, załatwianiu spraw urzędowych, opłacaniu rachunków, dokonywaniu porządków, przygotowywaniu posiłków oraz wykonywaniu innych czynności w zależności od potrzeb. Niepełnosprawny objęty jest także pomocą pielęgniarki środowiskowej, która dba o jego stan zdrowia, pobiera krew, wykupuje i dostarcza leki oraz mierzy ciśnienie. Pomimo istniejących problemów zdrowotnych J. D. jest osobą w miarę swoich możliwości samodzielną - sam dba o higienę osobistą, ubiera się, samodzielnie zażywa leki i zaspokaja potrzeby fizjologiczne.
Niepełnosprawny wymaga pomocy przy wykonywaniu porządków domowych, koszeniu trawy, paleniu w piecu oraz przygotowywaniu drewna na opał. Skarżący nie pracuje zawodowo. Do jego obowiązków świadczonych na rzecz niepełnosprawnego należy sprzątanie podwórka, koszenie trawy, robienie prania, odkurzanie mieszkania, naprawa sprzętu AGD w razie konieczności oraz zawożenie ojca do lekarza. Opieka sprawowana przez skarżącego jest w sposób doraźny, nie jest świadczona codziennie.
Kolegium stwierdziło, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby zakres opieki wymuszał rezygnację z podjęcia pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Czynności, które wykonuje skarżący wynikają z faktu wspólnego zamieszkiwania i gospodarowania z niepełnosprawnym. Zdaniem organu odwoławczego czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, w którym mieszka także wnioskodawca, nie kolidują z pracą zarobkową.
Podkreślono, że system świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności sprawowania opieki nad członkiem rodziny, wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskodawca musi zatem sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Wymagana opieka musi mieć charakter stały, permanentny, osobisty, bezpośredni i długoterminowy oraz uniemożliwiać wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
W ocenie Kolegium nie można na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznać, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy brakiem zatrudnienia wnioskodawcy a sprawowaniem przez niego opieki. Brak takiego związku przesądza o niespełnieniu przesłanki pozytywnej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).
W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego - błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że z normy art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, iż podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Strona skarżąca powołała przy tym orzecznictwo (wyrok WSA w Gdańsku z 16 września 2021 r. III SA/Gd 577/21), wskazujące, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
Przede wszystkim nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez skarżącą matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Abstrahując od kwestii, że w sprawowaniu opieki, o której mowa wart. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga podlega oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Poza sporem jest, że ojciec skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz że skarżący mieści się w kręgu podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.
W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo nie podzieliło stanowiska organu I instancji co do podstawy odmowy przyznania świadczenia. Argumentacja Burmistrza, który oparł decyzję odmowną na art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest wadliwa, ze względu na to, że zgodność z Konstytucją tego przepisu została zakwestionowana wspomnianym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13; OTK-A 2014, z. 9, poz. 104). Trybunał uznał za niekonstytucyjne uzależnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od okresu powstania niepełnosprawności. Wypada przypomnieć, że wprawdzie prawodawca nie podjął działań w celu uchylenia lub zmiany art. 17 ust. 1b u.ś.r., jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się jednolity już pogląd, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięcia sądu w takiej sprawie na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. analogiczne stanowisko wyrażone w wyrokach tutejszego sądu, tj. WSA w Lublinie, z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19 i z 28 marca 2019 r., II SA/Lu 87/19). Stanowisko Kolegium jest w tym zakresie w pełni prawidłowe.
W niniejszej sprawie za podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Kolegium uznało brak związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a sprawowaniem przez niego opieki nad ojcem. Zdaniem Kolegium ustalony na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego zakres opieki sprawowanej nie uzasadnia rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania.
Sąd w składzie orzekającym podziela stanowiska Kolegium w tym zakresie.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do jednoznacznego wniosku, że świadczenie pielęgnacyjne ma stanowić pomoc ze strony państwa dla osoby zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 lipca 2008 r., P 27/07, opubl. OTK-A 2008/6/107). Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje zatem osobom, których brak aktywności zawodowej wynika bezpośrednio i wyłącznie z konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Co szczególnie istotne, świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym rodzicem, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku dziecka względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2859/20, pomimo, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji pojęcia "sprawowanie opieki", to jednak z treści art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu tego przepisu, musi ona mieć charakter stały i lub długoterminowy. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy bowiem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki całkowicie wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bowiem świadczenie pielęgnacyjne jest formą rekompensaty braku dochodu jedynie w takiej sytuacji i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Dla jego przyznania musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką.
W postępowaniu w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obowiązkiem organu administracji jest zatem ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia), a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Ocena istnienia takiego związku winna zaś bazować na ustaleniu wymiaru faktycznie sprawowanej opieki, w kontekście jej kolidowania z możliwością podjęcia pracy. Podzielając ten pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 351/21, stwierdził, że takich ustaleń nie można utożsamiać z oceną wskazań dotyczących osoby niepełnosprawnej, wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Poza sporem oczywiście pozostaje, że w przypadku osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności (w rozumieniu art. 3 pkt 21 u.ś.r.), nie podlega badaniu, w toku innego postępowania administracyjnego, niż zmierzające do uzyskania takiego orzeczenia, czy w odniesieniu do takiej osoby zachodzi konieczność sprawowania opieki i konieczność udzielania jej pomocy w sposób określony w stosownych przepisach.
Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza nadto zakwestionowania stanu jej zdrowia. O ile jednak w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej, o tyle w świetle przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. konieczne jest ustalenie charakteru i wymiaru sprawowanej opieki, czego nie należy utożsamiać z przeprowadzeniem przeciwdowodu przeciw treści orzeczenia o niepełnosprawności (por. także wyrok NSA z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 275/21, opubl. w CBOSA). Podkreślić należy, że zakres sprawowanej opieki musi być tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania.
Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że skarżący zamieszkuje wspólnie z niepełnosprawnym ojcem oraz stryjem. Nie pracuje zawodowo. J. D. jest osobą niepełnosprawną od wielu lat, jest sparaliżowany lewostronnie oraz przeszedł udar. Ojciec skarżącego oraz stryj korzystają z pomocy asystenta osoby niepełnosprawnej (łącznie w wymiarze 4 godzin dziennie). Jak wynika z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia asystenta osoby niepełnosprawnej (k.17 akt adm.) jego pomoc polega na: robieniu zakupów, załatwianiu spraw urzędowych, opłacaniu rachunków, dokonywaniu porządków, przygotowywaniu posiłków (głównie obiadów) oraz wykonywaniu innych czynności w zależności od potrzeb. W razie potrzeby pomoc udzielana jest również w sobotę i niedzielę. Niepełnosprawny objęty jest także pomocą pielęgniarki środowiskowej, która dba o jego stan zdrowia, pobiera krew, mierzy ciśnienie oraz wykupuje i dostarcza leki.
Jak wynika z wywiadu środowiskowego pomimo istniejących problemów zdrowotnych ojciec skarżącego jest osobą w miarę swoich możliwości samodzielną - sam dba o higienę osobistą, ubiera się, samodzielnie zażywa leki i zaspokaja potrzeby fizjologiczne. Niepełnosprawny samodzielnie spożywa przygotowany obiad oraz samodzielnie przygotowuje i spożywa śniadanie oraz kolację. J. D. wymaga pomocy przy wykonywaniu porządków domowych, koszeniu trawy, paleniu w piecu oraz przygotowywaniu drewna na opał. Do obowiązków skarżącego świadczonych na rzecz niepełnosprawnego ojca należy sprzątanie podwórka, koszenie trawy, robienie prania, odkurzanie mieszkania, naprawa sprzętu AGD w razie konieczności oraz zawożenie ojca do lekarza.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu słusznie Kolegium uznało, że brak jest bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącego, a sprawowaniem przez niego opieki nad ojcem. Innymi słowy zakres wykonywanych czynności wskazuje, że te nie są tego rodzaju oraz rozmiaru, iż uniemożliwia to podjęcie przez niego jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Należy podkreślić, że J. D. mimo różnych chorób wiele czynności jest w stanie wykonać samodzielnie. W szczególności nie jest osobą leżącą, nie wymaga karmienia, podawania lekarstw ani pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Jest osobą w miarę samodzielną w czynnościach dnia codziennego, mimo chorób i ograniczeń ruchowych. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby pomoc i opieka świadczona przez skarżącego była niezbędna do prawidłowego funkcjonowania ojca, bowiem ma on wsparcie asystenta osoby niepełnosprawnej, którego zakres wykonywanych czynności zaspakaja praktycznie wszystkie jego potrzeby. Niepełnosprawny korzysta również z pomocy pielęgniarki środowiskowej, która monitoruje jego stan zdrowia.
W tych okolicznościach słusznym było uznanie, że opieka skarżącego nie świadczy o wypełnieniu warunku ścisłego i bezpośredniego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a sprawowaną opieką. Czynności takie jak sprzątanie podwórka, koszenie trawy, robienie prania, odkurzanie mieszkania, naprawa sprzętu AGD w razie konieczności oraz zawożenie ojca do lekarza nie stanowią czynności ściśle opiekuńczych. Zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykonuje zatem przy ojcu czynności pielęgnacyjnych, ściśle związanych z jego osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w czynnościach mających na względzie konieczność utrzymania podopiecznego w możliwie niezmienionym stanie życia odpowiadającemu godności człowieka. Analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że ocena dokonana przez organ była prawidłowa. Pomimo posiadania przez ojca skarżącego orzeczenia stwierdzającego niezdolność do samodzielnej egzystencji, okoliczności sprawy nie wskazują, aby skarżący podejmował się opieki nad niepełnosprawnym ojcem w stopniu uniemożliwiającym mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia.
Jest to tym bardziej zasadne, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby pomoc i opieka świadczona przez skarżącego była niezbędna do jego prawidłowego funkcjonowania, gdyż J. D. ma wsparcie asystenta osoby niepełnosprawnej oraz pielęgniarki środowiskowej. Powyższe potwierdza prawidłowość ustaleń organu, że obiektywnie nie istnieje powód usprawiedliwiający brak możliwości podejmowania przez skarżącego zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem.
Reasumując, zdaniem Sądu, ustalony zakres opieki jaką sprawuje skarżący nad ojcem nie wyklucza podjęcia przez niego zatrudnienia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do uznania, że skarżący - z uwagi na zakres czynności opiekuńczych, jakie wykonuje względem ojca - ma możliwość podjęcia pracy. Skarżący nie wykazał przy tym jakie dowody czy okoliczności w sprawie pozwalałyby dojść do konkluzji odmiennej od tej, jaką przyjęło Kolegium, a następnie podzielił Sąd. W ocenie Sądu nie można organowi zarzucić naruszenia przepisów postępowania, w szczególności dokonania wadliwych ustaleń faktycznych w sprawie, czy błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, jak również naruszenia przepisów prawa materialnego. Skoro prawidłowe ustalenia doprowadziły do wniosku, że nie ma bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaniem przez niego opieki nad niepełnosprawnym ojcem, nie została spełniona podstawowa przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wynikająca z art. 17 ust. 1 u.ś.r., co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji odmownej.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.