Uzasadnienie
Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. P. działając z upoważnienia Wójta Gminy B. P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy - po decyzji kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] - decyzją wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylił własną decyzję z dnia [...]. Nr [...] przyznającą A. S. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad córką i orzekł o istocie sprawy w ten sposób, że odmówił przyznania A. S. świadczenia pielęgnacyjnego od [...] do [...]. i przyznał świadczenie od [...]. do [...][...]lr., z tym, że w okresie od [...] do [...]. w wysokości [...] zł, od [...] do [...]. w wysokości [...] zł miesięcznie, a od [...]. do [...]. w wysokości [...] zł miesięcznie.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, że ostateczną decyzję przyznającą A. S. świadczenie pielęgnacyjne wzruszył w trybie wznowienia postępowania w związku z ujawnieniem się nowych faktów istniejących w dniu wydania decyzji. Oceniając warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stwierdził, że niewątpliwie spełniona jest przesłanka legitymowania się przez A. S. orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W ocenie organu w okresie od [...] do [...]. wnioskodawczyni nie spełniała natomiast warunku rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Organ doszedł do takiego wniosku biorąc pod uwagę, że przyczyną rozwiązania umowy nie była konieczność zapewnienia opieki niepełnosprawnej córce a ponadto wnioskodawczyni toczyła z pracodawcą spór w sądzie powszechnym w zakresie wymiaru jej zatrudnienia, co sugeruje, że nie była w ogóle zainteresowana rezygnacją z zatrudnienia jako takiego. Ponadto przed rozwiązaniem umowy o pracę pobierała wynagrodzenie chorobowe, czyli nie świadczyła pracy ze względu na swój stan zdrowia a bezpośrednio po ustaniu stosunku pracy złożyła do ZUS wniosek o zasiłek chorobowy, a następnie świadczenie rehabilitacyjne i świadczenia te otrzymała.
W ocenie organu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie może być przyznane w okresie pobierania zasiłku chorobowego. O spełnieniu przez A. S. warunku niepodejmowania zatrudnienia w związku z opieką nad córką można w ocenie organu mówić dopiero od dnia [...]., gdyż - zgodnie z orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS - jest ona od tej daty zdolna do pracy, ale jej nie podejmuje w związku z koniecznością sprawowania opieki nad małoletnią córką.
Strona kwestionując decyzję organu I instancji w części odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...]. do [...]. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 i ust. 5, art. 30 ust. 2 pkt 4 i art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych a także naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.. wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w zaskarżonej części a także wstrzymanie wykonania zaskarżonej w części decyzji do czasu rozpatrzenia odwołania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania A. S. podniosła, że do prawidłowo wypełnionego wniosku o świadczenie pielęgnacyjne dołączyła wszystkie wymagane przepisami dokumenty. W jej ocenie organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie wykazał, jakie to okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne nie były znane organowi, a które wyszły na jaw po przyznaniu jej świadczenia, i czy miały one istotny wpływ na wydaną decyzję. Odnosząc się do argumentów odmowy przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego podniosła, że jej umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron, ale w jej ocenie nie ma znaczenia, w jakiej formie ma nastąpić rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, skoro przepisy ustawy o świadczeniach tego nie precyzują. Stwierdzenie przez organ I instancji, że o rezygnacji z zatrudnienia można mówić tylko wówczas, gdy to pracownik wypowiada umowę o pracę (z powodu konieczności opieki nad niepełnosprawnym krewnym) jest błędną, rozszerzającą interpretacją art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Poza tym organ I instancji nie ustalił, jaka była przyczyna rozwiązania umowy za porozumieniem stron i co spowodowało jej spór sądowy z pracodawcą. Wyjaśniła, że podstawą sporu było wręczenie jej wypowiedzenia podczas zwolnienia lekarskiego, nie zaś, jak stwierdził organ - zmniejszenie wymiaru czasu pracy. Odwołująca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu I instancji, iż prawo do zasiłku chorobowego jest przeszkodą w sprawowaniu opieki i pobieraniu świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż ustawodawca nie wymienił tej okoliczności w katalogu przesłanek negatywnych pobierania świadczenia pielęgnacyjnego zawartym w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreśliła, że w okresie pobierania zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego również sprawowała opiekę nad córką, gdyż nie miała komu tej opieki powierzyć. W jej ocenie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku 27 lipca 2011r. sygn. akt I GSK 558/11 nie może stanowić oparcia przy rozpatrywaniu jej sprawy ze względu na odmienny stan faktyczny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu ww. odwołania decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Po przenalizowaniu materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ocenił, że zaistniały wszystkie przesłanki wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]. Nr [...] przyznającą A. S. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad córką na podstawie w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wprawdzie organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie wykazał wprost, jakie to okoliczności istniały w dniu wydania decyzji przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne i nie były znane organowi, a które wyszły na jaw po przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego i czy miały one istotny wpływ na wydaną decyzję, co skarżąca słusznie zauważa, jednakże materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że okolicznością, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest to, że A. S. w dacie przyznawania jej świadczenia pielęgnacyjnego (decyzją z dnia [...].) była niezdolna do pracy i okoliczność ta nie była znana organowi I instancji a wyszła na jaw po wydaniu decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne.
Okoliczność ta jest istotna z tego względu, że niezdolność do pracy oznacza niespełnienie warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którym jest rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką.
Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że z materiału dowodowego wynika także, że w dniu [...]. A. S. poinformowała organ I instancji, że od dnia [...]. przebywa na zasiłku chorobowym wypłacanym przez ZUS po ustaniu zatrudnienia, dodając, że zasiłek nie został jeszcze wypłacony. Organ I instancji ustalił, że strona przebywała na zasiłku chorobowym po ustaniu zatrudnienia od dnia [...] do [...]. a następnie na świadczeniu rehabilitacyjnym od 30 lipca do [...]. W postępowaniu odwoławczym Kolegium ustaliło dodatkowo (na podstawie art. 136 k.p.a.), że świadczenia te zostały przyznane A. S. decyzją ZUS z dnia [...]. na jej wniosek z dnia 13 i [...]., a następnie decyzją z [...]. na wniosek z dnia [...]., decyzją z [...]. 2015r. na wniosek z [...]. i decyzją z [...]. na wniosek z [...].
Kolegium stwierdziło, że prawo A. S. do zasiłku chorobowego od dnia [...] do [...]. a następnie świadczenia rehabilitacyjnego od [...] do [...]. stwarza domniemanie, że w okresie, na który przyznany został zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne, skarżąca była niezdolna do pracy.
Organ powołując się na art. 6 i 7 ustawy z dnia [...] r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2014 r. poz. 159 ze zm.) zauważył, że skarżąca nie kwestionuje, że od dnia [...]. do [...]. była niezdolna do pracy i z tego tytułu otrzymywała świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego. Nie zgadziła się natomiast ze stanowiskiem organu I instancji, że okoliczność ta ma wpływ na uprawnienie będące przedmiotem decyzji z dnia [...]. Nr [...] przyznającej jej świadczenie pielęgnacyjne od dnia [...]. do [...].
Odnosząc się do tego zarzutu Kolegium powołało art. 17 w zw. art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wyjaśniło, że przeszkody prawne w nabyciu świadczenia pielęgnacyjnego wymienione zostały w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wśród przesłanek negatywnych wymienionych w tym przepisie uniemożliwiających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca nie wymienia pobierania przez osobę ubiegającą się o świadczenie pielęgnacyjne zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego, co słusznie zauważa skarżąca, jednakże prawo do zasiłku chorobowego osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne oznacza, jak już wyżej wspomniano, że jest ona niezdolna do pracy z powodu choroby, a tym samym oznacza, że nie spełnia ona przesłanki pozytywnej określonej w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którą jest rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sprawowanie opieki jest zatem wyłącznym powodem rezygnacji z zatrudnienia, rezygnacja zaś z zatrudnienia oznacza, że podjęcie zatrudnienia jest możliwe, gdyż osoba rezygnująca jest zdolna do pracy. Aby więc skarżąca mogła zrezygnować z zatrudnienia (rzeczywistego czy też tylko hipotetycznego), to w pierwszej kolejności musiałaby być zdolna do pracy. Tymczasem skarżąca nie mogła zrezygnować nawet z potencjalnego zatrudnienia, gdyż w okresie od [...] do [...]., a więc również w dacie wydawania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne nie była zdolna do świadczenia pracy, co potwierdza prawo do zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego w tym okresie.
Kolegium nie kwestionował, że skarżąca przebywając w okresie od [...] do [...]., na zasiłku chorobowym i świadczeniu rehabilitacyjnym opiekowała się niepełnosprawną córką, jednakże nie jest to okoliczność wystarczająca do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Warunkiem niezbędnym, bez którego spełnienia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe, jest istnienie związku przyczynowo- skutkowego między rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Warunku tego skarżąca nie spełnia bowiem w okresie od [...] do [...]., nie podejmowała zatrudnienia nie ze względu na konieczność sprawowania opieki nad córką legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, ale przede wszystkim ze względu na stan własnego zdrowia.
Powyższe oznacza, w ocenie Kolegium, że niezdolność do pracy strony jest okolicznością mającą wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, istniejącą w dniu wydania decyzji z dnia [...]., nieznaną organowi I instancji wydającemu decyzję, która wyszła na jaw po wydaniu tej decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo stwierdził istnienie podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...]. Nr [...]) na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Prawidłowo też rozstrzygnął o istocie sprawy w ten sposób, że odmówił przyznania A. S. świadczenia pielęgnacyjnego od [...] do [...]. i przyznał świadczenie od [...]. do [...]202lr.
Kolegium stwierdziło poza tym, że organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania A. S. świadczenia pielęgnacyjnego od [...]. do [...]. z powodu niespełnienia jednego z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonego w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, którym istnienie związku przyczynowo- skutkowego między rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.
Z materiału dowodowego wynika, że A. S. (ur. [...].) została zaliczona do osób niepełnosprawnych orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. P. z dnia [...]. Nr [...] (symbol niepełnosprawności [...] choroby neurologiczne, choroby układu oddechowego i krążenia i choroby narządu wzroku).
W orzeczeniu tym wskazano na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (okoliczności te zostały potwierdzone także w wywiadzie środowiskowym). Dzieckiem opiekuje się stale jego matka, ojciec natomiast pomaga w opiece po pracy, czyli po godzinie 15.
W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że A. S. była zatrudniona na podstawie umów o pracę na stanowisku księgowej: w [...] w B. P. w okresie od [...]. do [...]., od [...]. do [...]. w Kancelarii Podatkowej F. [...]B. P., od 2 września do [...]. w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Z., od [...]. do [...]. w A. O. B. P. i od [...]. do [...]. w Ośrodku M. C. w B. P.. Ten ostatni stosunek pracy został rozwiązany - jak wynika ze świadectwa pracy z [...]. w trybie porozumienia stron na mocy art. 30 § 1 ust. 1 kodeksu pracy, w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia [...]. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Przed rozwiązaniem umowy o pracę skarżąca przebywała na zwolnieniu chorobowym - od 16 lutego do [...]. Z wyjaśnień pracodawcy złożonych przed organem I instancji wynika, że w styczniu 2015r. wypowiedział A. S. warunki pracy i płacy proponując zatrudnienie na pół etatu, z czym się nie zgodziła i wniosła pozew do sądu, a w sądzie w dniu [...]. umowa została rozwiązana za porozumieniem stron.
Wyjaśnił też, że A. S. na rozprawie wnosiła o nierozwiązywanie stosunku pracy do [...]. Skarżąca natomiast podnosi, że podstawą sporu było wręczenie jej wypowiedzenia podczas zwolnienia lekarskiego, nie zaś zmniejszenie wymiaru czasu pracy.
W ocenie Kolegium nie ma znaczenia w sprawie, czy przyczyną sporu sądowego było wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę, czy wypowiedzenie warunków pracy i płacy. Istotne znaczenie ma natomiast okoliczność, że to nie skarżąca wypowiedziała pracodawcy umowę o pracę i nie z powodu opieki nad córką. A. S. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w dniu następującym po dniu rozwiązaniu umowy o pracę, bo [...]. jednakże biorąc pod uwagę, że to nie skarżąca była inicjatorem rozwiązania umowy o pracę - a wręcz nie godziła się, jak twierdzi, z wypowiedzeniem umowy o pracę - w jej przypadku nie można mówić o spełnieniu warunku rezygnacji z zatrudnienia, a tym bardziej o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem stałej opieki nad córką.
Jak już wyżej Kolegium wykazało, warunku określonego w art. 17 ust. 1 ustawy skarżąca nie spełnia bowiem w okresie od [...] do [...]., nie podejmowała zatrudnienia nie ze względu na konieczność sprawowania opieki nad córką legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, ale przede wszystkim ze względu na stan własnego zdrowia. Przyczyną jej absencji zawodowej nie była tylko i wyłącznie konieczność sprawowania opieki nad córką. Opieka sprawowana nad córka nie była wyłączną i jedyną przyczyną niepodejmowania przez nią zatrudnienia.
Biorąc pod uwagę powyższe Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane skarżącej w okresie od [...] do [...]. W przypadku skarżącej nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wskazane w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a przesłanki te muszą być spełnione łącznie, aby świadczenie mogło być przyznane. Strona spełnia wszystkie przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dopiero od dnia [...].
Z materiału dowodowego wynikało, że A. S. miała przyznane prawo do świadczenia rehabilitacyjnego do [...]. Od dnia [...]. nie pobiera świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tytułu choroby i macierzyństwa. Decyzją z dnia [...]. Nr [...] ZUS po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...]. odmówił przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...]. W związku z powyższym należy domniemywać, że od dnia [...]. skarżąca jest zdolna do pracy.
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że zakres opieki nad niepełnosprawną córką uniemożliwia podjęcie jej matce zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a zatem od dnia [...]. istnieje związek bezpośredni związek przyczynowo- skutkowy między niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W trakcie postępowania ustalono też, że właścicielem gospodarstwa rolnego o ogólnej pow. [...] jest tylko P. S. i ustalił, że A. S. nie była zgłoszona do ubezpieczenia rolniczego. Okoliczności te, jak również to, że skarżąca od 1997r. pracowała poza gospodarstwem rolnym męża, świadczą o tym, że w przypadku skarżącej warunek określony w art. 17b ustawy nie ma zastosowania.
Wobec powyższego rozstrzygnięcie organu I instancji o przyznaniu A. S. świadczenia pielęgnacyjnego od [...]. do [...]. jest, w ocenie Kolegium, prawidłowe.
W ocenie Kolegium organ I instancji nie naruszył reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustalił okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a.).
A. S. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. zarzuciła zaskarżonej decyzji wydanie jej z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 i 5, art. 30 ust. 2 pkt 4, art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi powołał okoliczności wskazane wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazała ponadto, że do złożonego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca dołączyła wszystkie wymagane dokumenty. Również sam wniosek został przez nią wypełniony w sposób prawidłowy i zgodny ze stanem rzeczywistym.Po raz kolejny skarżąca wyjaśniła również, że forma rozwiązania umowy o pracę zastosowana przez skarżącą to porozumienie stron będące jedną z dopuszczalnych form rozwiązania istniejącego stosunku pracy. Żaden przepis czy to prawa pracy, czy też ustawy o świadczeniach rodzinnych nie precyzuje jaka jest wymagana forma do rezygnacji z zatrudnienia, zatem organ I instancji, a następnie organ II instancji nie może sam dokonywać wykładni rozszerzającej przepisu szczególnego.
Co więcej w toku postępowania dowodowego nie zostało przez organ ustalone jaka była przyczyna rozwiązania umowy za porozumieniem stron i co spowodowało spór sądowy skarżącej z pracodawcą. Toczenie sporu o wymiar zatrudnienia nie jest jak błędnie wnioskuje organ podstawą do przyjęcia, iż skarżąca nie była zainteresowana rezygnacją z zatrudnienia jako takiego. Nie można bowiem przyjmować założenia, że przedmiotowa sprawa sądowa wykluczała chęć rezygnacji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje
Kontrola sądu administracyjnego z godnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.
Kontrola ta sprowadza się do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w sposób istotnie wpływającym na wynik sprawy.
Przy czym taka ocena dokonywana jest według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami, oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie należy wskazać, że ustalony przez organy stan faktyczny jest bezsporny i nie budzi zastrzeżeń zarówno skarżącej, jak i Sądu.
Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy A. S. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na stanowisku księgowej od [...] r. do [...] r. w O. M. C. w B. P.. Ten stosunek pracy został rozwiązany mocą ugody sądowej dnia [...] r. na podstawie porozumienia stron na mocy art. 30 § 1 ust. 1 kodeksu pracy w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z [...] r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Przed rozwiązaniem stosunku (świadectwo pracy z dnia [...] r.) skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim od 16 lutego do [...] r., a następnie od [...] r. do [...] r. korzystała ze zwolnienia lekarskiego a następnie (od [...]) ze świadczenia rehabilitacyjnego. Wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożyła dnia [...] r. tj. w dniu następnym po rozwiązaniu stosunku pracy.
Zgodnie z treścią art. 17 ust, 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu;
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka;
- 3) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Wskazany wyżej przepis określa dwa niezależne od siebie stany faktyczne, a mianowicie:
- 1) w którym osoba legitymowana nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, albo osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawnością;
- 2) w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej prawy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, albo osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W pierwszym z nich chodzi o sytuację, kiedy osoba zainteresowana przyznaniem świadczenia pielęgnacyjnego nie pracuje i nie trudni się jakąkolwiek pracą zarobkową, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej by opiekować się osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w drugim zaś kiedy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad taką rezygnuje z dotychczasowego sposobu aktywności zawodowej.
Zdaniem Sądu pobieranie po ustaniu stosunku pracy zasiłku chorobowego a następnie świadczenia rehabilitacyjnego wyklucza otrzymanie w tym samym okresie czasu świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodzić się należy, że stanowiskiem organów, że zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne są świadczeniami uregulowanymi w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 r., nr 77, poz. 512 ze zm.) zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych wart. 6 ust. 2. Celem powyższych świadczeń jest umożliwienie pracownikom leczenia i odzyskania zdolności do pracy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że skarżąca przebywająca po ustaniu zatrudnienia na zasiłku chorobowym i rehabilitacyjnym w okresie pobierania tego świadczenia jako osoba niezdolna do pracy nie spełniała przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie mogła bowiem zrezygnować z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką, skoro z uwagi na niezdolność do pracy podjęcie przez nią zatrudnienia nie było możliwe. Oznacza to, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji lub innej pracy zarobkowej nie może być przyznane w okresie pobierania zasiłku chorobowego.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż fakt, że w art. 17 ust. 5 nie został wymieniony przypadek pobierania zasiłku chorobowego jako negatywna przesłanka przyznania świadczenia z art. 17 ust. 1 nie ma w sprawie znaczenia.
W przepisie tym wymienione zostały enumeratywnie przypadki, których zaistnienie spowoduje odmowę przyznania, nawet jeżeli spełnione zostaną przesłanki pozytywne do przyznania świadczenia. Tymczasem skarżąca nie spełniła wszystkich przesłanek pozytywnych co powoduje, że nie ma potrzeby dokonywania oceny, czy nie zachodzą w sprawie przesłanki negatywne.
Podzielić należy również stanowisko Kolegium o spełnieniu przez skarżącą wszystkich warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 ust. 1 ustawy dopiero od dnia [...] r., gdyż od tego dnia można mówić o bezpośrednim związku perzyczynowo-skutkowym między niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną córką.
Podnieść należy również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodatkowo ustaliło, że w przypadku skarżącej nie ma zastosowania warunek określony w art. 17b ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie przysługują się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego, 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.
W stanie sprawy właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 8[...] ha jest tylko P. S., a A. S. od 1997 r. pracowała poza gospodarstwem rolnym męża, nigdy nie była zgłoszenia do ubezpieczenia rolniczego.
W tym stanie podzielić należy stanowisko organów administracji, że zaistniały przesłanki wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzja z dnia [...] r., nr [...] przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. W związku z opieka nad niepełnosprawną córką, wynikające z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Nie znajdując zaś podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem przepisów prawa (art. 134 p.p.s.a.) Wojewódki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.