Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej także: "PWIS"), działający z upoważnienia Wojewody L. (dalej także: "Wojewoda") na mocy porozumienia z dnia 13 września 2010 r., zawartego z tym organem ([...]), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez A. Ł. (dalej także: "skarżąca") zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 13 listopada 2014 r., wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w zakresie szczepień ochronnych dziecka – K. Ł., ur. [...] 2003 r.
W uzasadnieniu postanowienia PWIS wskazał, że opisany wyżej tytuł wykonawczy został opatrzony klauzulą o skierowaniu do egzekucji w dniu 24 marca 2015 r. W dniu 9 kwietnia 2015 r. tytuł ten doręczono stronie skarżącej, pouczając o prawie wniesienia – w terminie 7 dni – zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te skarżąca wniosła w dniu 9 marca 2016 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Mając powyższe na uwadze PWIS, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej także: "k.p.a.") w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599; dalej także: "u.p.e.a."), stwierdził wniesienie zarzutów z uchybieniem terminu.
W skardze na to postanowienie strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 34 § 4 u.p.e.a., z uwagi na to, że podniesione zarzuty co do prowadzonego postępowania były zasadne, co – w konsekwencji – uzasadniało umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, o ile zmierza do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Sąd uwzględnił skargę z innych powodów niż w niej wyrażone, mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), który zobowiązuje – co do zasady – Sąd do rozpoznania całości rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej, biorąc pod uwagę wszelkie istniejące naruszenia prawa, nawet, gdy nie zostały one wskazane przez stronę skarżącą w złożonej przez nią skardze.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że prawidłowe było stanowisko PWIS co do tego, że w niniejszej sprawie zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego zostały wniesione przez stronę skarżącą po upływie terminu do ich wniesienia. Mając bowiem na uwadze, że tytuł wykonawczy doręczono stronie skarżącej w dniu 9 kwietnia 2015 r., zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. termin do wniesienia zarzutów upłynął 16 kwietnia 2015 r. Strona skarżąca zaś złożyła zarzuty ze znacznym uchybieniem tego terminu – w dniu 9 marca 2016 r.
Niewątpliwie warunkiem skuteczności zgłoszenia zarzutów jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, gdyż uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zgłoszonych zarzutów. PWIS, działając jako organ egzekucyjny pierwszej instancji, winien był w postępowaniu wstępnym zbadać, czy zarzuty zostały wniesione w przewidzianym przepisami terminie.
Nie budzi jednak wątpliwości Sądu, że przepisy art. 134 k.p.a. w związku z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. nie dawały podstawy prawnej do wydania zaskarżonego postanowienia. Z przepisów tych wynika, że organ wyższego stopnia stwierdza wniesienie z uchybieniem terminu zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji. Właściwym do wydania takiego postanowienia jest organ odwoławczy – organ wyższego stopnia, a nie organ egzekucyjny orzekający – tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie – w pierwszej instancji. Przepisy te nie dotyczą bowiem uchybienia terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, lecz uchybienia terminu do złożenia zażalenia rozpoznawanego przez organ egzekucyjny wyższego stopnia.
Zwrócić należy również uwagę, że wydając zaskarżone postanowienie PWIS wskazał, że działa z upoważniania Wojewody, w oparciu o opisane na wstępie porozumienie z dnia 13 września 2010 r., zawarte na podstawie art. 20 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. nr 31, poz. 206) w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 u.p.e.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. nr 234, poz. 1570 ze zm.).
Podkreślenia wymaga, że w § 1 wskazanego porozumienia wyraźnie wskazano, że Wojewoda powierzył PWIS prowadzenie spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym na terenie województwa lubelskiego dotyczących poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych. PWIS zobowiązał się jednocześnie, że realizując obowiązki wynikające z tego porozumienia do przestrzegania przepisów dotyczących prowadzenia egzekucji określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oczywistym jest zatem, że zakres uprawnień przekazanych w drodze wyżej wymienionego porozumienia nie mógł obejmować podejmowania rozstrzygnięć, do których wydania nie byłby uprawniony Wojewoda, działający jako organ egzekucyjny pierwszej instancji.
To oznacza, że niewątpliwie zaskarżone postanowienie zostało nie tylko wydane bez podstawy prawnej, lecz również przez organ niewłaściwy, co wyczerpuje przesłanki stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 k.p.a. w związku z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.