Uzasadnienie
T. T., reprezentowana przez pełnomocnika – adwokat M. W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem tego Sądu z 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1209/16, którym oddalono jej skargę na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] października 2016 r., znak: [...], w przedmiocie nakazania doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania skarżąca wskazała art. 271 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Skarżąca wyjaśniła, że nie została powiadomiona o terminie rozprawy, która odbyła się w niniejszej sprawie [...] września 2017 r. O terminie tym powiadomiono jedynie adwokata M. M.-C., któremu skarżąca wypowiedziała pełnomocnictwo [...] czerwca 2017 r. Strona oświadczyła, że adwokat M. M.-C. pomimo braku umocowania, odebrał wezwanie na rozprawę, nie informując skarżącej o terminie rozprawy. W związku z tym dopiero [...] września 2017 r. skarżąca dowiedziała się o terminie rozprawy i wydaniu wyroku w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.
Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że postępowanie o wznowienie składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z treści art. 280 § 1 p.p.s.a. Etap pierwszy dotyczy badania na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie wniesiona jest w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Chodzi w tym przypadku nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, lecz o stwierdzenie, czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia oraz czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych we wskazanej ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. W przypadku niespełnienia jednej z przesłanek sąd odrzuca skargę, natomiast jeśli spełnione zostały wskazane wyżej wymogi, sąd przystępuje do drugiego etapu wyznaczając rozprawę (zob. K. Sobieralski, Glosa do postanowienia WSA w Gliwicach z 16 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 82/11, OSP 2012, nr 10, poz. 102a; postanowienie NSA z 27 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 2120/13).
W rozstrzyganej sprawie Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie oraz, iż została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. W związku z powyższym Sąd przeszedł do badania zasadności wniesionej skargi o wznowienie postępowania sądowego. Negatywna ocena zasadności zgłoszonych podstaw wznowienia lub brak ich wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia skutkuje, stosownie do treści art. 282 § 2 p.p.s.a., oddaleniem skargi o wznowienie postępowania.
Zdaniem Sądu wniesiona przez T. T. skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1209/16, podlegała oddaleniu.
Odnosząc się do okoliczności stanowiących, zdaniem skarżącej, przesłanki wypełnienia dyspozycji art. 271 pkt 2 p.p.s.a. podnieść należy, w świetle tego przepisu można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
Z przepisu tego wynika zatem, że o pozbawieniu możności obrony swoich praw można mówić natomiast, gdy stronie nie dano w ogóle możliwości działania lub z przyczyny leżącej poza nią nie mogła ona w ogóle wziąć udziału w sprawie. W innych przypadkach ewentualnie zachodzić może tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia wznowienia postępowania sądowego. Przy czym, jeżeli w sprawie w ogóle nie doszło do uchybień procesowych, które pozbawiłyby osobę zainteresowaną możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to zainteresowana strona nie może domagać się skutecznie wznowienia postępowania sądowego, gdyż w takiej sytuacji nie może być w ogóle mowy o pozbawieniu strony możności działania (obrony swoich praw) w omawianym znaczeniu. To oznacza, że aby doszło do wznowienia postępowania na podstawie powołanego przepisu winny zostać spełnione łącznie trzy przesłanki: po pierwsze – w sprawie naruszono przepisy postępowania, po drugie – strona została pozbawiona możności działania bez własnej winy oraz po trzecie – bezpośrednią i wyłączną przyczyną pozbawienia strony możności działania było naruszenie przepisów prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1545/17).
Podkreślenia wymaga, że sam fakt wypowiedzenia przez skarżącą pełnomocnictwa adwokatowi nie był tożsamy z pozbawieniem strony możności działania w rozumieniu powołanego art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Oczywiste jest bowiem, iż mogła ona ustanowić innego pełnomocnika (w tym adwokata lub radcę prawnego) bądź występować w sprawie osobiście. Skarżąca mogła również powiadomić Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa swemu dotychczasowemu pełnomocnikowi, pomimo tego, że był to obowiązek adwokata.
W ocenie Sądu, nawet gdyby przyjąć, że strona nie była należycie reprezentowana na rozprawie i nie mogła działać samodzielnie, to trzeba zauważyć, iż przed uprawomocnieniem się opisanego wyżej wyroku Sądu z 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1209/16, skarżąca udzieliła pełnomocnictwa kolejnemu profesjonalnemu pełnomocnikowi – adwokat M. W.. Pełnomocnik ten nie składał jednak wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Bezsprzecznie zaś w razie uwzględnienia takiego żądania skarżącej, otworzyłaby się jej możliwość wzruszenia opisanego wyroku, poprzez zaskarżenie tego orzeczenia skargą kasacyjną wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zauważyć należy, że profesjonalny pełnomocnik skarżącej, ustanowiony po wydaniu opisanego wyroku Sądu z dnia z 7 września 2017 r., w imieniu skarżącej wniósł w dniu 4 października skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego tym wyrokiem. Skargę tę Sąd prawomocnym postanowieniem z 25 października 2017 r., sygn. II SA/Lu 999/17, odrzucił.
W rozstrzyganej sprawie jest bezspornym, że powołany wyżej wyrok Sądu z 7 września 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 1209/16, uprawomocnił się 10 października 2017 r. To oznacza, iż strona skarżąca działała przez swego fachowego pełnomocnika przed uprawomocnieniem się tego wyroku. Okoliczność ta ma niewątpliwie istotne znaczenie w kontekście wskazanej przez stronę podstawy wznowienia postępowania sądowego. Nie budzi bowiem wątpliwości, że brak możności działania ustał przed uprawomocnieniem się omawianego wyroku, co stanowi negatywną przesłankę wznowienia w rozumieniu art. 271 pkt 2 in fine p.p.s.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania sądowego oddalił.