Uzasadnienie
W dniu 10 stycznia 2013 r. J. S. – pełnomocnik skarżącej J. J. – złożyła na urzędowym formularzu symbol PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił przyznania pełnomocnikowi skarżącej prawa pomocy. Referendarz stwierdził, że ze złożonego wniosku wynika, iż J. S. domaga się przyznania prawa pomocy dla siebie, a nie dla swej mocodawczyni. Prawo pomocy nie może zaś być przyznane pełnomocnikowi strony postępowania. Odpis tego postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 29 stycznia 2013 r. (k. 27).
W dniu 1 lutego 2013 r. skarżąca J. J. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym wyjaśniła, iż w niniejszej sprawie zaistniało nieporozumienie, bowiem przyznania prawa pomocy domaga się ona, a nie jej pełnomocnik. Wraz ze sprzeciwem skarżąca ponownie złożyła wniosek na formularzu PPF, w którym oznaczyła siebie, jako wnioskodawcę. We wniosku tym podniosła, że znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej. Wskazała, że razem z mężem wychowuje dwoje niepełnoletnich dzieci, zaś miesięczny dochód jej czteroosobowej rodziny stanowi kwota 1500 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
W myśl przepisu art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy może nastąpić w zakresie całkowitym albo częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje albo zwolnienie tylko od kosztów sądowych (całkowite lub częściowe) albo tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia jak na przykład osoby bezrobotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (por. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II OZ 1268/10 – Lex nr 743755; postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724), ewentualnie osobom, których dochód jest na tyle niski, że nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353).
Jak wynika z oświadczenia z dnia 31 stycznia 2013 r. złożonego na urzędowym formularzu PPF skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo z mężem i dwojgiem małoletnich dzieci. Jest współwłaścicielem domu o powierzchni 48 m² oraz posiada nieruchomość rolną o powierzchni 6,77 ha (w tym 2,26 ha lasu). Z akt sprawy II SA/Lu 282/12 (również ze skargi J.J. wynika, że wielkość tej nieruchomości w hektarach przeliczeniowych wynosi 2,87 ha. Zatem należy przyjąć, że z gospodarstwa tego rodzina skarżącej – wbrew treści jej oświadczenia – uzyskuje dochód w wysokości 648,86 zł (zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2012 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. – M. P. z 2012 r. poz. 671).
Ponadto na dochód rodziny skarżącej składa się wynagrodzenie jej męża za wykonywane prace dorywcze w wysokości 1300 zł. Łączna wysokość miesięcznego dochodu rodziny strony wynosi zatem 1948,86 zł. We wniosku o prawo pomocy wnioskodawczyni wskazała również, że nie posiada żadnych oszczędności, a do ponoszonych przez jej rodzinę wydatków zalicza się: opłata za energię elektryczną – 300zł (kwartalnie) oraz koszt zakupu gazu - 50zł (miesięcznie). Ponadto skarżąca wskazała, że spłaca kredyt zaciągnięty na remont mieszkania w Banku BPH, a jego miesięczna rata wynosi 1260 zł. Biorąc pod uwagę wysokość ponoszonych przez rodzinę skarżącej miesięcznych wydatków, a także uwzględniając inne niezbędne wydatki rodziny takie jak koszty zakupu żywności, koniecznych artykułów gospodarstwa domowego i odzieży, należy uznać, iż dochód na jedną osobę w rodzinie skarżącej (nawet przy uwzględnieniu dochodu z posiadanego gospodarstwa rolnego obliczonego na podstawie obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 21 września 2012 r.) jest na tyle niski, że nie pozwala na pokrycie wydatków związanych z miesięcznymi kosztami utrzymania koniecznego jednej osoby. Sytuacja materialna skarżącej nie pozwala jej zatem na poniesienie jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania, a tym samym jej wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w całości zasadny.
Z tych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji postanowienia.