Uzasadnienie
B.Z. – C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pismo z dnia 13 listopada 2017 r., wnosząc o ustanowienie jej opiekunem prawnym jej synów przebywających w Domu Pomocy Społecznej w M..
We wniosku wskazała, że "został już przekroczony termin" pobytu synów w tej placówce, dlatego ze względu na to, że są oni w niej źle traktowani, skarżąca domaga się ustanowienia jej ich opiekunem prawnym i wnosi o "wygaśnięcie ich pobytu w DPS".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Wniosek skarżącej nie podlega właściwości sądu administracyjnego, dlatego nie może być uwzględniony.
Zakres uprawnień sądów administracyjnych został określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.1369), dalej "P.p.s.a.", zgodnie z którym sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na skutek wniesionej skargi (art. 50 § 1 P.p.s.a.), bądź wniosku, jeśli taką możliwość przewidują obowiązujące przepisy ustaw (art. 63 P.p.s.a.).
W obu przypadkach, sąd administracyjny jest uprawniony do prowadzenia postępowania i wydania odpowiedniego merytorycznego orzeczenia tylko w zakresie swojej właściwości, wskazanej w przytoczonym wyżej art. 3 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarżąca skierowała natomiast do tut. Sądu wniosek ustanowienie jej przez opiekunem prawnym jej synów przebywających w Domu Pomocy Społecznej w M., a więc zażądała od sądu administracyjnego wydania orzeczenia w sprawie, która nie należy do kompetencji tego sądu – kwestia ta nie mieści w zakresie uprawnień przewidzianych w przytoczonym przepisie art. 3 P.p.s.a. W zakresie opieki i kurateli właściwym jest bowiem sąd powszechny – wydział rodzinny i nieletnich, co wynika z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.682) i ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm.) i do takiego sądu skarżąca powinna się zwrócić w sprawach związanych z opieką nad jej synami.
Jako załącznik wniosku w niniejszej sprawie skarżąca wprawdzie przedstawiła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 59 ust. 2 w zw. z art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004.r, Nr 64, poz.593 ze zm.) w sprawie umieszczenia jej syna P. Z. w Domu Pomocy Społecznej w M., która zawierała pouczenie o prawie wniesienia skargi do tut. Sądu, jednak wyjaśnić należy, że kwestia umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej a kwestia ustanowienia dla takiej osoby opiekuna prawnego to dwa odmienne zagadnienia, które należą do właściwości różnych organów/sądów.
W świetle przepisu art. 59 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej - umieszczenie w domu pomocy społecznej następuje na podstawie decyzji organu administracji publicznej, wydanej po przeprowadzeniu przez organ postępowania z własnej inicjatywy. Umieszczenie w domu pomocy społecznej może być również związane z orzeczeniem sądu powszechnego – wtedy organ administracji wykonuje jedynie orzeczenie takiego sądu (tak wskazuje I. Sierpowska w Komentarzu do art. 59 ustawy o pomocy społecznej, Lex 2014). Z powyższego wynika, że o okresie, na który umieszczana jest osoba w domu pomocy społecznej, a więc o tym, jak długo osoba ma w nim przebywać, decyduje albo sąd powszechny – wydział rodzinny i nieletnich, albo organ administracji publicznej.
Z załączonych przez skarżącą do wniosku dokumentów wynika, że jej synowie byli umieszczani w domu pomocy społecznej przez właściwe sądy powszechne (w 2014 r. i 2016 r.), a nie przez organ administracji publicznej, na co wskazuje również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia 21 listopada 2017 r. (k.15), wyjaśniając, że od 2007r. nie prowadziło ono żadnych postępowań dotyczących synów skarżącej.
Prowadzi to do wniosku, że wszelkie czynności związane z opieką nad synami skarżącej są podejmowane przez sąd powszechny, a nie organ administracji publicznej, dlatego do tego sądu, a nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca powinna się zwracać w tych sprawach.
Z tych względów jej wniosek w niniejszej sprawie nie może być merytorycznie rozpatrzony i podlega on odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 2 P.p.s.a.