Uzasadnienie
Decyzją z dnia.... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego... - po rozpatrzeniu odwołania J. K. - utrzymał w mocy wydaną na skutek wznowienia postępowania decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego... z dnia....o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia... umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia działki nr... od strony drogi powiatowej nr... w O. Decyzja została wydana w następujących okolicznościach:
W piśmie z dnia 7 grudnia 2011r. J. K. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.... o rozpoczętej budowie płotu drewnianego, trwale związanego z gruntem, na słupkach metalowych na położonej w miejscowości O. – T. działce nr..., graniczącej z jego działką nr....
Prowadząc postępowanie w części dotyczącej usytuowania ogrodzenia od strony drogi powiatowej nr...., organ pismem z dnia 19 stycznia 2012r. zawiadomił J. K., że w tej sprawie nie jest ona stroną, gdyż nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, a następnie decyzją z dnia 22 marca 2012r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe stwierdzając ponadto, że budowa ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia i nie narusza obowiązujących przepisów. Organ ustalił, że ogrodzenie wykonane jest z drewnianych przęseł mocowanych do metalowych słupków, ma wysokość 1,5 m i usytuowane jest w granicy działki. Teren (pobocze) pomiędzy drogą powiatową a istniejącym ogrodzeniem zabezpiecza metalowa barierka wykonana przez właściciela drogi. Działka nr... i przyległe do niej pobocze drogi jest nieutwardzone, podmokłe, porośnięte roślinnością, występuje duża różnica wysokości terenu, brak jest chodnika. Zarząd Dróg Powiatowych... w piśmie z dnia 17 stycznia 2012r. wskazał, że wykonany w ogrodzeniu zjazd (brama) nie stanowi utrudnienia w utrzymaniu drogi.
Ogrodzenie nie sąsiaduje z drogą, lecz z nasypem drogowym, którego nie można uznać za przestrzeń publiczną. Istniejąca przestrzeń pomiędzy ogrodzeniem równoległym do drogi a drogą umożliwia dojście do rzeki.
W dniu 18 grudnia 2012r. J. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 22 marca 2012r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zarzucając że bezzasadnie organ pominął go jako stronę.
W wyniku wznowienia postępowania decyzją z dnia... Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego... odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia....
Organ stwierdził, że właścicielem działki nr..., na której zrealizowano ogrodzenie, jest J. W., właścicielem sąsiadującej działki nr....tj. drogi powiatowej, jest Powiat..., a zarządcą trwałym - Zarząd Dróg Powiatowych.... Działka nr..., której właścicielem jest J. K., nie przylega natomiast do spornego ogrodzenia zlokalizowanego w północnej części działki nr..., bowiem jest usytuowana od strony południowej tej działki. Z uwagi zatem na to, że w tej części ogrodzenie nie graniczy z działką J. K., organ stwierdził, że J. K. nie posiada przymiotu strony w sprawie budowy tego ogrodzenia, dlatego na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia wskazanej decyzji.
Stanowisko to podzielił... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego... utrzymując decyzję organu I instancji w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podniósł, że ogrodzenie zostało wybudowane bez wymaganego zgłoszenia na podstawie nieważnego protokołu wznowienia znaków granicznych z dnia 7 października 2009r. oraz wskazał, że obecnie toczy się postępowanie nieprocesowe w Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego... w sprawie sygn. akt VIII Ns 12/13 o ustanowienie służebności drogi koniecznej przez działkę nr..., na której zostało wybudowane sporne ogrodzenie. Z tego względu organ powinien przyjąć, że skarżący posiada interes prawny w niniejszej sprawie i wydać decyzję o rozbiórce.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem, oceniając czy w toku postępowania organ nie naruszył przepisów postępowania i czy zastosował właściwe przepisy prawa materialnego.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
We wniosku o wznowienie skarżący podnosił, że nie zapewniono mu udziału w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym budowy ogrodzenia na działce nr ewid..... od strony drogi powiatowej (działka nr ewid.....). Ogrodzenie uniemożliwia skarżącemu swobodny dostęp z jego działki nr..., graniczącej z działką inwestora, do drogi publicznej, który dotychczas miała zapewniony przez tę działkę.
Badając skargę należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną postępowanie wznawia się tylko wtedy, gdy zachodzą przesłanki wznowienia określone w tym przepisie, m.in. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4).
Postępowanie wszczęte na wniosek o wznowienie przebiega dwuetapowo: w pierwszym etapie organ bada czy wnioskodawca wskazał podstawę wznowienia spośród wymienionych szczegółowo w art. 145 - 145a kpa i – jeżeli stwierdzi, że tak, wydaje na mocy art. 149 § 1 kpa postanowienie o wznowieniu, a następnie - w drugim etapie - bada czy podstawy te faktycznie istnieją i wydaje jedną z decyzji wskazanych w art. 151 kpa tj. odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej albo uchylającą tę decyzję i rozstrzygającą na nowo o istocie sprawy.
Badając niniejszą sprawę stwierdzić należy, że skarżący wskazał jako podstawę wznowienia na art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a więc uzasadnione było wydanie postanowienia o wznowieniu zgodnie z art. 149 § 1 kpa.
Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, iż nie zachodziły natomiast podstawy do wzruszenia, a więc do zmiany decyzji ostatecznej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.... z dnia....umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie spornego ogrodzenia działki nr.... od strony drogi powiatowej nr....w O. Prawidłowy jest bowiem pogląd organów, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w tamtym postępowaniu.
Zgodnie z art. 28 kpa, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny.
Podmiot ma interes prawny w postępowaniu administracyjnym wówczas, gdy wynik tego postępowania może mieć wpływ na jego sytuację prawną, zazwyczaj na wykonywanie prawa własności.
Taka sytuacja nie zachodziła w przypadku skarżącego w postępowaniu dotyczącym spornego ogrodzenia.
Bezspornie część ogrodzenia, która dotyczy niniejszego postępowania –usytuowana jest od strony drogi powiatowej i nie graniczy bezpośrednio z działką skarżącego, która położona jest od strony południowej działki inwestora. Taka lokalizacja spornego ogrodzenia wyklucza jego ewentualne bezpośrednie oddziaływanie na działkę skarżącego, co mogłoby ograniczać jego prawo własności – brak zatem podstaw do przyjęcia, że wynik postępowania dotyczący tego ogrodzenia kształtowałby sytuację prawną skarżącego i w konsekwencji zapewnienia skarżącemu udziału w tym postępowaniu w charakterze strony.
Należy podkreślić, że wykonywanie prawa własności ogranicza się do przedmiotu tego prawa i nie rozciąga na inne nieruchomości.
W sytuacji, gdy prawo własności nie może być w pełni realizowane z przyczyn niezależnych od właściciela np. ze względu na usytuowanie nieruchomości i brak dostępu do drogi publicznej, przepisy szczególne umożliwiają wykonywanie tego prawa m.in. poprzez ustanowienie służebności drogi koniecznej. Służebność taka jest prawem podmiotowym związanym z prawem własności nieruchomości władnącej, bowiem z mocy art. 50 Kodeksu cywilnego, służebność gruntowa jest częścią składową nieruchomości władnącej. Z tego względu służebność, jako prawo związane z prawem własności, jest prawem, z którego można wywodzić interes prawny.
W sprawie niniejszej skarżącemu takie prawo jednak nie przysługiwało w dacie wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.... decyzji z dnia....
Jak wskazał na rozprawie sądowej - nabył je dopiero na skutek wyroku sądu powszechnego w kwietniu 2014r. W postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia.... nie posiadał zatem prawa, z którego mógłby wywodzić swój interes prawny w tamtym postępowaniu.
Aktualnie skarżącemu przysługuje prawo służebności drogi koniecznej, a zatem dopiero obecnie przysługiwałby mu przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wybudowania tego ogrodzenia w części uniemożliwiającej wykonywanie tego prawa w sposób określony w wyroku sądu powszechnego.
W świetle powyższego zasadnie organy uznały, że brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.... z dnia... dotyczącą spornego ogrodzenia działki nr... od strony drogi powiatowej nr.... w O., a w konsekwencji prawidłowo odmówiły na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa uchylenia tej decyzji.
Z powyższych względów Sąd stwierdzając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz.270).