Uzasadnienie
Skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF z dnia 17 stycznia 2014 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2, w którym ma [...] części udziału i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych netto. Skarżąca wykazała, że na poczet jej stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego składają się wydatki na gaz – [...] złotych, energię elektryczną – [...] złotych, wodę i ścieki – [...] złotych i żywność – [...] złotych. Ponadto oświadczyła, że wspiera finansowo studiującą wnuczkę, przeznaczając na ten cel miesięcznie kwotę [...] złotych.
Rozpoznając powyższy wniosek referendarz sądowy postanowieniem z dnia 30 stycznia 2014 r. przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 400 złotych, przyjmując, że skoro skarżąca ma możliwość co miesiąc przeznaczać bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego na wsparcie wnuczki kwotę [...] złotych to może ona przeznaczyć ją na poczet kosztów sądowych. W pozostałym zakresie odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.
Złożonym na druku PPF wnioskiem z dnia 9 marca 2015 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2, w którym ma [...] części udziału i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto. Wykazała, że na poczet jej stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego składają się wydatki na gaz – [...] złotych, energię elektryczną – [...] złotych, wodę i ścieki – [...] złotych, telefon – [...] złotych, żywność – [...] złotych, środki czystości – [...] złotych, leki – [...] złotych i odzież – [...] złotych. Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych skarżąca nadesłała potwierdzenie wypłaty/doręczenia emerytury z miesiąca marca 2015 r., z którego wynika że otrzymuje emeryturę w kwocie [...] złotych netto, kserokopie faktur za energię elektryczną, z których wynika, iż za okres od 5 lutego 2015 r. do 20 kwietnia 2015 r. uiścić musiała kwotę [...] złotych zaś za okres od 20 kwietnia 2015 r. do 20 czerwca 2015 r. uiścić będzie musiała kwotę [...] złotych.
Skarżąca dołączyła też kserokopie faktur za wodę i odprowadzanie ścieków, z których wynika, że z tego tytułu za okres od 10 listopada 2014 r. do 7 stycznia 2015 r. uiściła kwotę [...] złotych zaś za okres od 7 stycznia do 9 marca 2015 r. uiściła kwotę [...] złotych.
W piśmie z dnia 15 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że przedłożone faktury wystawiane były na zmarłego męża skarżącej oraz, iż skarżąca ma założone dwa liczniki na energię elektryczną. Jeden w domu zaś drugi w budynku gospodarczym. Wyjaśniono też, że skarżącej przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki, jednak nie wszystkie. Dlatego miesięcznie skarżąca zakupić musi leki za kwotę [...] złotych. Do pisma dołączono oświadczenie skarżącej z dnia 15 maja 2015 r., z którego wynika, że ponosi ona w całości koszty zużycia energii elektrycznej. Z przedłożonych faktur za zużycie gazu wynika, że w sierpniu 2015 r. skarżąca uiścić będzie musiała z tego tytułu kwotę [...] złotych zaś w miesiącu październiku 2015 r. kwotę [...] złotych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 9 marca 2015 r. jest drugim wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez skarżącą w niniejszym postępowaniu. Przy czym w poprzednim wniosku skarżąca również domagała się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Dlatego też przyjąć należy, że wniosek z dnia 9 marca 2015 r. jest w istocie wnioskiem o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 stycznia 2014 r. Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że postanowienia dotyczące prawa pomocy są niekończącymi postępowania w sprawie a zatem, iż mogą być zmienianie w skutek zmiany okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, o ile zmiany te są istotne dla rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II GZ 336/14, 22 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 957/14 czy z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 746/14 – wszystkie publikowane w CBOSA).
W przypadku prawa pomocy ze zmianą okoliczności sprawy będziemy mieli do czynienia w przypadku pogorszenia sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 746/14). W ocenie referendarza sądowego nie można przyjąć, aby od dnia 17 stycznia 2014 r. sytuacja finansowa skarżącej uległa pogorszeniu. Dochód skarżącej utrzymał się w niemal takiej samej wysokości ([...] złotych netto – wniosek z dnia 17 stycznia 2014 r.; [...] złotych netto wniosek z dnia 9 marca 2015 r.) zaś jak wykazało postępowanie dowodowe realne wydatki skarżącej związane z kosztami utrzymania koniecznego są niższe od deklarowanych na druku PPF z dnia 9 marca 2015 r. Wydatki za zużycie i dostawę gazu i energii elektrycznej oraz wodę i odprowadzanie ścieków skarżąca ponosi co dwa miesiące, nie jak wykazywała na obu drukach PPF co miesiąc.
Ponadto kwoty średnich wydatków miesięcznych za gaz, energie elektryczną i wodę oraz odprowadzanie ścieków wynikające z zestawienia kwot zamieszczonych na przedłożonych fakturach są niższe od tych, które według oświadczenia ponosi miesięcznie. Jedynie realne wydatki skarżącej na leki okazują się być wyższe od deklarowanych na druku PPF. Jednak zmiana wysokości tych wydatków nie jest na tyle istotna, aby mogła wpłynąć na następstwa ponoszenie przez skarżącą opłat sądowych niniejszego postępowania w kwocie nie wyższej od 400 złotych. Zwłaszcza, że jak wynika z druku PPF z dnia 9 marca 2015 r. skarżąca nie przekazuje już wnuczce kwoty [...] złotych.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 165 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.