Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniosku T.W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia wszczętego postanowieniem Kolegium z dnia [...] Nr [...] na wniosek T.W. postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] Nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że w dniu 12 września 2008 r. T.W. złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] (w przedmiocie zasiłku okresowego) - z powodu wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Wskazaną przez stronę istotną dla sprawy okolicznością było złożenie w dniu 13 listopada 2007 r. wniosku o wydanie kserokopii wywiadu środowiskowego i niewydanie tej kserokopii przez organ I instancji, co miało wpływ na brak możliwości uzupełnienia przez stronę wywiadu środowiskowego w trakcie postępowania.
Postanowieniem z dnia [...]. Kolegium wszczęło na wniosek T.W. postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...]znak: [...]. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium zwróciło się do skarżącej o określenie okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, które wyszły na jaw po wydaniu ostatecznej decyzji. Pismem z dnia 3 listopada 2008 r. T.W. poinformowała, że brak kserokopii rozmowy z dnia 13 listopada 2007 r. i brak możliwości skorzystania z art. 73 § 1 k.p.a. z powodu niepełnosprawności - długotrwałej choroby uniemożliwiły jej wniesienie potrzeb -oczekiwań i przyznania ewentualnie, o ile jest to zgodne z prawem, świadczenia pieniężnego w wysokości 600 zł.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Kolegium umorzyło wszczęte postanowieniem z dnia [...] postępowanie administracyjne w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] Nr [...].
W dniu 29 grudnia 2008 r. T.W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...], wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jako nową okoliczność wskazała brak oczekiwań w części IV wywiadu z dnia 13 listopada 2008 r. (600 zł miesięcznie), które jej zdaniem zostały celowo pominięte.
Decyzją z dnia [...] (zaskarżoną niniejszą skargą) Kolegium utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w dniu [...] została wydana z upoważnienia Wójta Gminy decyzja znak: [...] w przedmiocie przyznania skarżącej zasiłku okresowego w wysokości 100 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2007 r. do 30 kwietnia 2008 r. Od tej decyzji T.W. wniosła odwołanie, jednakże Kolegium decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu 11 lutego 2008 r. na decyzję Kolegium wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 180/08 ją oddalił. Skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 12 września 2008 r. Powołując przepis art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 148 § 1 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że skarżąca uchybiła jednomiesięcznemu terminowi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Jako istotną okoliczność nieznaną organowi, który wydał decyzję została wskazana przez skarżącą okoliczność złożenia w dniu 13 listopada 2007 r. wniosku o wydanie kserokopii wywiadu środowiskowego. Niewydanie tej kserokopii uniemożliwiło stronie wypowiedzenie się co do swoich oczekiwań i ewentualne przyznanie świadczenia w kwocie 600 zł. Na podstawie wniosku o wznowienie postępowania oraz pisma złożonego w dniu 3 listopada 2008 r. należało uznać, że okolicznością faktyczną będącą podstawą wznowienia było samo złożenie wniosku o wydanie kserokopii wywiadu środowiskowego i nieuzyskanie go z OPS Niemce, co miało o tyle istotny wpływ na postępowanie, że uniemożliwiło stronie pełne wskazanie swoich oczekiwań. W skierowanym do Kolegium wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...].T.W. wskazała natomiast inną, nową okoliczność będącą podstawa wznowienia - brak w części IV protokołu wywiadu środowiskowego tzw. oczekiwań strony.
Kolegium podkreśliło, iż było związane wnioskiem o wznowienie postępowania z dnia 12 września 2008 r. i pierwotnie wskazaną w nim okolicznością będącą podstawą wznowienia, w szczególności, że skarżąca była wzywana przez Kolegium do uściślenia podstawy wznowienia (okoliczności faktycznej). Ponadto ewentualne uznanie, iż podstawą wznowienia postępowania są braki w zakresie oczekiwań strony w części IV kwestionariusza wywiadu środowiskowego prowadziłoby do uzupełnienia kwestionariusza o nowe twierdzenia już po zakończeniu postępowania. To z kolei byłoby niedopuszczalnym tworzeniem nowych dowodów w sprawie, a nie opieranie się na dowodach istniejących w dacie wydania decyzji, a nieznanych organowi. Organ wskazał również, że z wyjaśnień T.W. wynika, iż kserokopię wywiadu środowiskowego otrzymała dopiero w dniu 26 sierpnia 2008 r. z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Oczywistym więc jest, że okoliczność złożenia przez stronę wniosku o wydanie kopii wywiadu środowiskowego oraz nieuzyskania takiej kserokopii znana była stronie już w chwili wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, jak również w chwili wniesienia odwołania oraz doręczenia decyzji Kolegium z dnia [...], czyli w dniu 7 lutego 2008 r. Okoliczność ta nie była jednak podnoszona przez stronę ani w odwołaniu, ani w skardze na ostateczną decyzję Kolegium do sądu administracyjnego.
Skarga o wznowienie postępowania nie została także złożona w terminie miesiąca od chwili, gdy zaskarżona decyzja Kolegium z dnia [...] znak: [...] stała się ostateczna, pomimo, że strona przez cały czas postępowania musiała być świadoma złożenia przez siebie wniosku o wydanie kserokopii wywiadu środowiskowego i braku odpowiedzi na złożony wniosek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż zasadniczo w przypadku złożenia wniosku o wznowienie postępowania złożonego po terminie należy wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie Kolegium wszczęło postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania postanowieniem z dnia [...] i dopiero po jego wszczęciu i przesłaniu dodatkowych wyjaśnień przez T.W. ustaliło, że wniosek złożono po terminie, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] o umorzeniu postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T.W. stwierdziła, że zaskarżona decyzja naruszyła art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Podkreślić należy, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji, która na mocy art. 16 § 1 k.p.a. jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi.
Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego wymienione są enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. i nie jest dopuszczalna ich wykładnia rozszerzająca (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1739/97 - LEX nr 47859).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
- 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
- 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
- 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
- 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
- 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
- 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
- 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
- 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Z kolei art. 145 a § 1 k.p.a. stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 1998 r. (sygn. akt III SA 2802/97, niepubl.) stwierdził, że strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Podobnie w wyroku z dnia 19 maja 2000 r. (sygn. akt I SA/Wr 1038/97, Lex nr 43046) NSA pokreślił, iż strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.
Wskazać należy, iż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek taki oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. i 145 a k.p.a. oraz, czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a. Jeżeli wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania lub w przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 2 k.p.a., organ administracji jest zobowiązany do wydania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., decyzji o odmowie wznowienia postępowania.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż podstawą wznowienia postępowania powołaną przez skarżącą we wniosku z dnia 9 września 2008 r. (wpływu do organu – 12 września 2008 r.) był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Okolicznością faktyczną będącą podstawą wznowienia było niewydanie na wniosek skarżącej złożony w dniu 13 listopada 2007 r. kserokopii wywiadu środowiskowego, co miało wpływ na postępowanie, ponieważ uniemożliwiło stronie pełne wykazanie swoich oczekiwań.
W ocenie Sądu analiza akt sprawy dowodzi poprawności stanowiska organu administracji. Prośbę o wydanie kserokopii wywiadu środowiskowego T.W. złożyła w dniu 13 listopada 2007 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] dopiero w dniu 12 września 2008 r. Oczywiste jest zatem, że miesięczny termin do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania nie został zachowany. Z dniem 13 listopada 2007 r. skarżąca wiedziała bowiem, że istnieje wywiad środowiskowy i w dacie tej wiedziała również o tym, że kopii tego wywiadu nie posiada.
Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Oceny tej nie zmienia okoliczność, podnoszona również przez Kolegium, iż w przypadku stwierdzenia niezachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania organ administracji obowiązany jest wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Prawnie dopuszczalne jest bowiem umorzenie postępowania w sytuacji, gdy organ nieprawidłowo wydał postanowienie o wznowieniu postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 18/08, LEX m 400689).
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami) skargę należało oddalić.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 wspomnianej ustawy w związku z § 19 i § 18 ust.1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).