Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] grudnia 2020 r., wydaną po wznowieniu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję ostateczną Kolegium z [...] października 2020 r., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i odmówiło A. M. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad mężem.
Na powyższą decyzję A. M. (dalej jako: skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na uwzględnienie skargi w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a). Do odpowiedzi Kolegium dołączyło swoją decyzję z [...] lutego 2021 r., mocą której uchyliło zaskarżoną własną decyzję z [...] grudnia 2021 r., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i przyznało A. M. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad mężem w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] czerwca 2020 r. do [...] grudnia 2020 r. i w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] stycznia 2021 r. do [...] lipca 2022 r. Ponadto Kolegium stwierdziło, że działania organów nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Bezspornym jest, że w dniu [...] lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. decyzję, mocą której uchyliło zaskarżoną do sądu własną decyzję z [...] grudnia 2021 r. Ponadto Kolegium uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i przyznało A. M. świadczenie pielęgnacyjne we wskazanych wyżej kwotach. Kolegium zawarło również wymagane przepisem art. 54 § 3 zd. 3 p.p.s.a. stwierdzenie odnoszące się do charakteru naruszenia prawa. Z informacji uzyskanych od Kolegium wynika, że decyzja z [...] lutego 2021 r. nie została zaskarżona do sądu (stała się prawomocna od [...] marca 2021 r.).
Skoro w wyniku skorzystania przez Kolegium z instytucji autokontroli, zaskarżona do Sądu decyzja z [...] grudnia 2021 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego, ponadto Kolegium przyznało świadczenie pielęgnacyjne zgodnie z wnioskiem skarżącej, dalsze postępowanie przed sądem administracyjnym w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, nie ma już bowiem w obrocie prawnym aktu, który miał być przedmiotem kontroli sądu, na podstawie skargi wniesionej przez A. M.. W tej sytuacji zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania przed sądem na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a.
Sąd nie zasądził na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, pomimo istnienia do tego podstawy prawnej w art. 201 § 1 p.p.s.a. (zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a.), gdyż ze względu na przedmiot sprawy skarżąca była objęta ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych i nie wykazała poniesienia innych kosztów postępowania, podlegających zwrotowi.
Pomimo umorzenia postępowania sądowego, konieczne jest zwrócenie uwagi Kolegium na nierozwiązany problem procesowy występujący w rozpoznawanej sprawie. Należy przypomnieć, że decyzją z [...] października 2020 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Kolegium uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] czerwca 2020 r. do [...] lipca 2022 r. W wyniku wznowienia postępowania (w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), zaskarżoną do sądu decyzją z [...] grudnia 2020 r. Kolegium uchyliło swoją decyzję ostateczną z [...] października 2020 r., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i odmówiło skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W wyniku zastosowania instytucji autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), Kolegium uchyliło zaskarżoną do sądu własną decyzję z [...] grudnia 2021 r., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne we wskazanych wyżej kwotach.
Porównanie treści powyższych rozstrzygnięć prowadzi do wniosku, że z obrotu prawnego nie została wyeliminowana decyzja Kolegium z [...] października 2020 r., uchylająca decyzję organu I instancji i przyznająca skarżącej świadczenie pielęgnacyjne (w kwocie obowiązującej do [...] grudnia 2020 r., bez uwzględnienia kwoty świadczenia po waloryzacji od [...] stycznia 2021 r.). Decyzja uchylająca tą decyzję (z [...] grudnia 2020 r.) została wyeliminowana decyzją autokontrolną Kolegium z [...] lutego 2021 r. Decyzja z [...] października 2020 r. pozostaje zatem w obrocie prawnym. Treść decyzji wydanej w wyniki autokontroli (pkt 2) pokrywa się z treścią decyzji z [...] października 2020 r., jedyna różnica sprowadza się do wysokości świadczenia od [...] stycznia 2021 r. Decyzja autokontrolna nie odnosi się w ogóle do decyzji z [...] października 2020 r. W ten sposób w obrocie prawnym pozostają dwa rozstrzygnięcia o tożsamej w znacznej mierze treści.
Kolegium powinno rozważyć podjęcie kroków prawnych w celu rozwiązania tego problemu procesowego. Sąd administracyjny nie był kompetentny do podjęcia działań w tym zakresie, gdyż przedmiotem jego kontroli była decyzja Kolegium z [...] grudnia 2020 r., decyzja wydana w wyniki autokontroli – z [...] lutego 2021 r. nie została zaskarżona do sądu. Kontrola przez sąd decyzji z [...] lutego 2021 r. nie byłaby dopuszczalna, nawet w ramach art. 135 p.p.s.a., ze względu na brak skargi w tym przedmiocie, co więcej, jest to rozstrzygnięcie korzystne dla skarżącej (w pewnym zakresie nawet korzystniejsze niż decyzja z [...] października 2020 r.), uchylenie tej decyzji stanowiłoby naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść skarżącej (art. 134 § 2 p.p.s.a.). W tej sytuacji rola Sądu musiała ograniczyć się do zasygnalizowania Kolegium zaistniałego problemu procesowego.