Wyrok WSA w Lublinie z 13 października 2004 r., II SA/Lu 159/04

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w dniu 13 października 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi A. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję.

Skład

Sędzia NSA Witold Falczyński przewodniczący
Sędzia WSA Ewa Ibrom sprawozdawca
Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak
Asyst. sędziego Rafał Ostrowski protokolant

Uzasadnienie

II SA/Lu 159/04

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił decyzję własną z dnia [...] listopada 2002 r. umarzającą postępowanie administracyjne w kwestii przyznania uprawnień kombatanckich i odmówił przyznania A.K. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu decyzji organ administracji stwierdził, że A.K. nie wchodził w skład Batalionów Chłopskich i nie pełnił służby w organizacji, lecz co najwyżej współpracował z organizacją. Zdaniem organu skarżący nie mógł jako 14-latek składać przysięgi, bowiem w Batalionach Chłopskich obowiązywała instrukcja generała Sosnkowskiego z dnia 4 grudnia 1939 r., która w pkt 5 "a" stanowiła, że członkiem ZWZ – AK może być każdy Polak, poczynając od lat 17-tu, który cele organizacji przyjmie za swoje, podda się bez zastrzeżeń jej regulaminowi oraz złoży przepisaną przysięgę. W późniejszym okresie granica wieku obniżona została do 16-tu lat. A.K. nie mógł więc złożyć przysięgi i być członkiem organizacji z racji zbyt młodego wieku. Mógł natomiast współpracować z organizacją Bataliony Chłopskie, pomagać przy przenoszeniu informacji, nie może to jednak być utożsamiane z pełnieniem służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach w rozumieniu przepisu art.1 ust.2 pkt 3 ustawy o kombatantach.

Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł A.K., domagając się rozpatrzenia jego wniosku i przyznania uprawnień kombatanckich. Zarzucił, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest dla niego krzywdząca, ponieważ pełnił funkcję gońca w Batalionach Chłopskich i Armii Krajowej, których placówka mieściła się w N. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania w rozumieniu przepisu art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). oraz przepisów prawa materialnego – art.1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz o niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz.371 z późn. zmianami).

W myśl przepisu art. 7 ustawy – kodeks postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art.77 § 1 k.p.a) i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art.80 k.p.a.).

Wskazane przepisy zostały naruszone przez organ wydający zaskarżoną decyzję.

Skarżący powołuje się na swoją działalność w oddziałach AK – BCh w okresie od kwietnia do lipca 1944 r. W tym czasie skarżący miał 14 lat (urodził się 13 czerwca 1930 r.).

Organ administracji nie ustosunkował się w ogóle do oświadczeń świadków J.K. i S.M., z których wynika, że skarżący pełnił funkcję gońca w plutonie B.W., pseudonim "[...]", ani do opisywanych przez świadków dwóch przypadków przenoszenia przez skarżącego meldunków: w kwietniu i w maju 1944 r., wychodząc z założenia, że skarżący nie mógł pełnić służby w Batalionach Chłopskich z uwagi na zbyt młody wiek.

Stanowisko organu administracji jest błędne. Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. w art.1 ust.2 pkt 3 za działalność kombatancką uznaje pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. Wskazany przepis, ani żaden inny przepis ustawy nie określa wieku osoby prowadzącej działalność kombatancką. Ustawa nie wprowadza więc w tym względzie żadnych ograniczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2002 r., V SA 1538/2001). Kryterium wieku nie może być w tej sytuacji podstawą oceny, czy osoba ubiegająca się o przyznanie uprawnień kombatanckich, spełnia przesłanki określone w przepisie art.1 ust.2 pkt 3 ustawy.

W każdym jednak przypadku wyjaśnienia wymaga, czy określona osoba, z uwagi na młody wiek, mogła rzeczywiście pełnić służbę w polskich podziemnych formacjach i organizacjach w rozumieniu powołanego przepisu. Jest to kwestia ustaleń faktycznych. Okoliczności tej organ wydający decyzję nie wyjaśnił w sposób należyty, ograniczając się do przytoczenia instrukcji gen. Sosnkowskiego, która wprawdzie określa wiek osób przyjmowanych do Armii Krajowej, nie ma jednak podstaw do twierdzenia, że instrukcja ta obowiązywała także w Batalionach Chłopskich.

Zaniechanie dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych i wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności stanowi naruszenie powoływanych wyżej przepisów art.7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ administracji nie miał w tej sytuacji wystarczających podstaw do dokonania oceny, czy powołane przez skarżącego we wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich okoliczności zostały udowodnione, a tym samym do odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Zaskarżona decyzja zapadła więc z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, co powoduje konieczność jej uchylenia.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z regułami określonymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności oceni organ dowody przedłożone przez skarżącego, a w razie wątpliwości przeprowadzi uzupełniające postępowanie w tym zakresie. Należy przypomnieć, że zgodnie z art.75 § 1 k.p.a. organ administracji powinien jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. Skarżący nie żądał zwrotu kosztów.