Uzasadnienie
Wnioskami z dnia 16 października 2012r., 6 listopada 2012r. i 13 listopada 2012r. J. B. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o przyznanie mu zasiłku celowego na zakup obuwia i kurtki zimowej, przy czym we wnioskach z dnia 6 i 13 listopada 2012r. wskazał, że oczekuje pomocy w kwocie 480 zł na zakup kurtki i 380 zł na zakup obuwia zimowego. Ponadto wyjaśnił, po przeanalizowaniu kwot już otrzymanej pomocy finansowej, że w sumie potrzebuje pomocy w wysokości 660 zł. Stwierdził, że jest poważnie chory i ma już 60 lat.
Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. decyzją z dnia [...] odmówił udzielenia J. B. żądanej pomocy, wskazując, że ostateczną decyzją z dnia [...] otrzymał zasiłek celowy m.in. na zakup kurtki zimowej w wysokości 100 złotych i obuwia zimowego, także w kwocie 100 zł. Organ ustalił na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia 13 listopada 2012r., że wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, niepełnosprawną w stopniu lekkim, z dochodem w postaci zasiłku stałego w wysokości 529 zł, systematycznie korzystającą z różnych form pomocy. Organ wyjaśnił, że decyzja o przyznaniu określonych kwot na wskazane cele, mimo, iż były to kwoty niższe od wnioskowanych, była odpowiednia do okoliczności sprawy, czego,jak podniósł organ, także J. B. nie kwestionował, przyjmując świadczenie. Poza tym organ wskazał, że uwzględniając jego sytuację, podjęto procedurę rozpatrzenia kolejnych wniosków (z dnia 16 października 2012r., 6 listopada 2012r. i 13 listopada 2012r.), informując o konieczności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 13 listopada 2012r. oraz opracowując dla niego pisemny plan współdziałania w formie kontraktu socjalnego.
Ponieważ J. B. współdziałania w tym zakresie nie podjął, odmawiając podpisu i zawarcia kontraktu socjalnego oraz uniemożliwiając dokonania aktualizacji wywiadu środowiskowego odmówiono mu przyznania pomocy.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. B. wskazał, że świadczenie przyznane na zakup kurtki zimowej i obuwia zimowego było "zbyt małe", w związku z tym wystąpił z nowym wnioskiem o większą kwotę. Ponadto wyjaśnił, że kontrakt, na który powoływał się organ administracji, nigdy nie został mu przedstawiony oraz nigdy celowo nie utrudniał przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu tego odwołania decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podtrzymując argumentację organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, uzupełnionej pismem z dnia 20 marca 2913r. J. B. zarzucił decyzji Kolegium bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji. Wyjaśnił, że jego wyjaśnienia nie mają znaczenia i nie są brane pod uwagę, po prostu się nie liczą. Według skarżącego stanowisko Kolegium jest wybitnie stronnicze, co świadczy o niedemokratycznym jego traktowaniu w postępowaniu administracyjnym. Podał, że jest niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym, a nie lekkim, jak przyjęto w zaskarżonej decyzji. Stopień niepełnosprawności ma charakter trwały, a orzeczenie wydane jest na stałe. W opinii skarżącego Burmistrz Miasta nie zna ludzi będących w potrzebie i chorych, którzy potrzebują pomocy i cierpią biedę. Pieniądze otrzymują ci, którzy nie powinni jej dostawać.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wskazać przede wszystkim należy, że stosownie do art. 2 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U z 2009r. Nr 175, poz. 1362 ze zmianami) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei art. 3 ust.1 ustawy stanowi, iż pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art.3 ust.2).
Jednocześnie ustawa wprowadziła liczne formy pomocy zarówno finansowej jak i rzeczowej, które wspomniane cele pozwalają realizować. Jedną z nich jest przewidziana w art. 39 ust.1 ustawy możliwość przyznania zasiłku celowego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej polegającej w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust.2). W powyższej sprawie nie można zarzucić organom, wbrew przeświadczeniu skarżącego, iż błędnie ustaliły sytuację faktyczną skarżącego. Zarówno stan jego zdrowia, dochody, możliwości samodzielnego funkcjonowania oraz potrzeby zostały prawidłowo zidentyfikowane i właściwie ocenione. Właśnie z uwagi na te ustalenia decyzją z dnia [...] skarżący otrzymał zasiłek celowy w kwocie 282, 41 złotych w tym 100 złotych na zakup obuwia zimowego i 100 złotych na zakup kurtki zimowej, a skarżący pomoc tę przyjął.
Błędne jest natomiast jego stanowisko sprowadzające się do przekonania o konieczności pokrycia nie tylko wszelkich niezbędnych potrzeb, ale także w oczekiwanej wysokości. Treść art. 3 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Organy oceniając zakres pomocy działają w ramach uznania administracyjnego, stąd też dokonana w sprawie ocena o zaspokojeniu niezbędnej potrzeby w postaci butów i kurtki była w pełni uprawniona. Zgodzić się ponadto należy, że za zaniechaniem udzielenia żądanego świadczenia przemawia również brak współdziałania ze strony wnioskodawcy. Art 4 ustawy jasno stwierdza, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.
Z kolei brak współdziałania z pracownikiem socjalnym, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego i inne wskazane w tym przepisie okoliczności mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust.1). Wprawdzie odmowa przyznania pomocy oparta jest na uznaniu administracyjnym, wymagającym starannego uzasadnienia zajętego stanowiska, nie zmienia to jednak faktu, że brak współdziałania jest samodzielną, wystarczającą przesłanką dla takiej oceny. Z treści wywiadu rodzinnego przeprowadzonego w dniu 13 listopada 2012r. wynika, że skarżący w kontaktach z pracownikami socjalnymi jest agresywny i wulgarny, a jego zachowanie nieobliczalne. Nie chce rozmawiać o przyjmowaniu leków i kontynuowaniu leczenia Zanotowano brak z jego strony jakiegokolwiek współdziałania. Równie przekonujące jest ich stanowisko upatrujące odmowy przyznania świadczenia także w odmowie podpisania kontraktu socjalnego, przy czym zupełnie niezrozumiały jest zarzut, jakoby nie przedstawiano go skarżącemu.
W powołanym już wywiadzie z dnia 13 listopada 2012r. znajduje się przecież wzmianka o braku podjęcia współpracy w oparciu o kontrakt socjalny, a w części dotyczącej planu pomocy i działań na rzecz osoby lub rodziny odmawiając pomocy powołano się właśnie na brak podpisania kontraktu, co prowadzi do wniosku o poprawności stanowiska organów (por. także wyroki NSA z dnia 15 kwietnia 2010r. I OSK 1753/09, 19 marca 2009r. I OSK 561/08, 30 listopada 2009r. I OSK 634/09, 23 września 2008r. I OSK 1765/07 wszystkie opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zmianami) skargę należało oddalić.