Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 stycznia 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu po rozpoznaniu odwołania M. B. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza K. przez pracownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia 8 grudnia 2010r. o odmowie przyznania jej zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami.
M. B. wniosła w dniu 1 października 2010r. o przyznanie jej takiego zasiłku z tytułu opieki nad synem S. B. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego tj. od 19 marca 2010r.
Organy obu instancji odmówiły uwzględnienia wniosku ustalając, że dochód na osobę w trzyosobowej rodzinie M. B. (wnioskodawczyni, jej mąż i syn) w roku poprzedzającym złożenie wniosku tj. w 2009r. - przekroczył ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 504 zł.
Na podstawie wspólnego rozliczenia podatkowego M. B. i jej męża wykazanego w PIT – 37 za 2009r. organy ustaliły, że dochód wnioskodawczyni wyniósł 23.453 zł, a jej męża – 18.536 zł, z czego od jej dochodu odprowadzono zaliczki w wysokości 3383 zł, zaś od dochodu jej męża - 792 zł. Po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz ulgi na dziecko, z której skorzystała M. B. w kwocie 463, 35 zł, podatek należny obojga małżonków wyniósł 3708 zł, zaś nadpłata wyniosła 467 zł.
Organy ustaliły również, że rodzina wnioskodawczyni w 2009r. uzyskała ponadto dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 5609, 52 zł.
Jednocześnie stwierdzono utratę dochodu wnioskodawczyni tj. utratę wynagrodzenia za pracę w wysokości 16.224, 96 zł (1352,08 zł miesięcznie).w związku z urlopem wychowawczym, z którego korzysta ona od dnia 19 marca 2010r.
Mając na uwadze dane zawarte w PIT 37 oraz stwierdzoną utratę dochodu, organ I instancji ustalił, że dochód M. B. (na osobę w rodzinie) wyniósł w 2009r. – 515, 97 zł, a więc więcej niż kryterium dochodowe (504 zł) wynikające z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Organ I instancji ustalił mianowicie łączny dochód rodziny w wysokości 34.811 zł, co dało kwotę 2900, 97 zł miesięcznie, a po odliczeniu utraty dochodu (2900, 97 zł – 1352, 08 zł) – kwotę 1547,92 zł, czyli 515, 97 zł na osobę.
Organ odwoławczy co do zasady podzielił ustalenia faktyczne i rozstrzygnięcie organu I instancji, jednak wyliczył, że dochód na osobę w rodzinie wyniósł 506, 94 zł, a nie 515, 97 zł, co i tak stanowi kwotę wyższą niż ustawowe kryterium dochodowe. Organ odwoławczy przyjął mianowicie, że kwota dochodu utraconego przez skarżącą powinna być wyższa, a mianowicie od dochodu wnioskodawczyni wykazanego w PIT - 37 powinna być odliczona kwota podatku dochodowego faktycznie zapłaconego przez skarżącą tj. 3838 zł, a nie kwota podatku należnego łącznie od niej i jej męża tj. 3708 zł. W konsekwencji po odjęciu od miesięcznego dochodu (2.900,97 zł) kwoty miesięcznego dochodu utraconego (tj. 1.380,13 zł) – miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni wyniósł - 1.520,84 zł, czyli 506,94 zł na osobę, co również uzasadnia odmowę przyznania świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. B. wniosła o uchylenie decyzji organów administracyjnych, które – jej zdaniem – wadliwie wyliczyły dochód. Według niej, wyniósł on 493,97 zł na osobę, bowiem należało od uiszczonej przez nią kwoty zaliczek na podatek dochodowy (3383 zł) odjąć kwotę ulgi w wysokości 467 zł, co daje kwotę 2916 zł faktycznie zapłaconego podatku i taka kwota powinna być uwzględniona przy wyliczeniu dochodu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Skarga nie może być uwzględniona, bowiem organ nie naruszył przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, co uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Wprawdzie wyliczenia organu odwoławczego, nie są precyzyjne, ale nie miało to wpływu na wynik sprawy.
Zasady przyznawania zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku określa ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003r., Nr 228, poz. 2255 ze zm.)
W świetle art. 5 ust. 1 tej ustawy, przyznanie zasiłku rodzinnego uzależnione jest od dochodu rodziny, bowiem "przysługuje on osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł". Natomiast "dochód rodziny" to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. (art. 3 pkt 2 ustawy)
Bezspornie na dochód rodziny skarżącej w 2009r., a więc w roku kalendarzowym poprzedzającym złożenie wniosku w dniu 1 października 2010r., składał się dochód skarżącej i jej męża wykazany w PIT - 37 (k. 14, 15 akt admin.) oraz dochód z gospodarstwa rolnego (oświadczenie, k. 4 akt admin.).
Organy obu instancji badając wniosek uwzględniły te dochody, z tym że nieco inaczej dokonywały obliczeń, co doprowadziło do różnych wyników.
Oba organy zastosowały przepis § 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2005r., Nr 105, poz. 881 ze zm.). W świetle tego przepisu, w przypadku, gdy członek rodziny osiąga dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód członka rodziny pomniejsza się o: podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (przy czym wysokość składki zdrowotnej oblicza się w sposób autonomiczny, wyłącznie na potrzeby ustawy o świadczeniach rodzinnych, według wskazanego w tym przepisie wzoru).
W sprawie niniejszej odmienność stanowisk organów obu instancji, a także skarżącej, dotyczyła interpretacji "podatku należnego". Organ I instancji przyjął, że podatek podlegający odliczeniu od dochodu (zgodnie z powołanym § 15 rozporządzenia), czyli podatek należny to kwota 3708 zł, wskazana w rubryce 120 złożonego przez skarżącą formularza PIT - 37: "Obliczenie zobowiązania podatkowego. Podatek należny".
Organ odwoławczy uznał natomiast, że podatkiem należnym w rozumieniu § 15 cyt. rozporządzenia jest faktycznie zapłacony przez skarżącą podatek w wysokości 3383 zł, czyli wartość uiszczonych przez nią (płatnika) zaliczek (rubryka 65 złożonego PIT - 37).
Z kolei skarżąca w skardze podnosi, że kwota podlegająca odliczeniu od dochodu (przyjęta przez organ odwoławczy - 3383 zł) powinna być jeszcze pomniejszona o "kwotę 467 zł", tj. o kwotę wykazaną w PIT – 37 jako nadpłata (rubryka 123). Jak dalej skarżąca wyjaśnia, jest to kwota wynikająca z ulgi podatkowej, którą wykazała w załączniku PIT/O.
Odmienna interpretacja "podatku należnego", o który pomniejsza się dochód zgodnie z § 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, doprowadziły organy (i skarżącą) do ustalenia różnej wysokości miesięcznych dochodów na osobę w rodzinie: organ I instancji wyliczył dochód na kwotę 515, 97 zł, organ odwoławczy na kwotę 506, 94 zł, zaś skarżąca – 493, 97 zł.
W ocenie Sądu, prawidłową interpretację "podatku należnego" przyjął organ I instancji i w konsekwencji słusznie pomniejszył dochód rodziny skarżącej (która rozliczyła się w 2009r. wspólnie z mężem) o kwotę podatku wykazanego jako zobowiązanie podatkowe łącznie obojga małżonków tj. 3708 zł (rubryka 120 PIT – 37), a nie podatku faktycznie odprowadzonego w formie zaliczek od dochodów samej skarżącej z pominięciem jej męża. W ocenie Sądu, przepis § 15 cyt. rozporządzenia powinien być interpretowany w stosunku do każdego z małżonków z osobna tylko wówczas, gdyby osobno rozliczali oni podatek dochodowy – w takiej sytuacji, dla każdego z nich inne byłoby zobowiązanie podatkowe (podatek należny), o który należałoby pomniejszać dochód. Natomiast w sytuacji, gdy małżonkowie wybrali wspólne opodatkowanie, podatek należny jest jeden i tylko on podlega odliczeniu od dochodu, o którym mowa w § 15 rozporządzenia.
Przy ustalaniu świadczeń rodzinnych istotna jest bowiem sytuacja finansowa całej rodziny, a nie poszczególnych jej członków, a więc decydujący o przyznaniu świadczenia jest dochód rodziny i jej (jako całości) zobowiązania, nie zaś dochody i zobowiązania poszczególnych osób. Skoro więc zobowiązanie rodziny z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku wspólnego rozliczenia przez małżonków podatku dochodowego jest jedno, to tylko ono obciąża rodzinę. Natomiast w przypadku osobnych rozliczeń podatkowych każde z małżonków ma swoje własne zobowiązania, a więc ich "rodzina" ma "dwa" zobowiązania, ponieważ one łącznie obciążają ich dochody.
Z tego samego powodu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej, która domaga się pomniejszenia jej własnego dochodu (rubryka 64 PIT – 37) o uiszczone przez nią faktycznie zaliczki na podatek (rubryka 65) oraz o kwotę ulgi (rubryka 114), skoro - jak twierdzi - skorzystała z niej wyłącznie ona, a nie mąż i ze względu na którą powstała nadpłata podatku (rubryka 123).
W niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe rodziny skarżącej wyniosło w 2009r. kwotę 3708 zł i o tyle należało pomniejszyć dochód, zgodnie z § 15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Gdyby skarżąca i jej mąż rozliczali się oddzielnie, każde z nich obciążone byłoby inną kwotą zobowiązania podatkowego (podatku należnego) i wówczas dla potrzeb przyznawania świadczeń rodzinnych, dochody te liczone byłyby osobno dla każdego z małżonków i z uwzględnieniem podatku należnego każdego z nich.
Z tych względów, ani zarzuty skarżącej, ani stanowisko organu odwoławczego nie są słuszne. Z uwagi jednak na to, że interpretacja "podatku należnego" przyjęta przez organ odwoławczy również doprowadziła do ustalenia kwoty przekraczającej ustawowe kryterium dochodowe, co uniemożliwia przyznanie świadczenia rodzinnego, to wadliwości tej nie można uznać za uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji. Tylko bowiem takie naruszenie prawa może uzasadniać uchylenie decyzji, które miało bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)
Ubocznie należy wskazać, że - jak wynika z decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza K. z dnia 15 kwietnia 2010r. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 26 maja 2010r. złożonych do akt sądowych (k. 19-22) organy rozważały również zastosowanie art. 5 ust.3 ustawy, zgodnie z którym zasiłek rodzinny może być wprawdzie przyznany pomimo przekroczenia kryterium dochodowego tj. gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, jeżeli zasiłek taki przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym, ale przyznanie zasiłku na podstawie tego przepisu nie jest możliwe w przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym. (zd. drugie art. 5 ust.
- 3) Z decyzji tych wynika, że dochody rodziny skarżącej za poprzednie lata również nie dawały podstaw do przyznania jej świadczeń.
Z tych względów, mimo iż wyliczenia organów nie są precyzyjne, to jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).