Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. nakazał E. i M. P. rozbiórkę samowolnie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w L. (k. 3 akt admin. II inst.). Decyzja stała się prawomocna z upływem dnia [...] stycznia 2018 r. (k. 10 akt admin. II inst.).
W dniu [...] września 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. (dalej także jako: organ egzekucyjny) wystawił tytuł wykonawczy nr [...] przeciwko M. P. (dalej także jako: zobowiązany, skarżący) na podstawie powyższej decyzji (k. 19 akt admin. II inst.). Doręczenie do rąk własnych zobowiązanego nastąpiło [...] września 2020 r. (k. 20 akt admin. II inst.).
Pismem z dnia [...] października 2020 r. M. P. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia tejże egzekucji administracyjnej (k. 21 akt admin. I inst.). Zarzucił mające wpływ na rozstrzygnięcie naruszenie prawa procesowego tj. art. 33 § 1 ust. 3 i art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu podniósł, że tytuł wykonawczy został wydany w sposób wadliwy, nie zawiera stwierdzenia, że obowiązek jest wymagalny. Wskazał, że doręczono mu odpis z odręcznym podpisem, bez adnotacji kto sporządził odpis. Podniósł nadto, że decyzja jest niewykonalna od dnia jej wydania, a organ nie wskazał, w jaki sposób ma zostać wykonana.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. odmówił uznania wniesionych zarzutów w prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2020 r., znak: [...] postępowaniu egzekucyjnym za zasadne. W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2020 r., poz. 1427, dalej: u.p.e.a.) i wskazał, że nie może ustosunkować się do zarzutów zobowiązanego ze względu na brak normy prawnej. Powyższy przepis wprowadza zamknięty katalog okoliczności, mogących stanowić podstawę zarzutu.
Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w tytule wykonawczym obowiązek określono sprzecznie z wymogami z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej oraz występują inne przyczyny powodujące brak wymagalności obowiązku, przy czym przywołał art. 33 § 2 pkt 6 lit. c. Powtórzył również treść uzasadnienia przedstawionego w piśmie z dnia [...] października 2020 r.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości weryfikowania ostatecznych decyzji. Podkreślił, że tytuł wykonawczy sporządzono zgodnie z art. 27 § 1 u.p.e.a. tj. prawidłowo powtórzono zobowiązanie z decyzji i wskazano, że obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji. Nadto zobowiązanie jest wykonalne.
W dniu [...] lutego 2021 r. (data stempla pocztowego) M. P. wniósł skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 27 § 1 pkt 3 i 7 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu wywodził, że tytuł wykonawczy nie zawiera stwierdzenia o tym, że obowiązek jest wymagalny, doręczono mu odpis z odręcznym podpisem, niezawierający wskazania, kto sporządził odpis. Wskazał, że decyzja jest niewykonalna od chwili jej wydania. Nadto organ nie wskazał, w jaki sposób ma nastąpić rozbiórka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym po dniu 29 lipca 2020 r. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 r., poz. 2070) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a. i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. do 29 lipca 2020 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne oraz egzekucja administracyjna zostały wszczęte po tej dacie.
W związku z powyższym należy wskazać, że podstawę zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej stanowi, zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 – 6 u.p.e.a.: nieistnienie obowiązku (pkt 1), określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, dokumentu, przepisu prawa (pkt 2 lit. a-c), błąd co do zobowiązanego (pkt 3), brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane (pkt 4), wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części (pkt 5), brak wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, wystąpienia innej przyczyny (pkt 6 lit. a-c).
Kwestia ta ma podstawowe znaczenie, ponieważ zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, których podstawą mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a.
Ustawa w brzmieniu, mającym zastosowanie w niniejszym postępowaniu, nie przewiduje w art. 33 jako podstawy wniesienia zarzutów niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., ani niewykonalności obowiązku (odmiennie w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.).
Nadto należy zauważyć, że na etapie postępowania egzekucyjnego nieskuteczne jest podnoszenie zarzutów dotyczących postępowania administracyjnego i prawomocnej decyzji.
Należało zauważyć, odnosząc się do zarzutu ryzyka i kosztów związanych z rozbiórką, że skarżący – naruszając prawo – powinien liczyć się z ewentualnością poniesienia określonych konsekwencji prawnych. Nadto zobowiązany mógł przeprowadzić legalizację samowoli budowlanej, ale nie skorzystał z tej możliwości.
Skarżący w zażaleniu zmodyfikował zakres zarzutów. W skardze ich nie powtórzył. W związku z powyższym należało stwierdzić, że nie podtrzymał zarzutów wskazanych w piśmie do organu administracyjnego II instancji na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Ubocznie należy wskazać, że Sąd w pełni podzielił stanowisko organu II instancji w zakresie zarzutów podniesionych wyłącznie na etapie postępowania przed tym organem.
Nie wzbudza wątpliwości, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym jest tożsamy z obowiązkiem wynikającym z decyzji.
W doktrynie i orzecznictwie dość spójnie przyjmuje się, że wymagalność należy rozumieć jako cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku, również w drodze przymusu egzekucyjnego. Decyzja w niniejszej sprawie jest ostateczna i prawomocna, zatem obowiązek, który nakłada jest wykonalny. Skarżący ograniczył swój zarzut w tym zakresie do prostego twierdzenia, że obowiązek nie ma przymiotu wymagalności. Ocenę tę należy uznać za chybioną. Ciężar wykazania tej okoliczności spoczywał na skarżącym, czego ten zaniechał.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę