Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. z późn. zm.) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 - z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania L. W., od decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] nakazującej L. W. wykonanie rozbiórki części budynku gospodarczego w sposób doprowadzający do zachowania odległości wymaganej przepisami tj. 3,00 m od granicy działki
- - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł:
na podstawie art. 51 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, nakazując L. W. rozbiórkę części budynku gospodarczego, o wymiarach 6,60 x 4,70 m z przybudówką o wym. 2,40m x 3,10 m usytuowanego na działce nr ewid. [...] położonej w K. T., w sposób doprowadzający do zachowania odległości wymaganej przepisami tj. 3,00 m od granicy sąsiedniej działki Nr [...].
W uzasadnieniu stwierdza się, że decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane organ pierwszej instancji nałożył obowiązek rozbiórki części budynku wybudowanego niezgodnie ze zgłoszeniem budowy budynku gospodarczego, wniesionym do Urzędu Rejonowego w Z. w dniu 16 maja 1997r. przez L. W. W uzasadnieniu wskazano na niewykonanie obowiązku nałożonego decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] zobowiązującą M. i L. W. do uzyskania od właściciela działki sąsiedniej nr [...], pisemnej zgody na usytuowanie budynku w istniejącej odległości 1,70 od granicy działki. Wyrokiem z dnia 2 października 2001r. sygn. akt II SA/Lu 620/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalił skargę L. W. na powyższą decyzję.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył L. W. wnosząc o uchylenie decyzji I instancji. W uzasadnieniu wskazuje na przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity w Dz.U. z 1999 Nr 15 poz. 140), który według odwołującego wyklucza możliwość rozbiórki części budynku w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W jego ocenie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2001r. w sprawie niezgodności § 12 ust. 6 rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane wyłącza udział sąsiadów jako strony postępowania.
Po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie całości akt sprawy zważono co następuje. W myśl art. 51 ust 2 obowiązującego prawa budowlanego, w razie niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części.
Zatem zgodne z prawem jest nakazanie rozbiórki w sytuacji niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2. Wobec powołania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji błędnie wskazanego art. 51 ust 1, organ odwoławczy zobowiązany był do skorygowania wady prawnej decyzji organu I instancji, polegającej na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego.
Odnosząc się do argumentów odwołania dotyczących powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2001r. wymaga podkreślenia, iż w orzeczeniu niniejszym stwierdzona została niezgodność z ustawą prawo budowlane w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela sąsiedniej działki na usytuowanie budynku wyłącznie bezpośrednio przy granicy działki budowlanej. Przepis § 12 ust 6 cyt. rozporządzenia, nakładający obowiązek uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku w odległości mniejszej od określonej w ust 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 - pozostaje aktualny dla obiektów budowlanych dla których zostało dokonane zgłoszenie budowy.
Od tej decyzji L. W. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze stwierdza, że skarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] uchylił zaskarżaną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - znak [...] z dnia [...] nakazującą dokonanie rozbiórki części budynku gospodarczego w sposób doprowadzający do zachowania odległości wymaganej przepisami, tj. 3,00 m od granicy działki sąsiedniej. Jednocześnie, zmieniając podstawę prawną z art. 51 ust. 1 (na podstawie, którego została wydana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) na art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał dokonanie rozbiórki części budynku gospodarczego w sposób doprowadzający do zachowania odległości wymaganej przepisami (czyli w zasadzie nie zmienił niczego poza kwalifikacją prawną)..
Decyzja, na którą składa niniejszą skargę, została wydana bez gruntownego rozpatrzenia sprawy, z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa oraz z krzywdzącym go ponad miarę wynikiem, z którym w obecnym stanie prawnym niestety nie może zgodzić. W rozpatrywanym przypadku wykonanie robót polegających na odsunięciu wybudowanego (murowanego, osadzonego na fundamentach) obiektu do wymaganej prawem odległości 3 m od granicy, wiąże się w praktyce z jego rozbiórką. Nie można zatem rozpatrywać wykonania rozbiórki części w oderwaniu od całości obiektu. Jakakolwiek ingerencja, w zakresie rozbiórki części, wiąże się z koniecznością zmiany konstrukcyjnej całości obiektu a nie tylko jego części.
Organ podejmując decyzję na podstawie art. 51 ma dobrowolność interpretacji zarówno co do metody jaką należy zastosować w celu dostosowania stanu faktycznego do prawnego jak i zakresu wykonania ewentualnych prac.
Wydając swoją decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wziął po uwagę możliwości prawnych, które można zastosować w tym przypadku, bowiem na gruncie przepisów prawa można doprowadzić do zgodności stanu faktycznego z prawnym poprzez zastosowanie innych aniżeli rozbiórka metod. Zgodnie z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku - w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - dopuszcza się usytuowanie budynku w granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3 m, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy jeżeli nie spowoduje to istotnego utrudnienia w zagospodarowaniu działki sąsiedniej. Ponieważ wybudowany przez niego budynek nie stwarza żadnych innych przeszkód, o których mowa wyżej powołanym rozporządzeniu, praktycznie nie ma przeszkód do wydania decyzji o zaniechaniu prowadzenia dalszych czynności w tej sprawie.
Świadczy o tym wydana w dniu [...] decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - znak [...] - dotycząca zaniechania prowadzenia dalszych czynności w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu tej decyzji czytamy min.: "Zrealizowany budynek nie stanowi przeszkody zarówno w uprawie ich działki (dotyczy działki pp. M.) jak też i prawidłowej zabudowie." Podobnego zdania był NSA w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 25 października 2001 roku sygn. akt SA/Rz 261/00 stwierdził:,,Decyzja mająca swe oparcie w art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414 ze zm.) nakazująca rozbiórkę czy też nakładająca obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem (pkt.
- 2) ma charakter uznaniowy. Taki też charakter ma decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego, jeśli organ dokonane przez inwestora odstępstwa od pozwolenia na budowę uzna za nieistotne."
Skoro zatem na takim stanowisku stał Inspektor Nadzoru Budowlanego już w 2000 roku, niezrozumiałe dla skarżącego staje się obecne stanowisko tych organów w tej sprawie.
Zaznacza, iż w trakcie toczącego się postępowania wykonał szereg stawianych mu przez organy nadzoru budowlanego zaleceń, poza jednym tj. odległości mniejszej niż wymagane 3 m. Kierując się zaufaniem do decyzji organów administracji państwowej wykonał m.in. inwentaryzację obiektu, mapkę geodezyjną z naniesionym obiektem oraz inne wymagane przez organy zalecenia. W efekcie końcowym całego postępowania zmusza się go do rozbiórki budynku, którego usytuowanie w świetle przepisów prawa mogłoby zostać zatwierdzone (przy okazaniu dobrej woli organów nadzoru budowlanego). Kwestią sporną pozostaje dla niego nadal zgoda (w obecnym stanie prawnym) właścicieli działki sąsiedniej. Jak to podnosi w swoim uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności zapisów § 12 ust. 6 w/w rozporządzenia z delegacją ustawową dotyczy tylko usytuowania budynku w granicy działki a nie w całym zakresie § 12 ust.
6. Jego zdaniem, jak wynika z uzasadnienia wyroku, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia nie spełniał wymagań określonych w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP dla aktów wykonawczych a Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wykroczył poza materię określoną w udzielonym mu upoważnieniu. Skoro zatem zostało przekroczone upoważnienie delegacji ustawowej to do całości tego przepisu a nie tylko jego części. Dlatego też skoro została orzeczona niekonstytucyjność tego przepisu to w tym momencie bezpodstawne staje się żądanie od niego przedstawienia zgody sąsiadów w tej sprawie. O powyższym świadczy również treść nowych zapisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., które uchyliło rozporządzenie z dnia 14 grudnia 1994 r. Obecnie nie ma już mowy w tym akcie prawnym o zgodzie właścicieli działki sąsiedniej na usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż wymagane 3 m.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosi o jej oddalenie.
Rozpatrując złożoną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane.
Organ administracji podjął zaskarżoną decyzję, ponieważ stwierdził, że skarżący nie wykonał obowiązku określonego w decyzji. Obowiązek ten polegał na uzyskaniu zgody sąsiada.
Organ administracji prezentuje pogląd, że po Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2001r. przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t,j. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 140) w zakresie uzyskania zgody sąsiada pozostaje aktualny dla obiektów objętych zgłoszeniem budowy.
Jest to stanowisko co najmniej odosobnione i nieprawidłowe.
Wprawdzie sprawa toczy się od wielu lat i istnieją wyroki Sądu wskazujące na konieczność uzyskania zgody sąsiada ale dotyczyły one innego stanu prawnego, który obowiązywał w datach wydawania orzeczeń.
Cyt. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wyeliminowało instytucję zgody sąsiada i tak sformułowany przepis utracił moc prawną, a następnie została dokonana nowelizacja rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Skarga jest w tym przedmiocie zasadna.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis § 12 ust. 6 cyt. rozporządzenia dopuszczał usytuowanie budynku w granicy działki lub w odległości mniejszej niż 3 m, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od granicy działki, jeżeli nie spowoduje to istotnego utrudnienia w zagospodarowaniu działki sąsiedniej.
Stąd działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego organ administracji winien nałożyć na inwestora obowiązek wykonania inwentaryzacji pod kątem oceny, czy usytuowanie budynku inwestora nie spowoduje istotnego utrudnienia w zagospodarowaniu działki sąsiedniej.
W związku z zarzutami skargi należy ocenić czy wykonanie już przez skarżącego nałożonych zaleceń nie spełnia powyższego warunku.
Ocena tych okoliczności może być dopiero podstawą właściwego zastosowania normy prawa materialnego.
W sytuacji występującej w sprawie Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.