Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 212/21

Uzasadnienie

V. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz.2325), zwanej "p.p.s.a." skargę na czynność Wójta Gminy U. polegającą na wydaniu dokumentu oznaczonego datą [...] lipca 2018r.", domagając się stwierdzenia bezskuteczności tej czynności stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a.

W obszernym uzasadnieniu wyjaśniła, że w dniu 21 września 2018r. nabyła od Gminy U., w drodze przetargu, nieruchomości oznaczone jako działki ewid. nr [...] położone w W.. Podkreśliła, że w postępowaniu przetargowym była informowana, że nieruchomości te są wolne od obciążeń. Następnie okazało się, że na tych działkach ma być zrealizowane przyłącze wodociągowe do sąsiedniej działki nr [...]. W związku z tym skarżąca wystąpiła (na podstawie art. 217 i 218 k.p.a.) do Wójta Gminy U. o wyjaśnienie, czy została wydana zgoda (w jakiej formie) na budowę tego przyłącza.

W odpowiedzi skarżąca otrzymała kserokopię pisma Wójta Gminy U. z dnia [...] lipca 2018r. o wyrażeniu przez Wójta osobom - M. K. – M. i L. M. (właścicielom działki nr [...]), zgody na budowę i eksploatację przyłącza wodociągowego przez działki stanowiące (wówczas) własność Gminy U. nr ewid.[...] i [...] (na określonych warunkach).

Obecnie skarżąca, jako aktualna właścicielka tych nieruchomości, kwestionuje udzieloną zgodę, zarzucając naruszenie przez Wójta [...] wymienionych w skardze przepisów, w tym z zakresu materialnego prawa administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wójt [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że wyrażona zgoda mieści się w zakresie zadań własnych gminy określonych w art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym (dalej "u.s.g."), a więc Gmina U. była uprawniona do jej udzielenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu.

Przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ściśle określają katalog aktów, czynności, orzeczeń, które mogą być rozpatrywane przez sądy administracyjne. Stosownie do art. 3 p.p.s.a.:

§ 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

§ 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Przedmiot rozpatrywanej skargi nie mieści się w katalogu wymienionych w przytoczonym przepisie czynności i aktów, nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Skarżąca kwestionuje wyrażoną przez Gminę U., reprezentowaną przez Wójta Gminy U., zgodę na usytuowanie przyłącza wodociągowego, na należących w dacie wyrażania zgody, działkach (nr [...] i [...]), które obecnie są własnością skarżącej.

Wyrażona zgoda nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. Należy wyjaśnić skarżącej, że gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego może występować w obrocie prawnym nie tylko jako organ władzy publicznej, ale również jako podmiot stosunków cywilnoprawnych m.in. w zakresie przysługującego jej prawa własności. Gmina jako podmiot prawa podejmuje czynności cywilnoprawne m.in. w stosunku do posiadanego przez nią majątku, w tym nieruchomości – może je zbywać, ustanawiać na nich ograniczone prawa rzeczowe, np. służebności. Do takich właśnie czynności należy zgoda wyrażona przez Gminę U. (działającą przez jej organ wykonawczy tj. Wójta [...]) w piśmie z dnia 4 lipca 2018r., którą obecnie skarżąca kwestionuje. Sporna zgoda nie stanowi więc czynności zakresu prawa administracyjnego, charakteryzującego się władczą ingerencją organu władzy publicznej w sferę uprawnień obywateli, lecz jest wyrazem rozporządzenia majątkiem Gminy, a więc czynnością z zakresu prawa cywilnego. To, że działanie gminy jako jednostki samorządu terytorialnego jest skierowane na zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, nie pozbawia tej czynności cywilnoprawnego charakteru.

Oznacza to, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do oceny prawidłowości wyrażonej zgody, w tym zakresie właściwa jest droga dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych.

W związku z tym, skarga nie może być merytorycznie rozpatrzona, lecz podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.