Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 59, art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm., dalej również: "ustawa") Kierownik Działu do spraw Domów Pomocy Społecznej i Ośrodków Wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. ustalił obowiązek poniesienia przez M. W. opłaty za pobyt E. S. w Domu Pomocy Społecznej im. [...] w L. na kwotę [...]zł miesięcznie od dnia [...] grudnia 2014r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] od dnia [...] marca 2012 r. E. S. została umieszczona w Domu Pomocy Społecznej im. [...] w L.. Ś. miesięczny koszt utrzymania w placówce wynosił na dzień wydania decyzji [...] zł. Po częściowym pokryciu kosztów pobytu w placówce ze świadczenia emerytalnego E. S. do uregulowania pozostała kwota [...]zł., do której uiszczenia zobowiązane są, według organu, dwie osoby, tj. M. W. oraz S. W. – każdy po połowie, tj. w wysokości po [...] zł.
Organ pierwszej instancji podniósł, że ze złożonego w dniu [...] maja 2012 r. przez M. W. oświadczenia wynika, że w maju 2012 r. jego trzyosobowa rodzina dysponowała dochodem w wysokości [...] zł, przy czym zarówno M. W., jak i jego żona są osobami aktywnymi zawodowo. Organ podkreślił, że deklarowana przez M. W. kwota [...]zł za pobyt babci w domu pomocy społecznej jest kwotą nieadekwatną do wysokości zobowiązania i jego możliwości finansowych. Organ wskazał, że wielokrotnie występował do M. W. o aktualizację wywiadu środowiskowego oraz o wskazanie aktualnej wysokości dochodu, jednakże bezskutecznie, ponieważ konsekwentnie odmawiał on udzielenia tych informacji, podnosząc, że jest funkcjonariuszem publicznym.
Organ ustalił ponadto, że żona M. W. M. W. uzyskała w roku 2013 dochód w wysokości [...] zł, co oznacza, że jej miesięczny średni dochód w tym roku wynosił [...] zł.
Organ podkreślił, że w przypadku M. W. urzędy skarbowe, do których kierowane były wnioski o udzielenie informacji dotyczących wysokości uzyskiwanego dochodu, wskazały że nie figuruje on jako podatnik składający zeznania roczne za 2013 r.
Rozstrzygając w przedmiocie wysokości opłaty za pobyt babci M. W. E. S. w domu pomocy społecznej, organ pierwszej instancji wziął zatem pod uwagę dochód M. W. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz dochód M. W. zadeklarowanego w oświadczeniu z dnia [...] maja 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Z uwagi na fakt, że do dnia wydania decyzji nie dokonano zgłoszenia o zmianie sytuacji dochodowej, organ znał za aktualny dochód podany przez stronę w powyższym oświadczeniu.
Organ przyjął zatem, że miesięczny dochód rodziny W. stanowi kwota [...]zł. Kryterium dochodowe przewidziane przez ustawodawcę dla trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł. Różnica między dochodem, jakim dysponuje rodzina, a kryterium dochodowym wynosi [...] zł, co – w ocenie organu - oznacza, że strona obowiązana jest do partycypowania w kosztach pobytu babci w domu pomocy społecznej w pełnej wysokości przypadającej na osobę zobowiązaną, tj. w kwocie [...]zł miesięcznie.
Odwołanie od tej decyzji wniósł pełnomocnik M. W., zarzucając naruszenie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez zaniechanie ustalenia wysokości dochodu strony w sposób umożlwiający weryfikację obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt E. S. w domu pomocy społecznej, a także naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na zaniechaniu należytego wyjaśnienia sprawy w kwestii kręgu osób mogących ponosić opłatę, wysokości dochodu osiągniętego przez odwołującego się, zasad wyliczenia opłaty i zmiany wysokości opłaty w toku postępowania, sytuacji majątkowej odwołującego się oraz możliwości ujawnienia przez niego danych dotyczących dochodów, a także fragmentarycznego rozpoznania materiału dowodowego, wadliwego sporządzenia uzasadnienia, zaniechania poinformowania o toczącym się postępowaniu oraz rozstrzygnięciu zapadłym w sprawie wszystkich stron, w tym osoby skierowanej do domu pomocy społecznej.
Powyższych zarzutów nie podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., które decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ przytoczył treść art. 60 i art. 61 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej i podniósł, że z powyższych przepisów wynika, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, przy czym uregulowana została kolejność ponoszenia z tego tytułu opłat. Zasada kolejności przyjęta w art. 61 oznacza, że w przypadku, gdy mieszkaniec domu pomocy społecznej nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek spoczywa na jego małżonku, w następnej kolejności na zstępnych przed wstępnymi, a w dalszej kolejności na gminie. Z obowiązku ponoszenia opłat zwolnieni są: małżonek, zstępni i wstępni których dochód nie przekracza 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, a ponadto kwota dochodu pozostającego po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % tego kryterium.
Organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca, uzależniając wysokość opłaty wnoszonej przez małżonka, zstępnych lub wstępnych mieszkańca domu pomocy społecznej od kryterium dochodowego, nie zawarł w ustawie o pomocy społecznej szczególnych przepisów dotyczących metod obliczenia dochodu tych osób, co powoduje, iż zastosowanie w tym zakresie ma art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony.
Zdaniem Kolegium, w przypadku ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, przy ustalaniu dochodu osób zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty winien podlegać uwzględnieniu dochód z okresu skierowania danej osoby do domu pomocy społecznej, ponieważ od tego momentu istnieje realna możliwość ustalenia wysokości i okresu, za który opłata ta ma być ponoszona.
Organ drugiej instancji ustalił, że E. S. przebywa w Domu Pomocy Społecznej im. [...] w L. od dnia [...] marca 2012 r. Do osób zobowiązanych do ponoszenia opłat ze względu na stopień pokrewieństwa należy jej wnuk S. W. oraz wnuk M. W.. Obowiązek ten wynika z faktu, że jest ona wdową, a jej jedyna córka nie żyje.
Kolegium podniosło, że średni miesięczny koszt utrzymania w placówce wynosi [...] zł., a po pomniejszeniu tej kwoty o wniesioną przez E. S. - podopieczną placówki opłatę, stanowiącą 70 % jej dochodu, pozostaje do zapłaty kwota [...]zł. Ponieważ wniesiona opłata nie pokrywa kosztów pobytu, pozostała do uregulowania kwota podzielona została w równych częściach na osoby zobowiązane, tj. po [...] zł.
Kolegium podkreśliło, że M. W. i jego żona M. W. są osobami aktywnymi zawodowo. Na podstawie złożonego przez stronę w dniu [...] maja 2012 r. oświadczenia ustalono, że strona uzyskuje miesięczny dochód netto w wysokości [...] zł. Ponadto w dołączonej do oświadczenia informacji M. W. wskazał, że dom, w którym mieszka w [...] nie jest przystosowany do przebywania w nim osób niepełnosprawnych, a z uwagi na fakt, iż oboje z żoną pracują, nie mają możliwości zapewnienia stałej opieki babci E. S.. W przypadku konieczności partycypowania w kosztach utrzymania babci w DPS odwołujący się zadeklarował stałą kwotę ponoszonych opłat w wysokości [...] zł. Z oświadczenia, jakie złożyła w dniu [...] maja 2012 r. M. W. wynika, że uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł netto.
Na podstawie tych oświadczeń organ odwoławczy ustalił, że dochód trzyosobowej rodziny M. W. stanowi kwota [...]zł, która znacznie przekracza próg 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, przy czym po wniesieniu opłaty pozostała kwota dochodu nie jest niższa niż 300% kryterium.
Organ odwoławczy podkreślił, że pomimo tego, że wielokrotne pełnomocnik M. W. kwestionował brak ustaleń dotyczących aktualnej sytuacji dochodowej strony to, z przyczyn leżących po stronie M. W. nie było możliwe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, jak również dokonanie aktualizacji sytuacji dochodowej (k. 15, 16, 28, 60, 64). Podnoszone przez pełnomocnika strony twierdzenia, że jego mocodawca nie jest uprawniony do ujawniania wysokości zarobków, ponieważ jest on funkcjonariuszem publicznym, nie znajdują uzasadnienia.
W odniesieniu do podniesionych w odwołaniu zarzutów Kolegium stwierdziło, że okoliczność, że informacje nadesłane z urzędu skarbowego oznaczone zostały klauzulą "tajemnica skarbowa" nie ogranicza uprawnień organu pierwszej instancji do ich pozyskiwania na mocy art. 105 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto organ wskazał, że obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej podlega skonkretyzowaniu i zindywidualizowaniu wobec każdej z osób zobowiązanych. Z uwagi na odrębne postępowania w stosunku do każdej z osób zobowiązanych, brak jest podstaw do udziału w niniejszym postępowaniu innych osób, w tym E. S..
W skardze na powyższą decyzję M. W. zarzucił:
- 1) naruszenie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez zaniechanie ustalenia wysokości jego dochodu w sposób umożliwiający weryfikację obowiązku ponoszenia opłaty;
- 2) naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego wyjaśnienia sprawy w zakresie m.in. kręgu osób mogących ponosić opłatę, wysokości dochodu osiąganego przez odwołującego się, zasad wyliczenia wysokości opłaty i zmian wysokości opłaty w toku postępowania, sytuacji majątkowej skarżącego i jego rodziny oraz możliwości ujawnienia przez niego danych dotyczących jego dochodów;
- 3) naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez fragmentaryczne rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu bez należytego uwzględnienia stanowiska skarżącego oraz informacji ujawnionych przez urząd skarbowy;
- 4) naruszenie art 7, 77 § 1 oraz art 107 § 3 k.p.a. w związku z art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnienie, jaki urząd skarbowy był właściwy dla skarżącego a w konsekwencji niewyjaśnienie sytuacji majątkowej skarżącego;
- 5) naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający ocenę przebiegu postępowania i dokonywanych ustaleń, zwłaszcza w świetle wyżej poczynionych zarzutów;
- 6) zaniechanie poinformowania o toczącym się postępowaniu oraz rozstrzygnięciu zapadłym w sprawie, wszystkich stron, w tym osoby skierowanej do domu pomocy społecznej lub ustanowionego dla niej kuratora;
- 7) naruszenie art. 138 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wymagającej uchylenia.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zarzutów skargi M. W. podniósł, że doszło do nieprawidłowego ustalenia jego dochodu. Nie zaprzeczył, że w maju 2012 r. złożył oświadczenie o osiąganych przez niego dochodach, jednakże wskazał, że obowiązek określony w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wymaga od organu prowadzącego postępowanie dokonania weryfikacji miesięcznej (określonej na miesiąc poprzedzający wydanie decyzji) dochodu strony obciążonej. Zdaniem skarżącego, organ administracji zaniechał tego badania, co jest niezrozumiale, biorąc pod uwagę stanowisko skarżącego oraz ujawnione w toku postępowania informacje na temat sposobu ujawnienia dochodów. Skarżący wskazał, że organ administracji nie wyjaśnił przyczyn, dla których uwzględnił jako dowód oświadczenia stron z maja 2012 r.
Ponadto, zdaniem skarżącego, w uzasadnieniu decyzji brak jest informacji na temat sposobu ustalenia wysokości opłaty, w szczególności, w oparciu o jakie kryteria wartość ta została obliczona oraz w jaki sposób ustalono jej wysokość, co przyjęto za podstawę jej wyliczenia i dlaczego wskazywane kwoty opłat ulegają zmianom. Skarżący podniósł, że nie wie również, jaki ostatecznie krąg osób zobowiązanych został przyjęty dla potrzeb niniejszego postępowania oraz kto partycypuje w kosztach ustalonej opłaty.
Skarżący wskazał ponadto, że składane przez niego lub przez jego pełnomocnika dokumenty i pisma nie miały na celu opóźnienia postępowania, a jedynie wykazanie przyczyn dla których nie ma on możliwości wywiązać się z niektórych zobowiązań, jakie organ administracji pierwszej instancji nakładał na niego w toku postępowania, a zatem były to obiektywnie niemożliwe do zrealizowania czynności.
Podniósł również, że w postępowaniu nie brały udziału wszystkie strony, w tym jego babcia i brat, który jako zstępny powinien być brany pod uwagę w świetle dyspozycji art. 61 ustawy o pomocy społecznej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł ponadto, że analiza podjętych w sprawie czynności dowodowych wskazuje, że przy całkowitej bierności strony organy obu instancji podjęły wszelkie możliwe działania celem prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i że strona nie jest zwolniona ze współdziałania w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto, zdaniem Kolegium, nie można pominąć, że strona przed wydaniem decyzji w dniu [...] października 2014 r. została zawiadomiona o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz o możliwości składania wniosków i wyjaśnień przed wydaniem decyzji, a mimo to aktywności procesowej w tym zakresie nie wykazała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy, decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
Do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy, obowiązani są (w kolejności wskazanej w tym przepisie):
- 1. mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka;
- 2. małżonek, zstępni przed wstępnymi;
- 3. gmina, której mieszkaniec został skierowany do domu pomocy społecznej.
Z przepisu tego wynika, że osoby oraz gmina, określone w pkt 2 i 3, nie mają obowiązku wnoszenia opłat, o ile mieszkaniec domu pomocy społecznej ponosi pełną odpłatność za swój pobyt w tej instytucji.
Przepis art. 61 ust. 2 ustawy stanowi, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
- 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;
- 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy:
- a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
- b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Niekwestionowane jest, że decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...] E. S. została umieszczona od dnia [...] marca 2012 r. w Domu Pomocy Społecznej im. [...] w L..
Jak wynika z zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej funkcjonujących na terenie Miasta L. (Dz. Urz. [...]), średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej im. [...] wynosił w datach wydania decyzji organów obu instancji [...] zł.
Organ ustalił opłatę ponoszoną przez E. S. za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości [...] zł miesięcznie, stanowiącą 70% jej dochodu w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł (wywiad środowiskowy – k. 16 akt organu odwoławczego).
Organy prawidłowo obliczyły, że po uiszczeniu przez E. S. części należności za pobyt w domu pomocy społecznej, do zapłaty pozostaje jeszcze kwota [...]zł i w konsekwencji prawidłowo zastosowały dyspozycję wyżej powołanego art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy.
Z uwagi na to, że małżonek oraz jedyna córka E. S. nie żyją, organy zasadnie przyjęły, że osobami obowiązanymi do ponoszenia opłaty w wysokości [...] zł za pobyt E. S. w domu pomocy społecznej są jej dwaj wnukowie: skarżący M. W. i jego brat S. W.. Organy zobowiązały ich do poniesienia tej opłaty w równych częściach – po [...] zł.
W związku z tym, że przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestionowana przez M. W. wysokość nałożonej na niego opłaty za pobyt E. S. w domu pomocy społecznej, organy obu instancji miały obowiązek wyjaśnić, czy, stosownie do treści art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b/ ustawy, posiadany dochód na osobę w jego rodzinie jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i czy kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie jest niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Jest to bowiem przesłanka dopuszczalności nałożenia na zstępnego obowiązku uiszczenia opłaty za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie przed organami obu instancji postępowanie wyjaśniające nie pozostawia wątpliwości, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego uzasadniał nałożenie na niego opłaty w ustalonej przez organy wysokości.
Dochód rodziny skarżącego został obliczony na podstawie oświadczeń złożonych przez skarżącego i jego żonę M. W. w dniu [...] maja 2012 r. (k. 2-3 akt organu pierwszej instancji), z których wynika, że M. W. otrzymywał w dacie złożenia oświadczenia miesięczne wynagrodzenie netto z wykonywanej pracy zawodowej w kwocie [...]zł, zaś jego żona wynagrodzenie netto w kwocie [...]zł, co łącznie daje kwotę [...]zł.
Organy nie miały powodu, by kwestionować treść tych oświadczeń. Również sam skarżący nie uprawdopodobnił, by wskazane w nich kwoty były zawyżone. W toku postępowania, mimo, że organy wielokrotnie zwracały się do niego o ujawnienie wysokości dochodu – odmawiał podania tej informacji, bezpodstawnie powołując się na tajemnicę skarbową. Nie podniósł też żadnych okoliczności, z których wynikałoby, że sytuacja finansowa jego rodziny pogorszyła się od daty złożenia oświadczeń.
W związku z tym, że rodzina skarżącego liczy trzy osoby, należało uznać, że miesięczny dochód na członka rodziny wynosi [...] zł.
Dochód na osobę w jego rodzinie jest zatem wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (300% x [...] zł = [...] zł), a kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty ([...] zł – [...] zł = [...] zł) nie jest niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Z powyższego wynika, że skarżący kwalifikuje się do ponoszenia odpłatności za pobyt babci E. S. w domu pomocy społecznej.
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego są całkowicie gołosłowne.
Przepisy art. 7, art. 77 § 1 i 80 oraz art. 136 K.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego. Z przepisów art. 8 i art. 9 K.p.a. wynika, że organy te winny prowadzić postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a nadto należycie i wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem tego postępowania.
Organy administracji obu instancji wyjaśniły i należycie oceniły wszystkie okolicznością mające znaczenie dla sprawy. Z akt niniejszej sprawy bezsprzecznie wynika, że w toku postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji wielokrotnie podjął próbę wyjaśnienia wysokości dochodów rodziny skarżącego, co się nie powiodło z uwagi na brak współpracy skarżącego z organem.
W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że jeżeli osoba odmawia złożenia oświadczenia o dochodach przed pracownikiem socjalnym, o którym mowa w art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, to stanowi to w zasadzie podstawę wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Wyjątki od tej zasady stosowane są jedynie w sytuacji, gdy organ ma do czynienia z osobą o szczególnych cechach osobistych, w tym przede wszystkim osobą niepełnosprawną intelektualnie bądź uzależnioną (tak m. in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2013 r., III SA/Kr 1507/11, LEX nr 1326311).
Zauważyć należy, że w świetle zasad ogólnych ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1). Z art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy wynika, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest bowiem zapobieganie sytuacjom, o których mowa wyżej, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Oczywistym jest przy tym, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej (art. 4).
Co się zaś tyczy zarzutu braku udziału w postępowaniu wszystkich stron, w tym E. S., to należy w pełni podzielić stanowisko organów obu instancji, że obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej podlega skonkretyzowaniu i zindywidualizowaniu wobec każdej z osób zobowiązanych. Z uwagi na odrębne postępowania w stosunku do każdej z osób zobowiązanych, brak jest podstaw do udziału w niniejszym postępowaniu innych osób, w tym E. S..
Mając powyższe na względzie, brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.