Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa postępowanie administracyjne w sprawie odwadniania budynków gospodarczych zlokalizowanych na działce nr ewid. 1468 w R. I stanowiącej własność Z.W. do czasu ustalenia przebiegu granicy między w/w działką, a działkami nr 1444/1 i 1444/2 stanowiącymi własność M.Ł. i wzywające Z.W. do wystąpienia, w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, do służb geodezyjnych lub sądu powszechnego o rozgraniczenie w/w nieruchomości – uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu do wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości i określił ten termin na 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia, a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że na wniosek M.Ł. wszczęte zostało postępowanie w sprawie odprowadzania wód opadowych z budynków gospodarczych znajdujących się na działce nr ewid. 1468 stanowiącej własność Z.W. Przeprowadzone oględziny wykazały, że budynek gospodarczy Z. W. o wymiarach zewnętrznych 17,50 x 5,80 m i wysokości 3,50 m posiada dach dwuspadowy a na krawędzi jego dachu brak jest rynny i rury spustowej. Wody opadowe z jednej połaci dachu tego budynku odprowadzane są w kierunku sąsiedniej działki.
W trakcie oględzin strony wskazały różny przebieg granicy między działkami – według M.Ł. przedmiotowy budynek gospodarczy usytuowany jest wzdłuż granicy działki, a według Z.W. granica oddalona jest od budynku o około 1,50 m. Kwestia ustalenia przebiegu granicy między działkami stanowi zagadnienie wstępne do podjęcia działań przez organy nadzoru budowlanego i wydania stosownego rozstrzygnięcia w sprawie odprowadzania wód opadowych z budynku na teren własnej działki.
Ponieważ rozgraniczenie nieruchomości nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego i winna być rozstrzygnięta przez służby geodezyjne lub sąd powszechny zasadne było zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu ustalenia przebiegu granicy i zobowiązanie strony na podstawie art. 100 § 1 kpa do wystąpienia w zakreślonym terminie z wnioskiem do właściwego organu lub sądu o rozgraniczenie nieruchomości.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł Z. W., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w zakresie zobowiązania go do wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości stanowiących działki oznaczone nr ewid. 1444/1 i 1444/2 a działką nr ewid. 1468. Podniósł, że mieszka w R. od urodzenia i nie pamięta żadnych sporów granicznych dotyczących przedmiotowych działek gruntu. Granice te były niesporne, kiedy działki 1444/1 i 1444/2 stanowiły własność jego rodziców i znaki graniczne w postaci słupków oraz starych drzew zachowały się do chwili obecnej.
M. Ł. stała się niedawno właścicielką działek sąsiednich i to ona zaczęła kwestionować przebieg granic.
Skarżący wyjaśnił, że rozgraniczenie niespornych wcześniej granic jest zbędne i jest on gotów założyć rynny na przedmiotowym budynku gospodarczym, jeżeli spływające z niego wody przeszkadzają sąsiadce, gdyż koszty orynnowania byłyby znacznie niższe niż rozgraniczenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie jego zgodności z obowiązującym prawem należy stwierdzić, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem prawa.
W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne wszczęte zostało na wniosek M.Ł., która domagała się podjęcia przez organ nadzoru budowlanego działań mających na celu ustalenia stanu technicznego budynków znajdujących się na działkach nr ewid. 1444/1 i 1441/2, stanowiących własność Z.W., a w szczególności nałożenia na niego obowiązku doprowadzenia budynku gospodarczego znajdującego się "blisko granicy działki" do stanu zapobiegającego zalewaniu jej nieruchomości przez wody spływające z dachu budynku.
Organy nadzoru budowlanego uprawnione są do sprawowania nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, w tym także w zakresie przestrzegania przez właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych obowiązku utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym.
W razie stwierdzenia, iż obiekt nie spełnia wymogów techniczno-budowlanych właściwy organ uprawniony jest do nałożenia na jego właściciela lub zarządcę obowiązku wykonania, w zakreślonym terminie, czynności mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W rozpatrywanej sprawie jest bezspornym, że stanowiący własność skarżącego i będący w jego użytkowaniu budynek gospodarczy położony na działce nr 1468 w R. posiadający dach dwuspadowy nie jest orynnowany. W trakcie przeprowadzonych oględzin M.Ł. twierdziła, że budynek ten zlokalizowany jest bezpośrednio w granicy działki i z tej przyczyny wody opadowe spływające z dachu zalewają jej nieruchomość. Wobec twierdzenia skarżącego o odmiennym przebiegu granicy (1,50 m od budynku) organy orzekające w sprawie uznały za zagadnienie wstępne, ustalenie przebiegu granicy między działkami stron i z tej przyczyny postępowanie w sprawie zostało zawieszone a skarżącego zobowiązano do wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie.
Nie negując faktu, iż przebieg granicy między działkami stron może mieć istotne znaczenie dla ewentualnego nałożenia na skarżącego obowiązku wykonania orynnowania budynku gospodarczego w sposób zapewniający zapobieżenie zalewania działek sąsiednich należy stwierdzić, że zobowiązanie skarżącego do wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości było co najmniej przedwczesne.
Rozstrzygając o tym organ nie wyjaśnił uprzednio wszystkich, istotnych dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Obowiązek przeprowadzenia kompleksowego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy spoczywa na organie i nie może on być przerzucony na stronę.
W rozpatrywanej sprawie organ ustalił, że budynek gospodarczy został wybudowany w latach czterdziestych. W takiej sytuacji możliwe zdaje się ustalenie położenia tego budynku w stosunku do granicy działki na której jest usytuowany na podstawie danych z zasobów geodezyjno-kartograficznych, a w szczególności z wyrysów mapy ewidencyjnej gruntów.
Organy orzekające w sprawie nie poczyniły żadnych ustaleń w zakresie przebiegu granicy między działką, na której znajduje się przedmiotowy budynek a działką M. Ł. Jeżeli granica ta jest uwidoczniona w dokumentacji ewidencyjno-kartograficznej, to jej przebieg stanowi istotną okoliczność dla rozstrzygnięcia sprawy.
Strona niezadowolona z wynikającego z map ewidencyjnych przebiegu granic może wystąpić o ich zmianę w drodze rozgraniczenia. Nie dokonuje się tego jednak niejako "przy okazji" postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, które w swoich działaniach zobowiązane są do respektowania danych wynikających z dokumentów i map pochodzących z państwowych zasobów ewidencyjno-kartograficznych.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał za niezgodne z prawem rozstrzygnięcie dotyczące zobowiązania skarżącego z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości, a z uwagi na konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego w szerokim zakresie – uchylił w tej części również postanowienie organu pierwszej instancji.
Ponieważ rozstrzygnięcie w części dotyczącej zawieszenia postępowania nie zostało zaskarżone to stało się ono prawomocne i Sąd w tym zakresie nie miał podstaw do orzekania.
Należy jednakże mieć na uwadze, że zawieszenie postępowania w postępowaniu przed organami obu instancji było konsekwencją uznania konieczności rozgraniczenia nieruchomości za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa i w sytuacji uznania przez Sąd braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia, organ zobowiązany będzie do podjęcia zawieszonego postępowania.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.