Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S. D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta B. z dnia [...] nr [...], nakazującej E. i S. małżonkom D. rozbiórkę dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego wiaty o szerokości 3,87 m – 4,79 m i długości 5,78 m, wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia, na działce nr [...], przy ul. A. w B., utrzymał tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że organ pierwszej instancji w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 20 października 2008 r. ustalił, iż na działce nr [...], przy ul. A. w B., realizowana jest budowa wiaty dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego. Wykonany został obiekt o wymiarach 3,87 m – 4,79 m x 5,78 m. Konstrukcję stanowią słupki murowane z cegły klinkierowej, zaś zadaszenie wiaty stanowi dach trzyspadowy o konstrukcji drewnianej, pokryty papą. Wiata realizowana jest w odległości 0,4 - 0,69 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, a więc z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że roboty budowlane zostały rozpoczęte we wrześniu 2008 r., a wniosek w sprawie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych przy budowie wiaty inwestor złożył w dniu 8 października 2008 r. W związku z tym, wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta B. nakazał E. i S. małżonkom D. – na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane – rozbiórkę przedmiotowej wiaty.
Organ odwoławczy podkreślił, iż Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję Prezydenta[...] z dnia [...]. nr [...], wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia budowy przedmiotowej wiaty i umorzył postępowanie w tej sprawie. Tym samym inwestor legitymowałby się zgodą na prowadzenie robot budowlanych przy budowie wiaty od dnia 16 grudnia 2008 r. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika jednak, iż roboty budowlane przy budowie tego obiektu realizowane były już w dniu 20 października 2008 r., a zatem wykonywane były samowolnie.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie tej nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zalegalizowanie omawianego obiektu budowlanego, o których mowa w art. 49b ust. 2 prawa budowlanego. Dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a usytuowanie tego obiektu, służącego jako zadaszenie postojowe dla samochodu osobowego, w odległości 0,4 - 0,69 m od granicy z sąsiednią działką narusza przepisy techniczno- budowlane. W świetle bowiem § 19 ust 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 3 m – w przypadku 4 stanowisk włącznie. Zdaniem organu, nie można się zgodzić z odwołującym. że odległość ta nie dotyczy 1 stanowiska, bowiem wskazany przepis rozporządzenia dotyczy odległości wydzielonych miejsc postojowych lub otwartego garażu wielopoziomowego dla samochodów osobowych do 4 stanowisk włącznie, co obejmuje również 1 stanowisko. Usytuowanie przedmiotowej wiaty narusza więc przepisy techniczno-budowlane, a doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem, bez uprzedniej rozbiórki, jest niemożliwe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył S D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 49b ust. 1 prawa budowlanego, poprzez jego zastosowanie, § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego błędną wykładnię oraz art. 9 k.p.a., poprzez błędne pouczenie, że przed rozpoczęciem budowy omawianej wiaty powinien był uzyskać pozwolenie na budowę.
Skarżący podkreślił, iż wbrew twierdzeniom organów § 19 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia dotyczy wydzielonych miejsc postojowych lub otwartego garażu, ale wyłącznie w przypadku 4 stanowisk. Przepis ten nie powinien mieć zatem zastosowania w tej sprawie. W związku z tym brak było również podstaw do wydania decyzji przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 49b ust. 1 prawa budowlanego.
Zdaniem strony decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...]. nr [...], wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia budowy przedmiotowej wiaty rażąco narusza art. 30 ust. 6 pkt 1 prawa budowlanego, gdyż organ nie miał podstaw do wniesienia sprzeciwu w sytuacji, gdy planowane roboty budowlane nie były objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wprawdzie uchylił tę decyzję, a nie stwierdził jej nieważności, lecz istnienie tego rodzaju wadliwości decyzji powinno być wzięte pod uwagę przez organy nadzory budowlanego orzekające w tej sprawie.
Skarżący zarzucił również, że w dniu 10 września 2008 r. sporządził pismo zawierające zgłoszenie zamiaru wykonywania robót budowlanych polegających na budowie wskazanej wyżej wiaty i udał się do Urzędu Miasta B. w celu dokonania zgłoszenia. Pracownicy tego organu błędnie poinformowali go jednak, że nieprawidłowo zakwalifikował roboty budowlane jako wymagające zgłoszenia, gdyż ich wykonanie uzależnione jest od uzyskania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Skargi nie można uznać za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "ustawa", roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Artykuł 29 ustawy określa obiekty i roboty budowlane, których wykonywanie nie wymaga pozwolenia na budowę, zaś art. 31 ustawy wskazuje, jakie obiekty budowlane i roboty budowlane wymagają zgłoszenia właściwemu organowi.
W myśl art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Budowa taka wymaga jednak – zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy – zgłoszenia organowi właściwemu.
Ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy pisma Prezydenta Miasta B. z dnia 10 listopada 2008 r. oraz z decyzji tego organu z dnia [...]., nr [...], wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia budowy przedmiotowej wiaty wynika, że E. i S. małżonkowie D. w dniu 8 października 2008 r. dokonali zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie wiaty o powierzchni zabudowy do 25 m2 na działce nr ewid. [...], położonej w B., przy ul. A. (k.19,20). Również z protokołu oględzin z dnia 20 października 2008 r., w których brał udział skarżący wraz z żoną, wynika, że inwestorzy dokonali zgłoszenia "na początku października 2008 r.". Prawdziwość tych informacji potwierdził skarżący własnoręcznym podpisem, nie składając żadnych zastrzeżeń do treści protokołu (k. 12-13).
Wbrew twierdzeniom skarżącego, ze złożonej wraz ze skargą kopii zgłoszenia opatrzonego datą 10 września 2008 r., także nie wynika, by zgłoszenia tego skarżący dokonał w tym dniu. Na kopii tej brak jest bowiem prezentaty stwierdzającej faktyczną datę wpływu do organu omawianego pisma, a skarżący nie przedłożył żadnych innych dowodów potwierdzających doręczenie organowi zgłoszenie w dniu 10 września 2008 r.
Prawidłowo przyjęły zatem organy obu instancji, iż zgłoszenia zamiaru podjęcia robót budowlanych polegających na budowie omawianej wiaty skarżący dokonał w dniu 8 października 2008 r.
W niniejszej sprawie jest bezspornym, iż Wojewoda decyzją z dnia [...]., nr [...], uchylił decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...], nr [...], wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia budowy przedmiotowej wiaty i umorzył postępowanie w tej sprawie.
Oznacza to, iż dopiero w dacie wydania przez Wojewodę wskazanej wyżej decyzji ostatecznej, to jest w dniu 16 grudnia 2008 r., skarżący miał prawo przystąpić do realizacji robót budowlanych objętych dokonanym zgłoszeniem. Z ustaleń organu pierwszej instancji, nie kwestionowanych zresztą przez skarżącego, wynika natomiast, iż w dniu 20 października 2008 r. na należącej do inwestorów działce nr ewid. [...], położonej przy ul. A. w B. roboty budowlane obejmujące budowę omawianego obiektu budowlanego były bardzo zaawansowane (protokół oględzin z dnia 20 października 2008 r., k. 12,13 akt adm.). Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący wraz z żoną dopuścili się samowoli budowlanej.
W takim przypadku zastosowanie ma art. 49b ust. 1 ustawy, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
W świetle zaś ustępu 2 omawianego artykułu jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:
- 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
- 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
- 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie zasadnie oceniły, iż brak jest podstaw do wdrożenia procedury legalizacyjnej na podstawie powołanego art. 49b ust. 2 ustawy, gdyż usytuowanie przedmiotowego obiektu budowlanego narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 75, poz. 690 ze zm.).
W myśl bowiem § 19 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, odległość wydzielonych miejsc postojowych lub otwartego garażu wielopoziomowego dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 3 m – "w przypadku 4 stanowisk włącznie". Wprawdzie brzmienie tego przepisu jest nieco nieprecyzyjne z uwagi na użycie słów: "w przypadku 4 stanowisk włącznie", zamiast: "w przypadku do 4 stanowisk włącznie", jednak brak przyimka "do" nie oznacza, jak to sugeruje skarżący, że przepis ten dotyczy wydzielonych miejsc postojowych jedynie dla 4 samochodów osobowych. Użyte w tym przepisie słowo "włącznie" oznacza "partykułę włączającą do zakresu charakteryzowanej w zdaniu całości jej ostatni element" (Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, t. 4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 469). Zdaniem Sądu nie ulega więc wątpliwości, że § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia dotyczy dopuszczalnej odległości od sąsiedniej działki budowlanej wydzielonych miejsc postojowych dla 1, 2, 3 lub 4 samochodów osobowych.
Powołany wyżej przepis zmieniony został z dniem 8 lipca 2009 r. przez § 1 pkt 5 lit. "b" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 56, poz. 461). Przepis ten obecnie uzyskał brzmienie: "3 m - w przypadku do 4 stanowisk włącznie". Uzupełnienie treści tego przepisu o przyimek "do" nie oznacza jednak, iż dopiero od tej daty przepis ten obejmuje oprócz wydzielonych miejsc postojowych dla 4 samochodów osobowych również wydzielone miejsca postojowych dla 1, 2 i 3 samochodów osobowych. Zmiana ta jedynie doprecyzowuje nieścisły zwrot zawarty w omawianym przepisie.
Z powyższego wynika, że usytuowanie przedmiotowej wiaty, służącej jako zadaszenie postojowe dla 1 samochodu osobowego, w odległości 0,40 m - 0,69 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną narusza przepisy techniczno- budowlane, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki do legalizacji tego obiektu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego, dotyczących wadliwości wskazanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] oraz naruszenia przez ten organ art. 9 k.p.a., poprzez błędne pouczenie, iż skarżący ma obowiązek uzyskać pozwolenie na budowę przed rozpoczęciem budowy omawianej wiaty, należy podkreślić, iż Sąd nie może oceniać tych zarzutów, gdyż nie zostały one podjęte w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozpoznając niniejszą sprawę kontroluje jedynie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz tych aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach sprawy administracyjnej zakończonej tą decyzją.
Ubocznie jedynie zauważyć należy, iż w obrocie prawnym pozostaje decyzja Wojewody z dnia [...] nr [...] uchylająca – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...], wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia budowy przedmiotowej wiaty i umarzająca postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji. Z decyzji tej nie wynika, by decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] dotknięta była wadą powodującą stwierdzenie jej nieważności z powodu rażącego naruszenia art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy. Całkowicie bezzasadny jest zatem zarzut skarżącego, iż organy nadzoru budowlanego orzekając w rozpoznawanej sprawie, powinny były mieć na względzie – nieistniejącą prawnie – nieważność powołanej wyżej decyzji z dnia [...].
Sąd kontrolując z urzędu legalność zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.