Uzasadnienie
W dniu 5 grudnia 2015 r. skarżący J. C., A. L. i W. L. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu należności za świadczone usługi opiekuńcze. Decyzja ta została wydana w wyniku odwołania skarżących od decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] nr [...], którą ustalono obowiązek zwrotu przez skarżących kwoty [...]zł.
W piśmie z dnia 7 stycznia 2015 r. (pismo – k. 10-11; data stempla pocztowego na kopercie nadawczej – k. 19), skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, że skarżący składali wniosek o wstrzymanie decyzji organu, który został rozpatrzony odmownie. Zwrócili uwagę, iż podstawą żądania zwrotu kwoty [...] zł nie może być decyzja przyznająca świadczenie, lecz organ powinien zaktualizować w niej ogólnie obowiązek zwrotu, wydając na podstawie art. 104 ust. 1 i 3 w związku z art. 96 ustawy o pomocy społecznej nową decyzję administracyjną ustalającą wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu odpłatności za usługi opiekuńcze oraz terminy zwrotu tej należności i dopiero wtedy wydać drugą decyzję na podstawie art. 104 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, orzekającej zwrot ustalonej należności. Jako drugi powód zgłoszenia wniosku skarżący wskazali fakt, iż nie wyjaśniono na jakich zasadach została ustalona kwota przewidziana do zwrotu, tzn. brak wyliczenia jak została naliczona odpłatność, co przy jej ustaleniu było brane pod uwagę, a decyzji brakuje uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi wyjątek od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych przewidzianej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu organu administracji zapewnia stronie tymczasową ochronę jej praw. Obowiązkiem strony w tym postępowaniu jest takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć wiedzę na temat konkretnej sytuacji faktycznej strony oraz możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
Postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest postępowaniem incydentalnym, prowadzonym w granicach ściśle zakreślonych przez normę przepisu 61 § 3 p.p.s.a.. W tym postępowaniu Sąd ocenia, czy wykonanie decyzji stanowi dla strony realne zagrożenie, opierając się na argumentacji przedstawionej przez stronę oraz na dostarczonym przez nią materiale dowodowym. Sąd nie bierze pod rozwagę z urzędu okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, nawet gdyby takie występowały w sprawie. Sama potencjalna możliwość uchylenia zaskarżonego aktu nie stanowi również przesłanki wstrzymania jego wykonania.
Uzasadnieniem wniosku skarżących są zarzuty co do wadliwości zaskarżonej decyzji, dotyczące głównie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący nie odnieśli się natomiast w ogóle do przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Należy podnieść, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia, ani innych aktów wydanych w toku postępowania przed organami administracji. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została w celu tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Przedwczesne jest zatem wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości zaskarżonej decyzji. Brak wskazania we wniosku okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków uniemożliwia jego merytoryczną ocenę, a w konsekwencji jego uwzględnienie. Ewentualna bowiem niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. to dwie różne kwestie.
Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, LEX nr 302251).
Skoro skarżący wnioskują o wstrzymanie decyzji nakazującej im zwrot kwoty [...] zł, należy uznać, że oparli swój wniosek na przesłance zachodzącego niebezpieczeństwa wyrządzenia im znacznej szkody. W takich okolicznościach wniosek skarżących nie został umotywowany w sposób pozwalający na przyjęcie, że przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. zostały spełnione. Powołany przepis wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Tymczasem – co do zasady – szkoda powstała z tytułu ewentualnie dokonanych czynności egzekucyjnych dotyczących świadczenia pieniężnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury może zostać zwrócone.
Dodatkowo można zauważyć, że negatywne rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter tymczasowy i nie przesądza o końcowym wyniku sprawy. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a więc prawidłowości zastosowania przez organ przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu postępowania sądowoadministracyjnego.
Z powyższych względów na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, należało orzec jak w postanowieniu.