Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 kpa, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że odwołanie N. R. i D. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. Organ wskazał uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, że od decyzji wydanej w I instancji służy odwołanie, które stosownie do art. 129 § 2 kpa wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Z akt sprawy wynikało, że strony postępowania N. R. i D. S. otrzymały decyzję organu I instancji w dniu 30 grudnia 2004 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 13 stycznia 2005 r. Odwołanie wniesiono w dniu 14 stycznia 2005 r., to jest z jednodniowym przekroczeniem terminu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie N. R. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia zwracając uwagę, że w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie wniesiono z jednodniowym opóźnieniem, natomiast w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] przekazującym odwołanie z aktami sprawy do organu II instancji stwierdzono, iż odwołanie wniesiono w ustawowym terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.
N. R. podnosi, iż otrzymała pismo przekazujące jej odwołanie do organu odwoławczego zawierające informację o wniesieniu odwołania z zachowaniem ustawowego terminu, stąd też problem braku prawidłowej informacji ma istotne znaczenie w aspekcie naruszenia prawa do obrony interesów skarżącej w trakcie postępowania odwoławczego. Należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 9 kpa, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto organy te czuwają nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Przed przekazaniem akt sprawy organowi odwoławczemu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien zauważyć i poinformować skarżącą, iż jej odwołanie zostało wniesione po terminie. W tej sytuacji – w myśl zasady informowania stron określonej w art. 9 kpa – oraz uwzględniając treść art. 59 § 2 kpa, organ I instancji miał obowiązek zawiadomić skarżącą, że służy jej prawo zwrócenia się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Stosownie do art. 59 § 2 kpa, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do jego rozpatrzenia.
W rozpoznawanej sprawie jednak nie uczyniono zadość obowiązkowi wszechstronnego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych związanych z wniesieniem przez nią odwołania, a wręcz przeciwnie, pismo organu I instancji z dnia 18 stycznia 2005 r. wprowadziło ją w błąd.
W tym miejscu należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w wyroku z dnia 18 maja 1995 r. sygn. akt SA/Po 437/95 (M.Podat. 1996, Nr 6 poz. 188) stwierdził, że organ nie może wykorzystywać nieznajomości prawa przez stronę, zatajać przed nią informacji, a tym bardziej nie może udzielać stronie fałszywych informacji.
Skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie doszedł do przekonania, że nieprawidłowe poinformowanie skarżącej o wniesieniu odwołania w terminie mogło mieć wpływ na przebieg postępowania odwoławczego i jego wynik.
W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu przez Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania uzasadniał przepis art. 200 cyt. ustawy.
jp