Uzasadnienie
II SA / Lu 360/06
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., po rozpatrzeniu odwołania Z. W., utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o odmowie przyznania Z. W. zasiłku okresowego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że w okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości brak współdziałania Z. W. z pracownikami Ośrodka Pomocy Społecznej. Nie przyniosły rezultatu trzykrotne próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego dla potrzeb załatwienia sprawy. Na podstawie art. 106 ust. 4 i art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej / Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. / organ prezentował stanowisko, że obowiązkiem wnioskodawcy jest umożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, poddanie się rygorom dla jego sporządzenia. W żadnym wypadku strona nie może utrudniać tej czynności.
Z. W. swą postawą wyraża brak woli współdziałania z pracownikiem socjalnym. Świadomie utrudnia pracownikowi organu wykonywanie ustawowych obowiązków. Stan zdrowia Z. W. nie usprawiedliwia postawy, która uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Powyższe uzasadnia powzięcie decyzji na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Na opisaną decyzję skargę złożył Z. W.. Z analizy jej treści należy wnosić, że domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. Twierdził, że jego wniosek organy administracji publicznej załatwiły w sposób sprzeczny z przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Nie został wyłączony pracownik Ośrodka Pomocy Społecznej, prowadzący czynności w jego sprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazało, że w ramach przeprowadzonego postępowania Kolegium nie miało możliwości dokonania oceny czy ewentualne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego, który w przekonaniu skarżącego podlega wyłączeniu, mogłoby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.
W piśmie złożonym 15 maja 2006 r. skarżący zawarł oświadczenie, że "wycofuje skargę z zaskarżenia". Wezwany do sprecyzowania stanowiska w sprawie, pismem złożonym 1 czerwca 2006 r. oświadczył, że cofa skargę i jednocześnie zarzucił nieważność zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne kontrolują legalność działań organów administracji publicznej.
Oświadczenie skarżącego o cofnięciu skargi nie jest skuteczne w rozumieniu art. 60 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro następnie zarzuca zaskarżonej decyzji nieważność i żąda wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Tak sformułowane stanowisko strony świadczy o tym, że w istocie – wbrew dosłownemu brzmieniu jej oświadczenia – nie cofa skargi, lecz żąda podjęcia przez sądy wobec zaskarżonej decyzji określonych działań.
Skarga, o ile wnosi o wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji jest zasadna.
Decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania administracyjnego skarżący występował o wyłączenie pracownika organu pierwszej instancji, który w rozpatrywanej sprawie podejmował próby sporządzenia wywiadu środowiskowego. Wnioski w tym przedmiocie składał organowi pisemnie w dniach 9 maja 2005 r. i 11 lipca 2005 r. Z. W. do skargi dołączył kserokopie tych pism z odnotowaną datą wpływu. Miało to miejsce przed wydaniem przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji. We wnioskach tych Z. W. wskazywał okoliczności, które, w jego przekonaniu, miały podważać bezstronność pracownika, podejmującego próby sporządzenia wywiadu środowiskowego.
Z akt postępowania administracyjnego oraz ze stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę wynika, że wnioski skarżącego o wyłączenie pracownika nie zostały rozpatrzone na gruncie przesłanek z art. 24 § 1 do § 3 k.p.a. Formą rozstrzygnięcia o wyłączeniu bądź odmowie wyłączenia pracownika jest postanowienie.
Instytucja wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie stanowi gwarancję realizacji zasad: praworządności (art. 6 k.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).
Od obowiązku rozpatrzenia żądania wyłączenia pracownika nie zwalniała organu postawa skarżącego w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Powinno to nastąpić przed merytorycznym załatwieniem sprawy w przedmiocie żądania świadczenia z pomocy społecznej.
W świetle powyższego, zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 24 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i przy zastosowaniu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.