Uzasadnienie
W wyniku ponownie już przeprowadzonego postępowania administracyjnego w toku instancyjnym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] maja 2004r., utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] marca 2004r. o odmowie J.J. wydania zaświadczenia dotyczącego faktu osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu powziętego, mocą art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. rozstrzygnięcia odwoławczego, organ wskazał na prawną okoliczność, iż poświadczenie oświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego, stanowione w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego, proceduralnie może nastąpić wyłącznie w rezultacie zrealizowania trybu stanowionego przepisami art. 217 k.p.a. i następne, w formie zaświadczenia, wskazując na poglądy wyrażone w literaturze przedmiotu, wobec braku szczególnych unormowań regulujących odmiennie procedurę postępowania w tych sprawach.
W kontekście przedstawionego stanowiska prawnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywiodło brak jurydycznych podstaw do wydania w omawianym przedmiocie zaświadczenia, skoro sam zainteresowany stanowczo przeciwstawia się wydaniu w jego sprawie zaświadczenia. Dodatkowo wskazał brak woli ze strony wnioskodawcy do współdziałania z organem administracji, ustawowo właściwym do powzięcia rozstrzygnięcia, odmawiając wprost składania jakichkolwiek dokumentów celem potwierdzenia wywodzonej okoliczności osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, gdy w oparciu o znajdujące się w dyspozycji organu pierwszoinstancyjnego dokumenty nie znalazła ona żadnego potwierdzenia. W tym miejscu wskazało Kolegium na akcentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wymóg współdziałania zainteresowanej strony z organem, gdy jest to niezbędne dla dopełnienia obowiązku ustalenia w postępowaniu administracyjnym wszystkich istotnych okoliczności, poprzedzonego wyczerpującym i wszechstronnym rozpatrzeniem zgromadzonego materiału dowodowego, co ma szczególne znaczenie w sytuacjach, kiedy wynik postępowania może być dla zainteresowanej strony niekorzystny.
W niniejszej sprawie odmowa wydania zaświadczenia, stanowi jedynie o braku danych po stronie organu rozstrzygającego, dla poświadczenia w sposób proceduralnie wymagany okoliczności wskazywanej przez zainteresowanego. Akcentowało istotnie ograniczony zakres dopuszczalnego postępowania wyjaśniającego, przy prowadzeniu postępowania administracyjnego, właśnie w trybie zaświadczeniowym, a które nie może zastępować danych wynikających z właściwych ewidencji, rejestrów.
W konkluzji wskazał na jurydyczną prawidłowość powziętego rozstrzygnięcia administracyjnego.
Na powyższe, skargę złożył J. J. i, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia z zasądzeniem na jego rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzucił naruszenie art. 104 k.p.a. i art. 217 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Polemizował ze stanowiskiem, by jedynie właściwą formą załatwienia zgłoszonego żądania miało stanowić wydanie zaświadczenia, przewidzianego unormowaniem art. 217 k.p.a. i następne, skoro ustawodawca w przywoływanej ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego nie odwołuje się wprost do wymogu zaświadczenia dla potwierdzenia okoliczności osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, a on sam w żadnym razie nie domaga się wydania zaświadczenia, co konsekwentnie podnosił w toku postępowania administracyjnego. W konkluzji uważał za jedynie zasadne w zaistniałej sytuacji proceduralnej, wydanie decyzji o poświadczeniu, wskazywanej okoliczności faktycznej, gdyż dopiero w tej formie powzięte administracyjne rozstrzygnięcie umożliwi jego instancyjną kontrolę. Natomiast organy rozstrzygające w toku instancji zmieniły tryb procedowania w sposób nieuprawniony.
W ocenie skarżącego podzielenie prawnej argumentacji, zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w swym rezultacie spowoduje stan rzeczy, w którym żaden rolnik nie będzie mógł skutecznie ubiegać się o poświadczenie faktycznej okoliczności stanowionej hipotezą art. 7 ust. 1 powoływanej w sprawie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, co z kolei zatamuje obrót ziemią, skoro powszechnie wiadomym jest, że gminy nie prowadzą ewidencji gruntów, tym bardziej ze wskazaniem osób prowadzących osobiście gospodarstwo rolne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując ocenę prawną wraz z leżącą u jej podstaw argumentacją, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Akcentowało synonimiczność pojęć zawartych w unormowaniach przewidzianych dla trybu wydawania zaświadczeń z przewidzianym w art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, o której wyżej, gdy rozstrzygnięcie sprawy mocą postanowienia w żadnej mierze nie pozbawia zainteresowanego podmiotu prawa do wyczerpania drogi dla instancyjnej, a dalej sądowoadministracyjnej jego kontroli. Wobec braku szczególnych unormowań dla realizacji dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, to dyrektywy wykładni systemowej nakazują zastosowanie trybu przewidzianego ustawą o postępowaniu w administracji, gdy odwołać się do art. 7 Konstytucji RP, stanowiącej ramy obowiązującego porządku prawnego. Rozstrzygające znaczenie przypisało nie wykazaniu przez zainteresowanego woli współdziałania z organem dla załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu wymogów ustawowych i w kontekście jego słusznego interesu, gdy jakkolwiek prowadzenie ewidencji gruntów nie należy do kompetencji organu wymienionego w art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, to jednak nie stanowi ona treścią zawartych w niej zapisów, jedynego źródła dla urzędowego powzięcia wiedzy odnośnie okoliczności faktycznej objętej żądaniem wszczynającym postępowanie administracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę, zważył, co następuje
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy zaskarżone postanowienie ten rozstrzygający wymóg realizuje.
Rozważane unormowanie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003r. o kształtowaniu ustroju rolnego stanowi, iż dowodem potwierdzającym osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego, jest oświadczenie prowadzącego to gospodarstwo, poświadczone przez wójta czy odpowiednio do położenia burmistrza, prezydenta miasta, przy czym ustawa ta nie zawiera szczególnych unormowań dla realizacji tak statuowanego uprawnienia zainteresowanego, co z kolei obligowało organy rozstrzygające w toku instancji do kierowania się przy procedowaniu dyrektywami wykładni systemowej, w kontekście art. 7 Konstytucji RP, w konsekwencji czyniącymi zasadnym zastosowanie unormowań postępowania w administracji, stanowionych ustawą z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Przedstawiony stan sprawy, jurydycznie w pełni zasadnie podlega rozważeniu i ocenie w kontekście unormowania art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., stanowiącego o obowiązku wydania zaświadczenia na żądanie zainteresowanej osoby, jeżeli urzędowego potwierdzenia między innymi określonych faktów wymaga przepis prawa. W badanej sprawie będzie to wymóg statuowany właśnie unormowaniem art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego powoływanej wyżej, gdy wskazane ostatnio przepisy zawierają synonimiczne określenie przedmiotu czynności organu. Przy wskazanej kwalifikacji prawnej ograniczenie statuowane przepisem art. 218 § 1 k.p.a., nie znajduje zastosowania, jako wprost odnoszące się do przepisu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a, co w następstwie czyni pozbawionym jurydycznej racji te argumenty skargi, które za rozstrzygającą przyjmują okoliczność, iż to nie organ wskazany w art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego jest właściwym do prowadzenia ewidencji gruntów.
Natomiast art. 218 § 2 k.p.a. dla trybu zaświadczeniowego realizowanego w kontrolowanym postępowaniu przed organami administracji, wymaga odeń przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, co zostało dopełnione w świetle czynności podejmowanych z urzędu w toku procedowania, gdy analizować dołączone akta postępowania administracyjnego, czyniąc zadość zasadzie stanowionej dyspozycją art. 7 k.p.a., dla załatwienia sprawy przy uwzględnieniu także interesu społecznego i słusznego interesu strony, a wobec stanowczo wyrażonej odmowy ze strony samego zainteresowanego współdziałania z właściwym organem administracji dla zrealizowania ustawowego trybu.
W tym miejscu wymaga wyraźnego zaakcentowania prawna okoliczność, iż wbrew stanowisku skarżącego, dane podlegające ujawnieniu w ewidencji gruntów, prowadzonej przez inny organ nie obejmują swym przedmiotowym, a uregulowanym prawnie zakresem, ujawnienia w nich okoliczności osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, by wskazać na unormowania ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w art. 20 ust. 1-4, w związku z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Zatem w sposób jurydycznie prawidłowy zaskarżone postanowienie zostało powzięte w oparciu o jednoznaczne stwierdzenie, że po przeprowadzonym w niezbędnym, a w okolicznościach rozpoznawanej sprawy możliwym do zrealizowania zakresie, postępowanie wyjaśniające nie dało w swym rezultacie żadnych podstaw do wydania zaświadczenia, a wymaganego na gruncie dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, wskazywanej już wyżej, skutkując obligiem zastosowania dyspozycji art. 219 k.p.a.
Powyższe stanowi o jurydycznej niezasadności twierdzeń skarżącego, by tak określony w obowiązującym porządku prawnym tryb procedowania dla zrealizowania na żądanie strony dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, miał prowadzić w swych następstwach do faktycznego pozbawienia zainteresowanego, realnej możliwości uzyskania tam wskazanego potwierdzenia okoliczności osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jej realizacja następuje bowiem właśnie w trybie statuowanym dla wydania zaświadczenia w oparciu o dokumenty zarówno znajdujące się z urzędu w dyspozycji organu rozstrzygającego, jak też przedstawione przez stronę, gdy w kontrolowanym postępowaniu przed organem administracji, skarżący nie podjął żadnych starań celem uzyskania w ustawowym trybie potwierdzenia wywodzonej okoliczności faktycznej, o czym świadczy pozostanie biernym w kontekście postanowienia z dnia 27 lutego 2004 r. obligującego do podjęcia stosownej inicjatywy dowodowej, a w dalszej kolejności pisma samego zainteresowanego z dnia 04 marca 2004r.
Dla dopełnienia jurydycznej argumentacji, w tym miejscu zważyć należy, iż w sytuacji proceduralnej, gdzie ubiegający się o zrealizowanie dyspozycji art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, co jurydycznie prawidłowo może nastąpić jedynie w trybie wydania zaświadczenia, jednocześnie stanowczo oponuje wobec wydania właśnie zaświadczenia, w pierwszej kolejności podlegała stwierdzeniu bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w omawianej materii, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. skutkująca jego umorzeniem, wobec stanowczo wyrażonego braku woli inicjowania postępowania administracyjnego w trybie właściwym dla wydania zaświadczenia, a które podlega przeprowadzeniu jedynie na wniosek, przy niedopuszczalności procedowania z urzędu. Jednakże z racji wydania postanowienia odmownego, ta proceduralna wadliwość w istocie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, tym samym nie realizuje hipotezy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymagając przy wyczerpaniu toku instancji przeprowadzenia sądowoadministracyjnej kontroli w kontekście ustawowych podstaw statuowanych dla zrealizowania trybu postępowania o wydanie zaświadczenia.
Przedstawiona ocena prawna w kontekście procedowania w administracji celem wydania zaświadczenia, znajduje potwierdzenie w konsekwentnie prezentowanym stanowisku w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, by przywołać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09 maja 2002r. w sprawie II SA/Lu 944/00 (Lex 83811), z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie I SA 645/98 (Lex 45634 czy uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1998r. w sprawie OPK 12/98 (ONSA 1993/2/48).
Z tych względów, wobec jurydycznej niezasadności skargi, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.