Uzasadnienie
Decyzją z dnia... Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania W. B. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta przez Głównego Specjalistę Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w z dnia... o odmowie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem.
Organy ustaliły, że mąż wnioskodawczyni – J. B. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 28 listopada 2011r. zaliczającym go do znacznego stopnia niepełnosprawności, zaś jego żona – W. B. sprawuje nad nim opiekę, nie pozostaje w zatrudnieniu i nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Mimo to organy odmówiły przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego wskazując na przepis art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, z których wynika, że świadczenie takie może być przyznane wyłącznie osobie spokrewnionej, na której spoczywa obowiązek alimentacyjny zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym (a taką – zdaniem organów - nie jest małżonek) oraz, że świadczenie takie nie może przyznane, jeśli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. B. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i powołując się na orzecznictwo sądowo- administracyjne zakwestionowała dokonaną przez organy obu instancji wykładnię art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako wąską i niekonstytucyjną.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Materialnoprawną podstawą jej wydania był art. 17 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny (z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności), a także opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W świetle cytowanego wyżej przepisu uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje zatem osobom obciążonym obowiązkiem alimentacyjnym, przy czym krąg takich osób należy ustalać w oparciu o przepisy ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (krio). Stosownie natomiast do treści art. 128 krio - obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej (a więc zstępnych i wstępnych) oraz rodzeństwo – na małżonku, jako osobie niespokrewnionej, nie ciąży więc obowiązek alimentacyjny w powyższym rozumieniu.
Wprowadzenie przez ustawodawcę jako przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego istnienia pokrewieństwa pomiędzy osobą wymagającą opieki a osobą ubiegającą się o świadczenie wynika również - zdaniem Sądu – z art. 17 ust. 1a ustawy, który stanowi o pierwszeństwie osób uprawnionych do uzyskania takiego świadczenia, należących wyłącznie do osób spokrewnionych ("Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki (...)"). Zdaniem Sądu, wykładania przepisu art. 17 ust.1 pkt 2 i art. 17 ust. 1a wskazuje na intencję ustawodawcy, by kręgiem osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego objąć wyłącznie osoby spokrewnione (a także ojca i matkę, co wprost wynika z art.17 ust. 1 pkt 1 oraz opiekuna faktycznego dziecka, art. 17 ust. 1 pkt 3). Niezależnie więc od obowiązku wzajemnego wspierania się przez współmałżonków, stwierdzić należy, że w świetle ustawy o świadczeniach rodzinnych - świadczenie pielęgnacyjne małżonkowi nie przysługuje.
Za taką interpretacją przemawia również art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. "a", który stanowi, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim (chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności). W ocenie Sądu, przepis ten wyłącza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zarówno osobie należącej do kręgu osób wskazanych w art. 17 ust. 1, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim z inną osobą (chyba że ten małżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności), jak i małżonkowi sprawującemu opiekę nad współmałżonkiem.
Prawidłowe jest zatem stanowisko organu odwoławczego, że skarżącej W. B. nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem J. B. Należy przy tym wyjaśnić, że decyzja w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ma charakter związany, co oznacza, że organ rozstrzygając sprawę ocenia wyłącznie to czy zachodzą ustawowe przesłanki, nie może natomiast uwzględniać innych okoliczności, w tym względów społecznych. Skoro więc ustawa o świadczeniach rodzinnych nie daje podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego małżonkowi w związku z koniecznością sprawowania opieki nad współmałżonkiem, to organy administracji nie mogły wydać decyzji uwzględniającej wniosek skarżącej.
Z tych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, a skarga na nią podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270).