Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta odmówił przyznania B. N. – G. zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na jej dzieci W., A. i P. G. z uwagi na przekroczenie kwoty dochodu uprawniającego do ich przyznania. W dniu 10 sierpnia 2009r. strona wniosła o wznowienie postępowania powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Wniosek ten ponowiła 25 listopada 2009r. podnosząc, że do 20 grudnia 2010r. przedstawi świadectwa pracy swoich synów P. i A. G. Ostatecznie świadectwa te wpłynęły do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 18 grudnia 2009r. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 145a § 2 kpa wniosek o wznowienie postępowania na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego można wnieść w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia, tego zaś warunku strona nie dopełniła. W oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009r. (sygn. akt P 45/08), na który powołuje się strona, wniosek o wznowienie postępowania można było wnieść do dnia 8 sierpnia 2009r.
Został on jednak złożony dopiero 10 sierpnia 2010r. Stanowisko Prezydenta podtrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a skarga strony została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 2 lipca 2010r. W dniu 26 maja 2010r. B. N. – G. złożyła kolejny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 29 grudnia 2009r. Wnioskodawczyni ponownie powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009r, oraz dodała, że w jej przypadku chodzi o dochód utracony, ponieważ jej synowie A. i P. pracowali tylko czasowo, na dowód czego przedstawiła świadectwa pracy. W jej mniemaniu spełniała zatem kryterium dochodowe. W piśmie z dnia 19 października 2010r. wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona, nawiązując do swojego wcześniejszego wniosku opartego, jak stwierdziła, o nowe dowody w sprawie, prosiła o pilne rozpoznanie jej wniosków.
Kolegium postanowieniem z dnia [...] wezwało stronę do sprecyzowania, czy jej pismo z dnia 29 października 2010r (pisma z taką datą brak jest w aktach sprawy) jest wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W odpowiedzi strona stwierdziła, że podtrzymuje swój wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi wydającemu decyzję. Okolicznością tą była natomiast utrata dochodu prze jej rodzinę z uwagi na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009r. Po przekazaniu przez Kolegium wniosku strony postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] powołując się na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Organ wyjaśnił, że skoro nowymi dowodami w sprawie mają być świadectwa pracy synów strony, co miałoby przemawiać za utratą dochodu rodziny, to mogła się ona powołać na nie już 18 grudnia 2009r., jeszcze przed wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania z dnia [...]. Oznacza to, że strona nie dochowała terminu wskazanego w art.148 § 1 kpa, według którego podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania składa się w terminie 1 miesiąca od dnia w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, podtrzymując jego argumentację.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. N. – G. zakwestionowała ustalenie przez organy daty złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Według niej nie jest wiadomym, dlaczego datę złożenia wniosku bez uchybienia terminu wiążę się z dniem 18 grudnia 2009r. kiedy złożyła dokumenty o zatrudnieniu synów, podczas gdy pełną wiedzę o nowych okolicznościach sprawy miała dopiero po analizie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009r. oraz orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w podobnej sprawie. Skarżąca podkreśliła, że wznowienie postępowania może nastąpić zarówno na wniosek, jak i z urzędu, co oznacza, że organ dbający o interesy rodziny może załatwić sprawę. Zaznaczyła, że spełnia wymogi dotyczące przyznania jej świadczenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Rację mają oczywiście organy twierdząc, że niezachowanie wspomnianych terminów skutkuje decyzją o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa.
Pogląd ten jest ukształtowany w orzecznictwie i nie budzi wątpliwości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1999 r. o sygn. akt II SA 1604/99, Lex nr 47257). W okolicznościach sprawy uzasadnione jest jednak przekonanie, że ustalenie faktu uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania nastąpiło z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa. Organy dokonując takiej oceny odniosły się wyłącznie do treści wniosku z dnia 19 października 2010r., w którym skarżąca powołała się na nowe dowody w sprawie. Pomijając już, że nie są znane przyczyny dla których nie odniesiono się do jej wniosku z dnia 26 maja 2010r. w którym szczegółowo podała przyczyny uzasadniające jej zdaniem wznowienie postępowania, a polegające na utracie dochodów przez jej synów, to zauważyć trzeba, że już w piśmie z dnia 25 listopada 2009r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o wznowienie postępowania z dnia 10 sierpnia 2009r. skarżąca zobowiązała się przedstawić świadectwa pracy A. i P. G. co miało potwierdzić zmniejszenie dochodów rodziny.
Jest oczywiste, że przedstawione przez nią 18 grudnia 2009r. świadectwa w ogóle nie były przedmiotem oceny przez organy jako przesłanki wznowienia określone w art.145 § 1 pkt.5 kpa. Decyzja z dnia [...] odmawiająca wznowienia postępowania, skupiała się wyłącznie na uchybieniu terminu określonego w art. 145a § 2 kpa, związanego z żądaniem wznowienia postępowania z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 czerwca 2009r. Art.9 kpa wymagał, aby w takiej sytuacji organ wyjaśnił, czy złożone przez nią świadectwa są nowymi dowodami w sprawie lub też, czy utrata dochodu jest nową okolicznością w świetle powołanego już art.145 § 1 pkt.5 kpa. Jednak nie rozstrzygając tej kwestii, ale dysponując już w grudniu 2009r. wspomnianymi świadectwami, organ uznał, że skarżąca dopiero we wniosku z dnia 19 października 2010r. podała je jako nowe dowody w sprawie. Tymczasem tylko ścisłe ustalenie okoliczności powzięcia informacji o nowych dowodach lub okolicznościach faktycznych istotnych dla sprawy może pozwolić na prawidłowe zastosowanie art.148 § 1 kpa.
Z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.