Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia U. S. na postanowienie Wójta Gminy T. z dnia [...] r. w sprawie odmowy ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych na terenie miejscowości H. T., oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i 663 stanowiących własność U. S., a działkami sąsiednimi nr [...] i [...] stanowiących własność J. K. – uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i ustaliło koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę [...]zł zobowiązując do ich poniesienia strony: U. S. w wysokości [...] zł i J. K. w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że organ I instancji odmówił ustalenia kosztów rozgraniczenia uznając, że zostały one poniesione przez wnioskodawczynię rozgraniczenia U. S. w jej interesie. Druga strona nie kwestionowała przebiegu granic, które nie były sporne.
Rozpoznając zażalenie organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne nie regulują spraw dotyczących rozliczenia kosztów postepowania rozgraniczeniowego, ani też nie zawierają upoważnienia dla organu administracji do stosowania w zakresie kosztów przepisu art. 152 kodeksu cywilnego, według którego koszty rozgraniczenia i utrzymania stałych znaków granicznych ponoszą właściciele sąsiednich nieruchomości po połowie.
W sprawie kosztów postępowania rozgraniczeniowego należy stosować przepisy kodeksu postepowania administracyjnego. Przepis art. 262 k.p.a. wskazuje koszty, które obciążają stronę, a także przewiduje możliwość żądania w uzasadnionych wypadkach zaliczki na poczet kosztów.
W przedmiotowej sprawie postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło sześciu nieruchomości (7 działek), w którym to rozgraniczeniu podlegały trzy granice pomiędzy tymi nieruchomościami. Postępowanie rozgraniczeniowe zakończyło się w części ugodą stron z dnia 7 kwietnia 2015 r., a dotyczyło granicy pomiędzy działkami nr [...] oraz nr [...] W tej części organ I instancji decyzją z dnia 26 sierpnia 2015 r. umorzył postępowanie. W kwestii nadal spornej granicy pomiędzy działkami nr [...] a [...] i [...] w tej samej dacie Wójt Gminy T. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości, jednakże wnioskodawczyni zażądała przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w B..
Organ odwoławczy uzupełnił postępowanie dowodowe o wyjaśnienia uprawnionego geodety, który w piśmie z dnia 25 stycznia 2016 r. potwierdził, że odnośnie granic pomiędzy działkami nr [...] oraz [...] została spisana ugoda. Przedmiotowa granica ewidencyjna pokryła się z granicą użytkowaną w terenie i stanowi ją miedza. Natomiast co do pozostałych granic strony nie zawarły ugody likwidującej spór graniczny i sprawa została przekazana do Sądu celem dalszego rozpatrzenia.
Z informacji geodety Kolegium wywnioskowało, że pomiędzy działkami nr [...] oraz nr [...] nie było sporu granicznego, a więc postępowanie rozgraniczeniowe było zbędne. W tej części zatem Kolegium obciążyło kosztami wnioskodawczynię. W pozostałej części tj. rozgraniczenia działek nr [...] i [...] koszty podzielono po połowie, z uwagi na to, że poniesione zostały w interesie wszystkich uczestników postępowania rozgraniczeniowego. Kolegium uwzględniło także fakturę wystawioną U. S. mimo złożenia w późniejszym czasie przez geodetę dokumentacji rozgraniczeniowej do organu.
Popełniony w postanowieniu Kolegium z dnia 25 lutego 2016 r. błąd rachunkowy został sprostowany postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. w ten sposób,że w miejscu kwoty jaka obciąża U. S. powinno być " [...] zł", a w miejscu kwoty jaka obciąża J. K. powinno być " [...] zł". Kolegium wyjaśniło, że koszty postępowania wyniosły [...] zł. Należało podzielić ją przez 3 granice co daje kwotę [...]zł. Co do 2 granic strony zawarły ugodę (2.333,33 zł x 2= [...] zł). Do tej kwoty należało dodać połowę kosztów dotyczących granicy spornej (2.333,33 zł: 2 = [...] zł).
W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca U. S. wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie stron do poniesienia kosztów po połowie, zaś w przypadku nieuwzględnienia powyższego o rozliczenie kosztów proporcjonalnie do długości granicy. W przypadku nieuwzględnienia tych wniosków wniosła o obciążenie uczestnika kwotą [...]zł.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że Kolegium zostało wprowadzone w błąd przez J. K., że nie było sporu granicznego między działkami nr [...] Twierdzenie uczestnika zostało złożone jedynie na potrzeby rozliczenia kosztów postepowania. Wcześniej bowiem uczestnik kwestionował granice twierdząc, że to skarżąca naruszyła jego posiadanie. W związku z tym wniósł pozew o przywrócenie posiadania. Zawarta przed geodetą ugoda była kompromisem polegającym na dokonaniu wzajemnych ustępstw. Pomimo zawarcia tej ugody strony były nadal w sporze sądowym i dopiero w dniu 18 czerwca 2015 r. uczestnik cofnął pozew. Długość tej granicy w stosunku do pozostałej spornej części granicy nie przekracza piątej części ogółu. Granica pomiędzy działkami nr [...] i [...] jest wielokrotnie dłuższa – znacznie ponad kilometr. Koszty takich czynności geodezyjnych były znacznie wyższe od wskazania granicy działek, co do których zawarto ugodę.
W ocenie skarżącej Kolegium błędnie przyjęło, że koszty pomiaru geodezyjnego zależą od ilości numerów ewidencyjnych działek, a nie od faktycznej długości granicy i jej konfiguracji. Ponadto zarzuciła, że w obliczeniach organu zawarty jest błąd matematyczny. Przy takim założeniu uczestnik powinien ponieść koszty wyższe o [...] zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, wywołanego wnioskiem U. S.. Jak wynika z wniosku skarżącej z dnia 31 grudnia 2014 r. domagała się ona wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonych numerami [...], [...] stanowiącymi jej własność a nieruchomościami numer [...], [...], [...] i [...] stanowiącymi własność J. K.. Wójt Gminy T. wszczął postępowanie w tej sprawie postanowieniem z dnia 8 stycznia 2015 r., upoważniając do wykonania czynności ustalenia przebiegu granic geodetę Z. S.. W postępowaniu tym zawarto w dniu 8 kwietnia 2015 r. ugodę przed geodetą, dokonującym czynności związanych z ustaleniem przebiegu granicy. Ugoda dotyczyła przebiegu granic miedzy działkami numer [...] i [...] oraz [...]. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 26 sierpnia 2015 r. organ I instancji umorzył postępowanie rozgraniczeniowe, a co do pozostałych działek sprawa została przekazana do Sądu Rejonowego.
Następnie uwzględniając wniosek U. S. (która w całości poniosła koszty wynagrodzenia geodety w kwocie [...]zł) o rozlicznie kosztów rozgraniczenia, postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r. odmówił ustalenia tych kosztów. Następnie na skutek odwołania U. S. organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie Wójta Gminy T. i ustalił wysokość tych kosztów (7.000 zł), nałożył na wnioskodawczynię obowiązek ich poniesienia w kwocie [...]zł, zaś uczestnika w kwocie [...]zł orzekając, że J. K. ma obowiązek uiszczenia tej kwoty w kasie Urzędu Gminy.
Powstały spór dotyczy proporcji obciążenia obu stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia - przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określają zasad ponoszenia kosztów rozgraniczania nieruchomości. Przy ustalaniu wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego zastosowanie mają przepisy działu IX ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (przepisy zawarte w art. 262 - 267). Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Dokonując rozliczenia tych kosztów należy uwzględniać także przepisy zawarte w art. 152 – 153 Kodeksu cywilnego. Pierwszy z tych przepisów określa, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; zaś koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.
Drugi z tych przepisów (art. 153 Kodeksu cywilnego) przewiduje, że w razie sporu co do przebiegu linii granicznych należy dążyć do zawarcia ugody. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, w postępowaniu administracyjnym można obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze mając na uwadze powyższe przepisy oraz pogląd prawny wyrażony w wyżej przytoczonej uchwale, przyjęło zasadnie, że istnieje możliwość rozliczenia kosztów rozgraniczenia w inny sposób (niż po połowie). Kolegium słusznie uznało, że skoro strony zawarły ugodę w zakresie 2 granic, to ustalenie przebiegu tych granic w postępowaniu rozgraniczeniowym nie leżało w interesie uczestnika. Jak bowiem wskazują wyniki rozgraniczenia - nowa granica przebiega w tym samym miejscu, co przed wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego.
Zatem granica działek o numerach [...] oraz [...] – ustalona w ugodzie - pokrywa się z granicą istniejącą przed rozgraniczeniem. Podkreślić w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej uchwale, odnosząc się do obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego właścicieli sąsiadujących nieruchomości, użył słowa "może", co nie przesądza oczywiście, że w każdym przypadku prawidłowym jest obciążenie kosztami w równym stopniu wszystkich uczestników tego postępowania. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Kolegium prawidłowo dokonało rozliczenia kosztów obciążając obie strony proporcjonalnie.
Podnoszony przez skarżącą zarzut, że spór o przebieg granic, co do których strony zawarły ugodę istniał, o czym świadczy wniesiony przez J. K. w dniu 24 października 2014 r. pozew o przywrócenie utraconego posiadania nie zasługuje na uwzględnienie. Z pozwu tego wynika jedynie, że wykonując prace polowe skarżąca zaorała istniejącą miedzę w zaznaczonych przez uczestnika punktach, zaś na jednym odcinku weszła poza pas miedzy. Między działkami stron istniała zatem widoczna miedza i po linii tej miedzy geodeta dokonał rozgraniczenia. Wynika to wprost z dodatkowego wyjaśnienia geodety Z. S. z dnia 25 stycznia 2016 r., który stwierdził, że "przedmiotowa granica pokrywa się z granicą użytkowaną w terenie, którą stanowi miedza (...)" – k. 106 akt adm. Zasadnie więc organ uznał, że w tej części koszty rozgraniczenia powinny w całości obciążać skarżącą. W stosunku do jednej – spornej granicy – Kolegium podzieliło te koszty między stronami.
Co do zarzutu popełnienia przez Kolegium omyłki rachunkowej stwierdzić należy, że omyłka ta sprostowana została postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. W ocenie Sądu organy administracji nie miały możliwości innego rozdzielenia kosztów, w szczególności jak wnioskuje o to skarżąca, biorąc pod uwagę długość granic.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.