Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z 5 kwietnia 2017 r., znak: GN-V.7534.2.21.2017, Wojewoda Lubelski, po rozpatrzeniu odwołania Gminy Lublin, uchylił decyzję Starosty Lubelskiego z 15 lutego 2017 r., znak: IGM.6821.41.2016.MR, w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położonej w L. przy ul. [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli T. Z. i M. Z., reprezentowani przez pełnomocnika profesjonalnego, zarzucając jej wydanie z naruszeniem art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (aktualnie: Dz. U. z 2021 r., poz. 1899, ze zm.; dalej jako: u.g.n.) poprzez błędne przyjęcie, że nie przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości, przejętej w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (aktualnie: Dz. U z 2022 r., poz. 176; dalej jako: specustawa drogowa), która okazała się zbędna dla realizacji celu publicznego.
Wyrokiem z 28 września 2017 r. (sygn. akt II SA/Lu 486/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Wniesiona przez skarżących skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2019 r. (sygn. akt I OSK 665/18).
W dniu 30 września 2022 r. (data nadania przesyłki pocztowej) pełnomocnik skarżących wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skargę oparto na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 czerwca 2021 r. (sygn. SK 37/19; Dz. U. z 2021 r., poz. 1228), którym orzeczono że art. 23 specustawy drogowej rozumiany w ten sposób, ze nie stanowi o nakazie odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału 6, działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jest niezgodny z art. 21 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Po rozpoznaniu skargi o wznowienie postępowania, wyrokiem z 26 maja 2022 r. (sygn. akt I OSK 1855/21) Naczelny Sąd Administracyjny: (1) uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2019 r. (I OSK 665/18; (2) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 28 września 2017 r. (II SA/Lu 486/17) i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania; (3) zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że skarżący oprócz skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA z 13 listopada 2019 r. uruchomili również nadzwyczajny tryb postępowania przed organem administracji. Postanowieniem z 23 września 2021 r. Wojewoda Lubelski wznowił, na wniosek skarżących, postępowanie administracyjne w sprawie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości zakończone ostateczną decyzją z 5 kwietnia 2017 r., a następnie decyzją z 24 marca 2022 r. uchylił decyzję własną z 5 kwietnia 2017 r. i orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Lubelskiego z 15 lutego 2017 r.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że decyzja Wojewody Lubelskiego z 24 marca 2022 r. stała się ostateczna z dniem 16 kwietnia 2022 r. (zaświadczenie Wojewody z 21 kwietnia 2022 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Przyczyną bezprzedmiotowości postępowania może być niewątpliwie usunięcia z obrotu prawnego aktu administracyjnego, który był przedmiotem skargi i którego kontrola legalności miała być przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej.
Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem kontroli sądu miała być decyzja Wojewody Lubelskiego z 5 kwietnia 2017 r., znak: GN-V.7534.2.21.2017. Mocą tej decyzji Wojewoda uchylił decyzję Starosty Lubelskiego z 15 lutego 2017 r., znak: IGM.6821.41.2016.MR w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, położonej w L. przy ul. [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Decyzja Wojewody Lubelskiego z 5 kwietnia 2017 r. została wyeliminowana w sposób ostateczny z obrotu prawnego. W wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, Wojewoda Lubelski decyzją z 24 marca 2022 r. (znak: GN-V.7534.2.21.2017/2022) uchylił decyzję własną z 5 kwietnia 2017 r. i orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty Lubelskiego z 15 lutego 2017 r.
Skoro w sposób ostateczny i prawomocny została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja, która miała być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć.
W zaistniałej sytuacji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Na marginesie należy odnotować, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości orzeczenia o zwrocie kosztów na rzecz skarżących w przypadku umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (vide: art. 209 p.p.s.a.).