Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję wydaną w dniu [...] r. z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, która uchylała w całości decyzję z dnia [...]. Nr [...] przyznającą B. K. zasiłek rodzinny z dodatkami i w kolejnym punkcie odmawiała B. K. przyznania zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i samotnego wychowywania dzieci na okres od lipca 2004 r. do sierpnia 2005 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w trybie wznowienia. Uchylona decyzja z dnia [...] r. przyznawała B. K. zasiłek rodzinny na dwoje dzieci wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz samotnego wychowywania dzieci. Po jej wydaniu wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności, nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, których nie znał organ orzekający. Jest to podstawa wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przeprowadzone ponownie postępowanie wyjaśniające wskazuje, że skarżąca zamieszkuje z dziećmi i ich ojcem. Nie jest więc osobą samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Z pisma Kierownika Posterunku Policji z dnia 6 stycznia 2005 r. wynika, że B. K. mieszka wraz z dziećmi i ich ojcem przy ul. T.. Wspólne zamieszkiwanie rodziny potwierdza też pismo Dyrektora Zespołu Szkół Podstawowych oraz niektórzy mieszkańcy ul. T. i ul. S..
B. K. jest jedynie zameldowana przy ul. S.. Postępowanie administracyjne w sprawie przyznania B. K. świadczeń rodzinnych decyzją z dnia [...] zostało wznowione w związku z licznymi skargami mieszkańców, wskazujących że B. K. nienależnie korzysta z tej formy pomocy. Organ ustalił, że B. K. i T.K. zawarli związek małżeński w formie wyznaniowej. Nie wywiera on skutków w sferze prawa cywilnego. Okoliczność ta wskazuje na faktyczne istnienie rodziny. Ustalenie to dodatkowo potwierdza postępowanie B. K., która mimo powoływania się na trudną sytuację finansową, nie wystąpiła o alimenty przeciwko ojcu dzieci. Ten materiał dowodowy pozwala ustalić, że B.K. nie wychowuje dzieci samotnie. W tej sytuacji nie należą się jej świadczenia rodzinne, przyznane decyzją z dnia [...] r. Uwzględnienie tego wniosku B. K. zostało oparte na jej twierdzeniu, że samotnie wychowuje dzieci. Ponownie przeprowadzone w wyniku wznowienia postępowanie wyjaśniające wskazuje, że było to twierdzenie nieprawdziwe. Ochrona dóbr osobistych może być dochodzona wyłącznie na drodze postępowania cywilnego.
Na wskazane rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyła B. K.. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia bądź umorzenie postępowania w sprawie wznowienia. Zarzuciła dowolność ustalenia, że nie jest osobą samotnie wychowującą dzieci. Ten błąd w ustaleniach faktycznych ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ślub zawarty w formie wyznaniowej nie wywołuje prawnych skutków. Nie przesądza o istnieniu rodziny. Faktycznie mieszka tam, gdzie jest zameldowana. Z ojcem dzieci nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Organ nie może opierać ustaleń na twierdzeniach różnych mieszkańców K.. Nie zostali oni personalnie wskazani. W tej sytuacji nie może się odnieść do tych twierdzeń. Nie ze wszystkimi mieszkańcami K. pozostaje w dobrych stosunkach. Policja oraz szkoła nie dysponują wiedzą o jej rzeczywistej sytuacji. Wyrokiem z dnia 3 marca 2006 r. zostały zasądzone alimenty od T. K. na rzecz dzieci. Dowodzi to braku rodzinnych więzi. W rzeczywistości ojciec dzieci nie interesuje się ich losem
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi. Podtrzymało stanowisko i jego uzasadnienie, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Akcentowało okoliczność, że obowiązek utrzymania dzieci ciąży w pierwszej kolejności na rodzicach. Sumując dochód obojga rodziców, przekroczone jest kryterium dochodowe. W takiej sytuacji świadczenia rodzinne nie przysługują. Okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu administracyjnym są też znane pracownikom Ośrodka Pomocy Społecznej. Wyrok zasądzający alimenty od T. K. na rzecz dzieci wywiera skutki na przyszłość. Rozpatrywane świadczenia rodzinne dotyczyły roku 2004 r. Zdaniem Kolegium materiał dowodowy, zgromadzony w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego uzasadnia ustalenie, że B. K. i T.K. wspólnie zamieszkują.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 /, sąd administracyjny kontroluje legalność działań organów administracji publicznej.
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organ administracji nie wyjaśnił okoliczności istotnych dla prawidłowego załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm. / przez rodzinę rozumieć należy odpowiednio małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko po ukończeniu 25 roku życia, legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.
Organ orzekający nie ustalił daty zawarcia małżeństwa B. K. z T. K.. Zgodnie z art. 1 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego /k. r. o./, w brzmieniu obowiązującym od 15 listopada 1998 r., małżeństwo może być zawarte poprzez złożenie oświadczenia woli w obecności duchownego. Skarżąca w postępowaniu sądowym podała rok 1992, kiedy zawarła związek małżeński w formie wyznaniowej. Okoliczność ta wymaga przeprowadzenia dowodu w postępowaniu administracyjnym. Jednoznaczne ustalenie, że B. K. i T. K. mają status małżonków kwalifikowałoby ich jako rodzinę, w myśl definicji z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W dalszej kolejności należy zbadać czy rodzice wspólnie wychowują dzieci. Wspólne wychowywanie dzieci jest przesłanką, która stanowi o istnieniu rodziny w rozumieniu definicji z art. 3 pkt 16 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Oczywistym jest, że w pierwszej kolejności na rodzicach spoczywa obowiązek wychowywania dzieci. Zgodnie z art. 97 § 1 k. r. o. jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Żadne z rodziców nie może uchylać się od tego obowiązku. Należy wyjaśnić czy władza rodzicielska w pełni przysługuje obojgu rodzicom. Dla pojęcia wspólnego wychowywania dzieci, wspólne zamieszkiwanie rodziców ma pośrednie znaczenie. Brak wspólnego zamieszkiwania rodziców samo nie wyklucza wspólnego wychowywania dzieci.
Zgromadzone przez organ dowody koncentrują się na okoliczności wspólnego zamieszkiwania rodziców dzieci. Jednak ustalenie wspólnego zamieszkiwania rodziców dzieci jest dowolne. Materiał dowodowy nie jest wyczerpujący. Pismo Kierownika Posterunku Policji z dnia 6 stycznia 2005 r. nie wskazuje źródeł informacji podanych w jego treści. Dyrektor Zespołu Szkół Podstawowych w K. w piśmie z tej samej daty podaje, że dzieci wraz z matką zmieniają miejsce zamieszkania z uwagi na skomplikowaną sytuację rodziny.
Organ nie może też zasadnie odwoływać się do wiedzy niektórych mieszkańców czy pracowników. Źródła dowodów muszą być dla strony ściśle określone, zindywidualizowane.
Dopiero w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organy administracji będą mogły zasadnie ustalić okoliczność istnienia rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 16 powoływanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pozwoli to na właściwe określenie poziomu dochodów i przesądzenie czy skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dzieci.
Stwierdzone uchybienia postępowania administracyjnego naruszają art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Mogą one istotnie wpływać na wynik sprawy.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.