Uzasadnienie
W dniu 4 czerwca 2014 r. wpłynęła do Sądu skarga K. P. na decyzję S. K. O.w L. z dnia [...], nr [..], w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa stacji paliw nr [..] wraz z infrastrukturą towarzysząca w miejscowości M. na dz. nr [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..]". W skardze tej skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że wykonanie tej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków skarżącemu oraz środowisku naturalnemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje:
W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, a także wszystkich innych aktów podjętych w postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a.).
Instytucja wstrzymania wykonania aktu organu administracyjnego zapewnia stronie ochronę jej praw, a zatem to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wykonanie przez organ aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności świadczących, że wstrzymywanie wykonania aktu wydanego w granicach sprawy jest zasadne.
W doktrynie i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki oznaczają zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2013, s. 364 i nast. wraz z powołanym tam orzecznictwem).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją SKO w L. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [..], znak: [..] określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa stacji paliw nr [..] wraz z infrastrukturą towarzysząca w miejscowości M. na dz. nr [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..]".
W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium, odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu, a które w znacznej mierze są tożsame z zarzutami zawartymi w skardze, stwierdziło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie dotyczy odpowiedzialności za szkody w środowisku. Działania naprawcze w tym zakresie określone zostały natomiast szczegółowo w wydanej w sprawie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. decyzji z dnia [..]., znak: [..]. Ta ostatnia decyzja rozstrzyga w szczególności kwestię prawdopodobieństwa migracji zanieczyszczeń z nieruchomości "A" S.A. na sąsiednie działki. W decyzji tej zobowiązano wnioskodawcę do okonturowania zanieczyszczenia oraz – w przypadku stwierdzenia występowania zanieczyszczenia poza terenem stacji paliw – do przystąpienia do uzupełniających działań naprawczych, po uzgodnieniu warunków ich realizacji z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w L..
Opisana wyżej decyzja z dnia [..] znak: [..], jak podniosło Kolegium, określa również obowiązki związane z utylizacją zanieczyszczonej gleby i prowadzenia właściwej gospodarki odpadami zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że decyzja Wójta Gminy M. z dnia [..] znak: [..], ustala warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji w zakresie ochrony przed hałasem oraz zobowiązuje do zastosowania rozwiązań projektowych przedsięwzięcia, które mają zapewnić dotrzymanie dopuszczalnego poziomu hałasu na terenach chronionych akustycznie.
Skarżący, jak wynika z treści wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, spełnienie przesłanek udzielenia mu ochrony tymczasowej wiąże z prawną wadliwością tej decyzji. Skarżący twierdzi bowiem, że wskazane przez niego zarzuty uzasadniają stanowisko, iż wskutek wykonania tej decyzji może nastąpić "pogłębienie zanieczyszczenia środowiska", a także "znaczne oddziaływanie na sąsiadujące z inwestycją działki".
Należy podkreślić, że kontrola prawidłowości stanowiska zawartego w decyzjach organów obu instancji, rozstrzygających o określeniu środowiskowych uwarunkowań dla wspomnianego przedsięwzięcia, dokonana zostanie przez Sąd w wyroku kończącym postępowanie sądowe w pierwszej instancji. Na obecnym etapie postępowania, Sąd oceniając zasadność wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, może jedynie w bardzo wąskim zakresie odnieść się do ustaleń zawartych w zaskarżonej decyzji.
Trzeba zatem wskazać, iż zamierzenie inwestycyjne, którego dotyczyła zaskarżona decyzja, polega na budowie nowej stacji paliw w miejscu starej stacji paliw "A" w M. na działkach gruntu o numerach ewidencyjnych: [..], [..], [..], [..], [..]], [..], [..]. Przedmiotowa inwestycja, jak wskazał inwestor, konieczna była z uwagi na występujące zanieczyszczenia środowiska glebowego i gruntowo-wodnego substancjami ropopochodnymi. W związku z tym inwestor powiadomił Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w L. o wystąpieniu szkody w środowisku oraz przedstawił plan naprawczy. Decyzją z dnia [..], znak: [..], organ ten uzgodnił warunki prowadzenia przez "A" S.A. działań naprawczych w środowisku dotyczących wspomnianej stacji paliw.
Skarżący nie wykazał w sposób oczywisty, by w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący nie dowiódł bowiem w sposób niebudzący wątpliwości, iż wbrew raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz dokumentacji geologiczno-inżynierskiej i hydrologicznej, to wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadziłoby do zwiększenia zanieczyszczenia środowiska, a tym samym spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Nie można również uznać, by za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawiała podniesiona przez skarżącego okoliczność, że jej wykonanie narazi inwestora w przyszłości, zdaniem skarżącego, na poniesienie dodatkowych kosztów, który będzie musiał dokonywać czynności naprawczych w celu prawidłowego zabezpieczenia środowiska i sąsiednich nieruchomości przed negatywnym wpływem podejmowanych działań. Przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej muszą bowiem zachodzić w odniesieniu do samego wnioskodawcy, a nie wobec innych podmiotów, w tym takich, które – w przeciwieństwie do wnioskodawcy – są zainteresowane wykonaniem zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji Sąd uznał, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a.
Ubocznie należy zauważyć, że rozstrzygnięcie niniejszym postanowieniem o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie wyłącza możliwości udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej na dalszym etapie postępowania sądowego. W razie bowiem ewentualnego uwzględnienia skargi, obowiązkiem Sądu – stosownie do art. 152 P.p.s.a. – byłoby określenie, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł, jak w postanowieniu.