Uzasadnienie
W trakcie kontroli instancyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 17 ust. 5 pkt 2b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia[...] marca 2006 r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania A.J. świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przepis ten dotyczy osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.
Zdaniem Kolegium K. J. od poniedziałku do piątku przebywa w internacie szkolnym zapewniającym całodobową opiekę i w tym czasie A. J. może podjąć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Artykuł 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalił wyraźnie wyjątki wyłączające możliwość otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, zaliczając do nich w pkt 2b powołanego artykułu między innymi umieszczenie dziecka w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Nie jest więc istotne czy dziecko przebywa w internacie szkolnym pełne 5 dni, czy niepełne, lecz czy placówka zapewnia opiekę przez co najmniej 5 dni i dziecko może ale nie musi przez ten czas z niej korzystać.
W rozpatrywanej sprawie pozostaje bezspornym, że internat Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży Niedosłyszącej i Słabo Słyszącej w L. może taką opiekę zapewnić.
W skardze do Sądu A.J. zarzuca naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegające na błędnej interpretacji tego przepisu.
Zwraca uwagę, że zrezygnowała z pracy w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, które w internacie Ośrodka przebywa 4 dni w tygodniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego – przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten stanowi, że świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej.
Nie można zgodzić się z argumentacją Kolegium, że syn skarżącej został umieszczony w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Nie potwierdza tego treść zaświadczenia Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży Niesłyszącej i Słabo Słyszącej im. [...] w L. z dnia 5 września 2005 r. (k. 9 akt administracyjnych), wskazującego jedynie, że K. J. w roku szkolnym 2005/2006 uczęszcza do klasy pierwszej szkoły podstawowej. O tym, że wymieniony Ośrodek zapewnia całodobową opiekę nie dowodzi również – dołączone do akt sprawy - zaświadczenie z dnia 27 lutego 2006 r. (k.10 akt administracyjnych). Potwierdza ono, że K. J. przywożony jest na zajęcia lekcyjne w każdy poniedziałek i zabierany jest do domu w piątek. Wskazuje ponadto, że syn skarżącej przebywa w internacie Ośrodka i korzysta z posiłków.
W tej sytuacji trudno było przyjąć, że syn skarżącej został umieszczony w placówce, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.b ustawy. Przywiezienie dziecka do szkoły w poniedziałek i zabranie go do domu po zakończonym w piątek, tygodniowym programie nauczania, nie oznacza, że dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Fakt, iż małoletni K. przebywa w internacie funkcjonującym na terenie Ośrodka nie może być utożsamiany z umieszczeniem dziecka w placówce zapewniającej mu całodobową opiekę.
Zatem nieusprawiedliwione jest stanowisko Kolegium, że w tych okolicznościach przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy wyłącza możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.
Nie sposób także zaakceptować stanowiska Kolegium z uwagi na charakter prowadzonej przez Ośrodek działalności szkolno-wychowawczej. Ośrodek działa na zasadzie szkoły. Dowodzi tego – dołączone przez skarżącą - zaświadczenie Ośrodka z dnia 18 maja 2006 r. (k.8 akt sądowych). W tej sytuacji nie zachodziły podstawy do potraktowania Ośrodka jako placówki zapewniającej całodobową opiekę ani też opiekuńczo-wychowawczej. Placówkę opiekuńczo-wychowawczą ustawodawca zalicza do instytucji zapewniających całodobowe utrzymanie (art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Zakres opieki w tego rodzaju placówkach unormowano w odrębnych przepisach. Na podstawie art. 81 ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) wydano rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 14 lutego 2005 r. w sprawie placówek opiekuńczo-wychowawczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 37, poz. 331), które w § 2 pkt 1 definiuje pojęcie całodobowej opieki, obejmującej zaspokajanie potrzeb życiowych dziecka zgodnie z ustalonym w rozporządzeniu standardem opieki i wychowania oraz standardami usług opiekuńczo-wychowawczych, jeżeli potrzeby te stale lub okresowo nie mogą być zaspokojone w domu rodzinnym.
Zaświadczenie Ośrodka z dnia 18 maja 2006 r. wyraźnie negowało opiekuńczo-wychowawczy charakter tejże placówki. Wskazywało ono przede wszystkim na szkolny (oświatowy) charakter Ośrodka. Stąd też w rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia jest - zawarta w ustawie o świadczeniach rodzinnych - definicja "szkoły", za którą ustawodawca uznaje szkołę podstawową (art. 3 pkt 18). Z treści każdego z omawianych zaświadczeń wynika, że syn skarżącej jest uczniem szkoły podstawowej funkcjonującej w Ośrodku. Akcentowany szkolny charakter Ośrodka, nie mógł być w tych okolicznościach uznawany za mający drugorzędne znaczenie.
W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
kg