Uzasadnienie
Sygn. akt II SA/Lu [...]
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], odmawiającą przyznania T. W. pomocy w formie usług opiekuńczych.
Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działając z upoważnienia Wójta Gminy [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], odmówił przyznania T. W. pomocy w formie usług opiekuńczych.
Od decyzji powyższej strona w ustawowym terminie nie wniosła odwołania, wobec czego rozstrzygnięcie to stało się ostateczne.
W dniu [...] czerwca 2013 r. (data wpływu) T. W. złożyła do Wójta Gminy [...] pismo z dnia [...] czerwca 2013 r., oznaczone jako "Skarga", w którym wskazując na doręczenie jej kserokopii wywiadów środowiskowych z dnia [...] września 2012 r. i z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz na szereg decyzji m.in. decyzję z dnia [...] października 2012 r., znak: [...] o odmowie przyznania jej pomocy w formie usług opiekuńczych, podnosiła, że "skarga powinna być rozpatrzona wg. art. 154 - 155 kpa" oraz wskazywała na "identyczną skargę w SKO np. art. 145 kpa".
W dniu [...] [...] 2013 r. (data wpływu) T. W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] polegającą na niewydaniu orzeczenia w związku z ww. "skargą" z dnia [...] czerwca 2013 r.
Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uwzględniając powyższą skargę, zobowiązał Wójta Gminy [...] do załatwienia przedmiotowego wniosku T. W. z dnia [...] czerwca 2013 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w świetle sformułowanego przez stronę żądania obowiązkiem organu było załatwienie przedmiotowej "skargi" z dnia [...] czerwca 2013 r. bądź jako żądania o wydanie orzeczenia w trybie art. 154 – 155 k.p.a. bądź w trybie art. 145 k.p.a., natomiast w razie wątpliwości obowiązkiem organu I instancji było należyte ustalenie treści żądania zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu udzielona przez organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r. odpowiedź na przedmiotowy wniosek była niewystarczająca, bowiem zarówno w przypadku zgłoszenia żądania w trybie art. 154-155 k.p.a., jak i w trybie art. 145 k.p.a. – organ administracji publicznej ma obowiązek wniosek załatwić formalnie, wydając odpowiednie orzeczenie - żądanie takie jest bowiem wnioskiem wszczynającym postępowanie w sprawie, o którym mowa w art. 61 § 1 k.p.a.
Wykonując powyższe wytyczne Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał T. W. do sprecyzowania "skargi" z dnia [...] czerwca 2013 r. poprzez wyjaśnienie, czy przedmiotem żądania strony jest:
- 1) wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] października 2012 r. [...], z podaniem okoliczności i dowodów uzasadniających wznowienie postępowania,
- 2) zmiana lub uchylenie ww. decyzji, z podaniem okoliczności i dowodów uzasadniających zmianę lub uchylenie decyzji,
- 3) stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji z dnia [...] października 2012 r. z podaniem okoliczności i dowodów uzasadniających stwierdzenie nieważności
- - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia "skargi" bez rozpoznania.
Odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni udzieliła w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r.
Uznając odpowiedź strony za niejednoznaczną organ I instancji w piśmie z dnia 2014 r. powiadomił ją o pozostawieniu "skargi" z dnia [...] czerwca 2013 r. bez rozpoznania.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. T. W. wezwała Wójta Gminy [...] do wydania decyzji w związku z (m.in.) wyrokiem wydanym w sprawie II SAB/Lu [...].
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] organ I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 147, art. 149 § 3 oraz art. 150 § 1 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własną decyzja z dnia [...] października 2012 r., odmawiającą przyznania T. W. pomocy w formie usług opiekuńczych.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że po ponownym przeanalizowaniu treści pisma wnioskodawczyni z dnia [...] czerwca 2014 r. doszedł do wniosku, iż niejednoznaczna odpowiedź skarżącej na wezwanie do sprecyzowania może sugerować żądanie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 §1 pkt 1 tj. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe. W ocenie organu żądanie to dotyczy jednak sprawy już zakończonej prawomocną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], zapadłą w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] października 2013 r. z przyczyn podanych przez skarżącą tj. przesłanki z art.145 § 1 k.p.a., dotyczącej fałszowania protokołów wywiadu środowiskowego. Decyzja ta – jak podkreślił organ – została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...]
W związku z powyższym, mając na względzie treść art. 16 k.p.a., organ I instancji uznał, że nie jest możliwe ponowne rozpatrywanie sprawy w postępowaniu wznowieniowym z tych samych przyczyn, w oparciu o te same okoliczności podnoszone przez stronę.
W zażaleniu na postanowienie organu I instancji T. W. sformułowała następujące zarzuty:
"1. Fałsz oczywisty - art. 145 § 2 KPA
- 2. Obowiązek RG [...] ([...]) i Kier. OPS ([...] i [...]) - art. 24 KPA.
- 3. ART. 24 § 1 pkt 6."
Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. – zaskarżonym w niniejszej sprawie – utrzymało w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne.
Kolegium uznało za prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji odmawiające wznowienia postępowania, podzielając stanowisko, że przedmiotowa sprawa została już rozstrzygnięta decyzją tego organu z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymaną w mocy ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2014 r.
Zdaniem organu II instancji wznowienie postępowania na wniosek T. W. nie jest możliwe również z tego względu, że żaląca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r., a sprawa ta nie została jeszcze przez Sąd prawomocnie rozstrzygnięta. Za takim rozstrzygnięciem sprawy - jak podkreśliło Kolegium - przemawia także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (organ powołał w tym kontekście wyroki NSA: z dnia [...] stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK [...] oraz z dnia [...] lutego 2012 r. sygn. akt II FSK [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie T. W. zakwestionowała działania podjęte w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji, zarzucając mu brak profesjonalizmu. Zdaniem strony wezwanie ją do sprecyzowania "skargi" z dnia [...] czerwca 2013 r. było bezzasadne, zaś żeby stwierdzić "fałsz oczywisty (...) wystarczy porównać istotne dokumenty (akta OPS, SKO) z wpisami do protokołu z [...].09.2012 ("aktualizacja wywiadu’). Skarżąca stwierdziła, że w tym wypadku art. 145 § 2 § 3 k.p.a. ma również zastosowanie.
T. W. podniosła również, że "po wyroku II SAB/Lu [...] "[...], [...], [...] (...) podlegają pod art. 38 kpa i art. 24 § 1 pkt 6 kpa". Końcowo stwierdziła, iż "wydaje się (są wyroki WSA, NSA), że z winy I instancji może wyłącznie wznowić postępowanie II instancja".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
- 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
- 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
- 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
- 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
- 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
- 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
- 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
- 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (§ 2).
Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (§ 3).
Przepis art. 149 § 3 k.p.a. stanowi natomiast, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia.
Postanowienie o odmowie wznowienia może być wydane jedynie w wyniku postępowania wstępnego wszczynanego na wniosek. Ma ono charakter formalny, co oznacza, że jest wydawane jedynie w przypadku niedopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego z powodów podmiotowych lub przedmiotowych, albo gdy uchybiono wymogom formalnym (por. wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2008 r., II OSK [...], LEX nr 437529).
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, iż niedopuszczalność wszczęcia postępowania wznowieniowego zachodzi m.in. w sytuacji, gdy w tej samej sprawie, na wniosek tej samej strony, doszło już do wznowienia postepowania administracyjnego w oparciu o tę samą przesłankę wznowieniową, zaś poprzednie postępowanie wznowieniowe jest w toku bądź zostało już zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem.
Taka sytuacja zachodzi natomiast w niniejszej sprawie. Na podstawie akt administracyjnych przekazanych Sądowi wraz z rozpoznawaną skargą, a także akt sprawy II SA/Lu [...], z których Sąd dowód przeprowadził z urzędu, można bowiem stwierdzić, że na skutek przekazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Wójtowi Gminy [...] "skargi" z dnia [...] czerwca 2013 r., tj. tego samego pisma, co powoływane przez stronę w sprawie niniejszej, w którym to piśmie strona zarzuca sfałszowanie protokołu aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia [...] września 2012 r., doszło już do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] października 2012 r. o odmowie przyznania skarżącej usług opiekuńczych, w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe).
Postanowienie w tym przedmiocie organ I instancji wydał w dniu [...] marca 2014 r. W toku tego postępowania organ I instancji postanowieniami z dnia [...] marca 2014 r. odmówił wyłączenia od udziału w sprawie pracownic socjalnych: H. L. i E. W., jak też Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] – B. Ś.. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] organ I instancji, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] października 2012 r.
Powyższa decyzja, wydana w I instancji postępowania wznowieniowego, została następnie utrzymana w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], od której skargę T. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wyrokiem z dnia [...] czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Lu [...]. Wyrok ten z dniem [...] czerwca 2015 r. stał się prawomocny.
Podkreślić należy, że organ I instancji był w niniejszej sprawie – zgodnie z art. 153 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") – związany wytycznymi zawartymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia [...] marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu [...], uwzględniającego skargę T. W. na bezczynność Wójta Gminy [...] w sprawie "skargi" z dnia [...] czerwca 2013 r. Tym samym ciążył na nim obowiązek ustalenia w trybie art. 64 § 2 k.p.a. treści żądania zawartego w tej "skardze" i formalnego załatwienia wniosku – poprzez wydanie odpowiedniego orzeczenia.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organ I instancji obowiązek ten wykonał prawidłowo. W szczególności organ zasadnie przyjął, że [...] skarżącej jest wznowienie postepowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] października 2012 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., skoro w odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania "skargi" z dnia [...] czerwca 2013 r. (pismo z dnia [...] czerwca 2014 r.) wnioskodawczyni powoływała się na art. 145 § 2 k.p.a. oraz jednoznacznie wyjaśniła, że jej żądanie oparte jest "o przyczynę tzn. fałszowanie protokołów w biurze, po wizycie i w czasie wizyty do 20.12.12 r.".
Skoro zatem w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] października 2012 r. o odmowie przyznania T. W. usług opiekuńczych doszło już wcześniej na wniosek skarżącej do wznowienia postępowania w oparciu o te same okoliczności odnoszące się do przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i postepowanie to zostało zakończone ostateczną i prawomocną decyzją administracyjną o odmowie uchylenia ww. decyzji, organ I instancji zasadnie, rozpatrując ponownie tożsamy wniosek T. W., odmówił na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wznowienia postępowania. W razie bowiem ponownego wszczęcia w tej sprawie postępowania nadzwyczajnego we wskazanym trybie doszłoby do wydania decyzji obarczonej wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji.
Podkreślić jednocześnie należy, że o braku tożsamości postepowania wznowieniowego, którego wszczęcia skarżąca domagała się obecnie, z postępowaniem zakończonym decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] czerwca 2014 r., nie może świadczyć fakt, iż skarżąca, precyzując obecnie swój wniosek z dnia [...] czerwca 2013 r., nie odwoływała się wprost do art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., lecz powołała się na § 2 tego artykułu. Przepis art. 145 § 2 k.p.a. nie stanowi bowiem samodzielnej podstawy wznowienia, lecz jedynie koresponduje z przesłankami wymienionymi w § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., uściślając sytuację, w której z przyczyn opisanych w tych punktach może dojść do skutecznego wznowienia postepowania.
Końcowo wypada zwrócić uwagę na okoliczność, iż skarżąca we wniosku ("skardze") z dnia [...] czerwca 2013 r. kwestionowała udział w sprawie pracownicy socjalnej H. L., co wskazywało na żądanie jej wyłączenia z od udziału w postępowaniu wznowieniowym w trybie art. 24 k.p.a. Rozpoznanie tego wniosku, wobec orzeczonej odmowy wznowienia postępowania, należało jednak uznać za bezcelowe. W konsekwencji jego pominięcie pozostaje bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Obocznie zauważyć należy, że tożsame żądanie skarżącej we wcześniejszym postępowaniu wznowieniowym zakończonym decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2014 r., zostało załatwione postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., odmawiającym wyłączenia (m.in.) ww. pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]
Z tych wszystkich względów, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.