Uzasadnienie
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sporządzonym na urzędowym formularzu "PPF" skarżąca zwróciła się zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na wezwanie referendarza do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżąca złożyła pismo z 10 lipca 2017 r., wyciąg bankowy za okres kwiecień – czerwiec 2017 r. oraz kserokopie faktur VAT za media, leczenie i inne usługi.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 (2 p.p.s.a.).
Unormowanie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wskazuje, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym spoczywa na stronie ubiegającej się o udzielenie takiego prawa. Obowiązkiem zaś strony jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Decyzja w zakresie prawa pomocy powinna bowiem być podejmowana w oparciu o dokładne dane dotyczące stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., postanowienie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl.).
Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Istnieją bowiem wątpliwości dotyczące sytuacji majątkowej i dochodowej strony, które nie zostały wyjaśnione. Informacje na temat sytuacji majątkowej i dochodowej strony złożone w formie oświadczenia na druku "PPF", jak również w dokumentach składanych na wezwanie referendarza powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, rzetelne i spójne, by możliwa była kompleksowa ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. Te natomiast udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych.
Skarżąca na urzędowym formularzu "PPF" oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz że oboje utrzymują się tylko z rent w łącznej wysokości [...] zł netto ([...] zł renta skarżącej i [...] renta jej męża). Podała, że mieszka u syna i poza działką o pow. [...] m2 (współwłasność), nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani zasobów finansowych. Natomiast wykazane przez skarżącą w urzędowym formularzu wydatki związane tylko z opłatą mediów (telefon, energia elektryczna, gaz, woda, wywóz śmieci) i leczeniem (leki, wizyty lekarskie, rehabilitacja) wynoszą łącznie [...] zł. Z kolei w piśmie z 10 lipca 2017 r. skarżąca podała, że miesięczne stałe koszty utrzymania gospodarstwa domowego ponoszone na opłatę mediów (woda i kanalizacja, energia elektryczna, telefon i internet, wywóz śmieci, przyłącze gazowe) z okresu kwiecień – czerwiec 2017 r. wynoszą łącznie [...] zł, natomiast koszty leczenia (zakup leków, rezonans, okulary korekcyjne, wizyta lekarska, buty na rehabilitację) wykazała na kwotę [...] zł łącznie.
Porównanie wielkości wykazanych przez skarżącą wydatków do podanej wysokości dochodów budzi wątpliwości, czy dochód z rent jest jedynym dochodem skarżącej i jej męża. Sam koszt opłat eksploatacyjnych związanych z zamieszkiwaniem i leczeniem podany w urzędowym formularzu wynosi [...] zł, a zatem pochłania prawie cały dochód z renty skarżącej i jej męża. Natomiast wydatki wykazane przez skarżącą w oświadczeniu z 10 lipca 2017 r. związane z opłatą mediów i kosztów leczenia stanowią razem kwotę ok. [...] zł, a zatem są znacznie większe niż łączne dochody skarżącej i jej męża ze świadczeń rentowych. Skarżącej i jej mężowi po odliczeniu wykazanych kosztów nie pozostają zatem środki pieniężne z rent na bieżące utrzymanie. Zdaniem referendarza, uwzględniając zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, skarżąca prowadząca wraz z mężem wspólne gospodarstwo domowe, musi zatem korzystać jeszcze z innych źródeł dochodów, aby pokryć wykazane koszty, jak też inne niezbędne potrzeby życiowe jak chociażby zakup żywności, środków czystości, itp.
W dalszej kolejności zauważyć należy, że jak wynika z dołączonych do pisma skarżącej z 10 lipca 2017 r. dokumentów, cześć przedłożonych faktur VAT dotyczy prowadzonej przez męża skarżącej działalności gospodarczej ([...]). Skarżąca nie podała w urzędowym formularzu, że jej mąż prowadzi działalność gospodarczą, ani nie wykazała kwoty dochodu z tej działalności. Nie podała również, że działka której jest współwłaścicielką jest zabudowana nieruchomością budynkową, służącą prowadzeniu działalności gospodarczej.
W ocenie referendarza skarżąca wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i dochodowej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 246 § 1 pkt pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również częściowym.
Z tych względów oraz na podstawie art. 258 (1 i (2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.