Uzasadnienie
Sygn.akt II SA/ Lu 552/ 04
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznejz dnia [...] maja 2004 r znak: [...] przyznającej A.B zasiłki rodzinne dla jej dzieci P., R. i D. K., dodatek do zasiłku z tytułu wychowywania dziecka niepełnosprawnego oraz odmawiającej przyznania dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowania dzieci. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy podkreślił, iż stosownie do art.3 pkt.17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych samotne wychowanie dziecka oznacza wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż A. B. zamieszkuje z konkubentem, ojcem biologicznym swoich dzieci we wspólnym gospodarstwie domowym. Fakt ten został potwierdzony we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, podpisanym przez stronę. W sposób właściwy uznano zatem, iż odwołująca się nie wychowuje dzieci samotnie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.B. podkreśliła, iż samotnie wychowuje swoje dzieci. Zarówno ona jak i jej konkubent - ojciec dzieci, mieszkają w oddzielnych budynkach. Konkubent prowadzi gospodarstwo z wyżywieniem, nie współżyją ze sobą. Dzieci wymagają opieki, jedno z nich jest niepełnosprawne. Urodziło się z porażeniem mózgowym i wadą serca.Niezbędne jest jego stale leczenie. Ojciec dzieci nie pracuje i nie może pomoc.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy podkreślić przede wszystkim, iż przedmiotem skargi jest kwestia odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka o którym mowa w art.8 pkt.4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (Dz.U Nr 228, poz.2255 ze zmianami). Czyni to bezskutecznymi zarzuty skargi w zakresie wskazywania trudnej sytuacji materialnej skarżącej czy niepełnosprawności dziecka. Okoliczności powyższe były przedmiotem rozważań organów administracji, co skutkowało przyznaniem skarżącej zarówno zasiłków rodzinnych jak i dodatku do zasiłku z tytułu kształcenia i rehabilitacji R.K. Kryterium określającym możliwość przyznania kolejnego dodatku który jest związany z samotnym wychowanie dzieci nie odnosi się do sytuacji materialnej, ani zdrowotnej rodziny skarżącej. Stosownie do art.3 pkt.17 powołanej ustawy samotne wychowywanie dziecka oznacza wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedziona, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką. Przepis ten nawiązuje zatem do wychowywania dziecka jako wyłącznej przesłanki uzyskania omawianego świadczenia. Wyklucza je ustalenie, iż oboje rodzice biorą udział w wychowywaniu dziecka. Wbrew zapatrywaniu organów orzekających w sprawie nie ma wystarczających podstaw do formułowania tezy, iż za stwierdzeniem, iż rodzice razem wychowują dzieci wystarczającym jest fakt ich wspólnego zamieszkiwania. Pojęcia "wychowanie dziecka ‘’ nie możne ograniczać wyłącznie do zamieszkiwania z rodzicami. Można je określić jako działanie mające na celu uczenie dziecka radzenia sobie w życiu, wpajania mu zasad moralnych oraz dbałość o jego prawidłowy rozwój psychiczny i fizyczny, przy zapewnieniu mu bytu materialnego i troszczeniu się o jego potrzeby. Nawet przy wspólnym zamieszkiwaniu czynniki te nie zawsze są realizowane. Również ustawa o świadczeniach rodzinnych definiując "samotne wychowywanie " nie wiąże go ze wspólnym zamieszkiwaniem rodziców i dzieci czy prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. O wychowaniu można mówić wówczas, gdy rodzice razem spędzają wolny czas z dziećmi, troszczą się o ich osiągnięcia szkolne, interesują się postępami w nauce, utrzymują systematyczny kontakt ze szkołą, dbają o rozwijanie ich zainteresowań, łożą na ich utrzymanie czy zaspokajają inne potrzeby dzieci. Powyższe uwagi mają zastosowanie także w stosunku do zarzutu skargi i konsekwentnie podtrzymywanego w toku postępowania administracyjnego, iż skarżąca nie zamieszkuje wspólnie z ojcem dzieci i z nim nie współżyje. Jak wspomniano wyżej kwestia ta nie może mieć znaczenia przesądzającego, jakkolwiek stanowi dowód w sprawie podlegający ocenie organów decydujących o przyznaniu świadczenia i nie może zostać pozostawiona bez dokładnego wyjaśnienia. Wbrew komentarzowi organu odwoławczego podstawy do odmowy przyznania omawianego dodatku nie sposób wywieść z oświadczenia skarżącej z dnia 6 maja 2004 r. w złożonego części 4 wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego. Wynika z niego bowiem, iż dzieci wychowuje razem z ojcem, który jednak nie jest ojcem dzieci, co może przemawiać za jej wersją. Także i tę okoliczność pozostawiono jednak bez jakichkolwiek wyjaśnień. Przypomnieć ponadto należy, iż na mocy art.32 ustawy w sprawach w niej nie uregulowanych zastosowanie maja przepisy kpa, co oznacza konieczność dopuszczenia jako dowodu w postępowaniu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 §1 zd.1 kpa). Rzeczą zatem organów administracji było rzetelne i wyczerpujące wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a zaniechanie tego obowiązku oznacza, iż rozstrzygnięcie jest przedwczesne.
Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1570) zaskarżoną decyzję należało uchylić.