Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej także jako: Kolegium) decyzją z 18 maja 2023 r., nr SKO.41/2544/OS/2023, po rozpatrzeniu odwołania Z. W. (dalej także jako: skarżący), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Niemce z 21 marca 2023 r., znak: OPS.450.10.2023 odmawiającą uchylenia decyzji nr OPS.450.1.2023 z 11 stycznia 2023 r., w sprawie przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup opału.
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 1 lutego 2023 r., skarżący zwrócił się do Wójta Gminy Niemce o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji nr OPS.450.1.2023 z 11 stycznia 2023 r., odmawiającej przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup opału. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 10 § 1 k.p.a., tj. brak udziału w postępowaniu.
Wójt Gminy Niemce uwzględnił wniosek i postanowieniem z 16 lutego 2023 r., wznowił postępowanie, a następnie decyzją z 21 marca 2023 r. odmówił uchylenia decyzji z 11 stycznia 2023 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że skarżący nie został pouczony o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, jednakże zwrócił przy tym uwagę, że postępowanie zostało wszczęte na żądanie strony, a rozstrzygnięcie wydane w oparciu o znany stronie materiał dowodowy. Podniósł również, że nie można czynić zarzutu uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań w sytuacji, gdy skarżący w toku postępowania nie zgłaszał żadnych wniosków ani żądań. Skarżący nie wykazał, że zarzucane uchybienie organu uniemożliwiło mu dokonanie konkretnych czynności procesowych, a w konsekwencji obronę jego interesu prawnego.
Kwestionując rozstrzygnięcie Wójta Gminy Niemce, skarżący w odwołaniu podniósł, że brak jego uwag nie zwalniał organu z przeprowadzenia postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 18 maja 2023 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium podniosło, że pismem z 28 grudnia 2022 r., skarżący został wezwany w trybie art. 15o ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r.,poz. 2095 z późn. zm.; dalej: ustawa o COVID-19), do dostarczenia informacji o swojej sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z 5 stycznia 2023 r., skarżący złożył informację dotyczącą powyższych kwestii, na której opiera się stan faktyczny rozpatrywanej sprawy. Kolegium wskazało że skoro okoliczności faktyczne sprawy były znane skarżącemu, to zastosowanie w sprawie art. 10 § 1 k.p.a. było zbędne, tym bardziej, że skarżący nie wskazał nieznanych mu dowodów w sprawie, w tym dowodów istotnych, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie.
W skardze wniesionej do sądu skarżący stwierdził, że w zaskarżonej decyzji Kolegium na str. 1-3 powieliło treść rozstrzygnięcia organu I instancji. Wskazał, że organy uchybiły obowiązkowi wynikającemu z art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i powiadomienia go o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto, Kolegium nie wykonało obowiązku wynikającego z art. 10 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Decyzja poddana kontroli została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym toczącym się w trybie wznowienia, zainicjowanym wnioskiem skarżącego. Zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a., wznowienie postępowania następuje na wniosek złożony w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W sprawie niniejszej wniosek o wznowienie został oparty na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zdaniem sądu, prawidłowo organy obydwu instancji ustaliły, że wnioskodawca zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie, a żądanie uzasadniało wznowienie postępowania.
W kontrolowanym postępowaniu Z. W. domagał się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy Niemce z 11 stycznia 2023 r., nr OPS.450.1.2023 odmawiającą przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup opału. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżący wskazał na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak udziału w postępowaniu. Podniósł, że organ uchybił zasadzie zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, statuowanej w art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zawiadomienia go o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że naruszenie przez Wójta Gminy Niemce postanowień przepisu art. 10 § 1 k.p.a. jest oczywiste i należy je ocenić krytycznie. W sprawie nie wystąpiły bowiem przesłanki uprawniające organ do odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., a wymienione w art. 10 § 2 k.p.a., tj., załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.
Pomimo jednak powyższej konstatacji, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie sprawy. Na tle stosowania art. 10 § 1 k.p.a., ukształtował się utrwalony już w orzecznictwie pogląd, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania oraz, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z: 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05; 24 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1691/18; 12 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1022/17 i 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2908/17).
Skarżący powołując się na zaniedbania organu I instancji w zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych w toku postępowania, powinien więc wykazać, jakiej konkretnie czynności z powodu uchybienia organu nie dokonał, jakich argumentów nie podniósł i jaki miało to wpływ na wynik sprawy.
Zajęcie stanowiska przez skarżącego w powyższym zakresie jest o tyle istotne, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że organ w trakcie postępowania, w związku z pandemią koronawirusa, aby ustalić aktualną sytuację, w jakiej znajdował się skarżący zastosował art. 15o ust. 1 i ust. 1a ustawy o COVID 19. Wobec braku możliwości (faktycznej bądź jedynie deklarowanej) przeprowadzenia rozmowy telefonicznej wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym, organ przeprowadził niezbędne dla rozstrzygnięcia ustalenia m.in. w formie korespondencyjnej. W celu ustalenia aktualnej sytuacji rodzinnej, dochodowej, mieszkaniowej, zdrowotnej oraz ponoszonych wydatków, organ wystosował więc do skarżącego wezwanie w tym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z 5 stycznia 2023 r. odniósł się do powyższych kwestii.
Mając na uwadze, że skarżący jest stałym beneficjentem pomocy społecznej, a nadesłane przez niego informacje były dość lakoniczne, organ dokonał niezbędnych ustaleń w zakresie jego sytuacji dochodowej, rodzinnej i mieszkaniowej również w oparciu o dokumentację zgromadzoną w innych, aktualnie prowadzonych sprawach z zakresu pomocy społecznej. W oparciu o tak zgormadzony materiał dowodowy, Wójt Gminy Niemce decyzją z 11 stycznia 2023 r., odmówił skarżącemu wnioskowanego świadczenia.
Skoro zatem organ dokonał niezbędnych ustaleń stanu faktycznego w kontrolowanej sprawie w oparciu o materiał dowodowy znany skarżącemu, nie sposób zarzucić Wójtowi Gminy Niemce, że brak poinformowania skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów miało nie tylko istotny, ale w ogóle jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Powyższy wniosek potwierdza bierna postawa skarżącego, który nie wykazał żadnych negatywnych skutków wynikających z uniemożliwienia mu odniesienia się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący, poza pismem z 5 stycznia 2023 r., nie kierował do organu żadnych wniosków ani żądań, które wymagałyby zajęcia stanowiska przez Wójta w niniejszej sprawie.
Powyższe prowadzi do konkluzji, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1 k.p.a., w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Mając bowiem na względzie, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas gdy strona wykaże, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, sąd wskazuje, że warunek ten nie został spełniony. Skarżący nie wykazał w żaden sposób, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny.
Sąd zajmując takie stanowisko, ma na uwadze, że nie każde uchybienie przez organ przepisom postępowania skutkuje uwzględnieniem skargi. Wynika to z przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarżący nie wyjaśnił na żadnym etapie postępowania (ani we wniosku o wznowienie postępowania, ani w skardze do sądu), jaki wpływ na podjęcie przez niego określonych czynności i ostatecznie na wynik sprawy, miało naruszenie przez Wójta Gminy Niemce art. 10 § 1 k.p.a.
Reasumując, pomimo, że przed wydaniem decyzji skarżący nie został poinformowany o możliwości zapoznania się z wynikami postępowania administracyjnego i zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń co do zebranego materiału dowodowego, to uchybianie to zostało prawidłowo ocenione przez organ jako pozbawione wpływu na rozstrzygnięcie organu. Skarżący nie uprawdopodobnił istotności tego uchybienia na wynik sprawy, nie podniósł również, jakich konkretnych czynności procesowych nie mógł dokonać i jaki to miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd w pełni podziela przy tym ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe i wyczerpujące.
Wobec niewykazania zaistnienia powołanej przez skarżącego przesłanki wznowieniowej, orzeczona odmowa uchylenia w wyniku wznowienia postępowania kwestionowanej przez niego decyzji Wójta Gminy Niemce z 11 stycznia 2023 r. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup opału jest w pełni zasadna.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.