Uzasadnienie
Zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia 5 maja 2023 r. znak: SKO.PS/40/651/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu (dalej także jako Kolegium lub organ), po rozpatrzeniu odwołania T. S. (dalej także jako: skarżący) stwierdziło niedopuszczalność odwołania od pisma Burmistrza Modliborzyc z dnia 8 lutego 2023 r. znak: GOPS-ŚR.72.3.529.2022.MCz.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło powołując się na art. 134 k.p.a., że odwołanie skarżącego zostało złożone od pisma organu administracji, które nie jest decyzją administracyjnego. Fakt ten nakazywał, zdaniem Kolegium, stwierdzenie niedopuszczalności odwołania.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie pełnomocnik T. S. podniósł, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem Kolegium w Zamościu odmawiającym przyznania dodatku węglowego. Skarżący opisał stan sprawy odnoszący się do kwestii odmowy przyznania dodatku węglowego, wyrażając swoją dezaprobatę z działań organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, oraz rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa powodującym konieczność jego uchylenia.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 134 k.p.a. i stwierdził niedopuszczalność odwołania od pisma Burmistrza Modliborzyc z dnia 8 lutego 2023 r.
Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym ma obowiązek dokonać ustaleń, czy wniesione odwołanie bądź zażalenie jest dopuszczalne. W przypadku więc ustalenia, że od decyzję odwołanie nie przysługuje, obowiązkiem organu odwoławczego jest stwierdzenie w formie postanowienia jego niedopuszczalności, co nie pozwala na przystąpienie przez organ do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że ukształtowane na tle przepisu art. 134 k.p.a. orzecznictwo sądowe wyróżnia dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną (zob. wyrok NSA z 29.02.2008 r., I OSK 910/07, LEX nr 453423, wyrok NSA z 17.01.2019 r., I OSK 3669/18, LEX nr 2623536).
W realiach rozpatrywanej sprawy niewątpliwe jest, że pismo Burmistrza Modliborzyc z dnia 8 lutego 2023 r. nie jest aktem administracyjnym – decyzją ani zaskarżalnym postanowieniem. Jednakże zdaniem Sądu organ odwoławczy błędnie uznał, że pismo z dnia 13 lutego 2023 r. B. S., będącego pełnomocnikiem syna T. S., stanowi odwołanie. W przedmiotowym piśmie pełnomocnik skarżącego odniósł się do sprawy administracyjnej zakończonej decyzją Burmistrza Modliborzyc odmawiającej przyznania dodatku węglowego. Należy uznać, że niniejsze pismo jest jedynie stanowiskiem w sprawie odmowy przyznania dodatku węglowego, a nie jest odwołaniem od pisma z dnia 8 lutego 2023 r., które stanowiło pismo przewodnie sporządzone przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przekazujące odwołanie T. S. od decyzji z dnia 29 listopada 2022 r. znak: 001254/DW/Odm/11/2022 w przedmiocie dodatku węglowego. Kreowanie przez organ odwoławczy na podstawie pisma skarżącego z dnia 13 lutego 2023 r. postępowania administracyjnego, w którym należałoby wydać postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. nie ma żadnych, uzasadnionych podstaw.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. konieczne było uchylenie zaskarżonego postanowienia, które zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Sąd uznając równocześnie, że postępowanie odwoławcze od pisma Burmistrza Modliborzyc z dnia 8 lutego 2023 r. prowadzone przez Kolegium było bezprzedmiotowe umorzyło postępowanie administracyjne stosownie do art. 145 § 3 p.p.s.a.