Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Nr Rep. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania pana Z. D. od decyzji wydanej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2004 roku Nr [...] przyznającej H.D. dodatek do zasiłku rodzinnego na M.D. z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 259 złotych miesięcznie na okres od 1 maja 2004 roku do 31 grudnia 2004 roku, zaś po upływie okresu przejściowego w kwocie 170 złotych miesięcznie na okres od 1 stycznia 2005 roku do 31 sierpnia 2005 roku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 i art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji jest przyznanie H.D. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na córkę M. w okresach i kwotach jak podano wyżej. Z tych też względów Z.D. nie może być uznany za stronę tego postępowania w rozumieniu zapisu art. 28 k.p.a. oraz nie wskazał, że działa jako pełnomocnik strony zainteresowanej. W związku z powyższym postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co powoduje umorzenie postępowania odwoławczego.
Powyższą decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławcze zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z.D., wskazując iż jest ona dla niego krzywdząca. W uzasadnieniu podał, że przez 14 lat jego matka pobierała przysługujące na jego rzecz alimenty, a gdy skończył lat 18 sam je pobierał na siebie. Matka skarżącego samotnie go wychowuje i pobiera na niego zasiłek. Obecnie renta została mu zabrana i otrzymuje 170 zł, a jest w trudnej sytuacji materialnej.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazać należy, iż zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, jak i powołaną w niej podstawą prawną. Z tego też względu obowiązkiem Sądu jest kontrola legalności danej decyzji zarówno na płaszczyźnie formalnej, jak i merytorycznej.
W sprawie niniejszej zaskarżona decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości w świetle dyspozycji art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Wynika to z tego, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), które jako organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych wskazują wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne (art. 20 ust. 2, art. 3 ust.
- 11) uprawniając go do upoważnienia w formie pisemnej innych wskazanych w ustawie osób – do wydania decyzji (art. 20 ust. 3).
Nie ulega jednak wątpliwości, że organ właściwy określony w ustawie – to organ uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, od których przysługuje odwołanie. Właściwym do rozpoznania odwołania nie jest jednak organ administracji publicznej wyższego stopnia – lecz inny organ wskazany w ustawie (art. 127 § 2 kpa). Organem tym jest sąd rejonowy, co wynika z dyspozycji art. 4778 § 2 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), który to przepis w brzmieniu aktualnie obowiązującym wszedł w życie na podstawie art. 34 ust. 2 lit. a powołanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Powyższe przepisy wskazują, że organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji jest sąd powszechny. Sądy powszechne są organami właściwymi w sprawach o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, porodowy, pogrzebowy, rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego.
Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w tym względzie formułują również konkretne odrębności postępowania odwoławczego, co przekonuje o zasadności wyżej formułowanych wniosków odnoszących się do zakresu stosowania przepisów kpa. Organem odwoławczym innym niż organ administracji publicznej może być sąd powszechny, którego zadaniem, jako organu rozpatrującego sprawę administracyjną jest merytoryczne załatwienie sprawy, nie zaś ocena prawidłowości działania organu administracji publicznej.
Z tych względów, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołanie jako organ niewłaściwy od decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji, zaskarżona decyzja jest dotknięta kwalifikowaną wadą nieważności określoną art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Podkreślić należy, że Kolegium nie było także właściwe do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego z powodu uznania, ze odwołujący się nie posiada przymiotu strony. Ocena tej okoliczności należy bowiem do organu właściwego do rozpoznania odwołania, w tym przypadku do sądu powszechnego.
Wobec powyższego Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.