Uzasadnienie
Zastępca Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta decyzją z dnia marca 2006 r. [...] odmówił przyznania I. S. zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka oraz z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko K. S. (ur. dn. sierpnia 2005 r.). Organ wskazał w uzasadnieniu, iż dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 578,96 zł., co oznacza przekroczenie wielkości 504,00 zł., kwalifikującej do przyznania świadczeń rodzinnych.
I. S. odwołała się od powyższej decyzji. Podnosząc, iż organ nie uwzględnił zmniejszenia dochodu spowodowanego jej urlopem wychowawczym oraz utratą dochodu z gospodarstwa rolnego jej męża, zwróciła się z prośbą o ponowne przeliczenie dochodów jej rodziny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie, decyzją z dnia kwietnia 2006 r. [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium powołało się w uzasadnieniu na art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz.2255 ze zm.) w zakresie pojęcia utraty dochodu, na art. 4 ust. 2 pkt 1 tej ustawy w zakresie określenia podmiotów, którym świadczenie przysługuje, na art. 5 ust. 1 ustawy w zakresie wielkości dochodu, wyznaczonego na 504 zł. na osobę, oraz na art. 5 ust. 3 ustawy w zakresie możliwości przyznania świadczenia, jeżeli przekroczenie dochodu nie przewyższa sumy najniższego zasiłku rodzinnego. Kolegium wskazało na poprawne obliczenie sumy dochodu za rok 2004 przez organ pierwszej instancji, podnosząc fakt udzielenia wnioskodawczyni urlopu wychowawczego w okresie od 1 marca 2006 r. do 1 kwietnia 2007 r., oraz fakt, że umowa darowizny, na mocy której mąż wnioskodawczyni przeniósł własność gospodarstwa rolnego, sporządzona została w dniu 6 marca 2006 r. Wobec przekroczenia dochodu o sumę 224 zł., nie ma zastosowania przepis art. 5 ust. 3 ustawy. Na podstawie z kolei art. 8 ustawy, brak uprawnienia do zasiłku powoduje, że nie można przyznać także dodatków do zasiłku.
I. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wskazała na krzywdzący charakter decyzji Kolegium, nie zgadzając się z wyliczeniem dochodu jej rodziny, który wg jej obliczeń winien wynosić 448,37 zł. miesięcznie na osobę. Nie rozumie także, dlaczego nie jest brana pod uwagę zmiana, wynikająca z utraty dochodu.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, odwołując się do argumentów podniesionych w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpatrując skargę orzekł, iż nie zawiera ona uzasadnionych podstaw.
Zakres kontroli, sprawowanej przez sądy administracyjne w stosunku do decyzji administracyjnych obejmuje, na gruncie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wszystkie kwestie związane ze zgodnością procesu podejmowania decyzji administracyjnej oraz jej treści z prawem. W szczególności przedmiotem kontroli jest to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te zostały właściwie zinterpretowane i czy organy nie naruszyły wskazanych w przepisach prawnych zasad ustalania określonych faktów za udowodnione. W zakresie tak ujętej właściwości, Sąd nie dopatrzył się uchybień organu odwoławczego w przestrzeganiu norm prawa materialnego i procesowego.
Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego nie jest natomiast kwestia weryfikacji treści decyzji administracyjnej z punktu widzenia kryteriów słusznościowych, nie mających, w kontekście konkretnego stanu faktycznego, bezpośredniego związku z przepisami prawa. Stąd też nie może być przedmiotem takiej samodzielnej kontroli zarzut krzywdzącego charakteru decyzji odmawiającej przyznania zasiłku oraz dodatków do zasiłku na gruncie obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Sąd administracyjny nie dokonuje także samodzielnie ustaleń faktycznych, rozstrzygając kwestię zasadności skargi na decyzję administracyjną na podstawie akt sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej jest natomiast sposób, w jaki organy administracyjne ustaliły stan faktyczny, poddany następnie w decyzji administracyjnej ocenie i kwalifikacji z punktu widzenia kryteriów zawartych w przepisach prawnych.
Na gruncie dokonanej analizy, nie budzi wątpliwości poprawność sposobu, w jakim organ odwoławczy oraz wcześniej organ pierwszej instancji, ustaliły stan faktyczny sprawy. Ustalenie faktów opierało się na właściwie przeprowadzonej analizie dokumentów, wskazujących na wysokość dochodów rodziny, osiągniętych w roku 2004, który, jako rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy (od dn. 1 września 2005 do dn. 31 sierpnia 206 r.), jest brany jako podstawa wyliczenia dochodu rodziny, a następnie przeliczenia go na osobę w rodzinie. W szczególności organ odwoławczy wskazał na sposób obliczenia dochodu, odnosząc się do wszystkich jego składników.
Ocena powyższa nie ulega zmianie także w kontekście stwierdzenia przez Sąd, iż lakoniczny charakter ma uzasadnienie decyzji odmawiającej przyznania zasiłku, podjętej przez organ pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę treść decyzji dotyczącej tego typu świadczeń, podejmowanej zwykle w odniesieniu do przynajmniej subiektywnie trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, organ spełniając wymogi określone w art. 107 § 3 kpa, winien wyraźnie wskazać motywy, jakie przesądziły o decyzji odmownej. Tylko bowiem w taki sposób, nawet jeśli przepisy prawne nie pozwalają na przyznanie określonego świadczenia, organy administracji mogą spełniać wskazany w art. 11 kpa jako zasada prawa, obowiązek wyjaśnienia stronom przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, co w konsekwencji wpływa na urzeczywistnienie innej zasady postępowania administracyjnego, określonej jako zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli (art. 8 kpa).
Uchybienie to w ocenie sądu zostało jednak naprawione przez wyczerpujące uzasadnienie decyzji odwoławczej, jednoznacznie spełniające wymogi art. 107 § 3 kpa i rozwijające należycie argumentację prawną, związaną z interpretacją wskazanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Organ odwoławczy, na gruncie poczynionych ustaleń przyjął poprawnie w zaskarżonej decyzji, iż zaistniał stan faktyczny, określony w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stąd też poprawna i zgodna z tym przepisem była jego kwalifikacja normatywna. Wielkość 504,00 zł., określona w tym przepisie, została przekroczona, bowiem dochód obliczony wyniósł 578,96 zł. To z kolei uczyniło niemożliwym skorzystanie z przewidzianej w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy możliwości przyznania świadczenia mimo przekroczenia kryterium dochodowego.
Poprawnej kwalifikacji poddane zostały także pozostałe elementy stanu faktycznego. W szczególności trafny jest wniosek organu, orzekający o braku wpływu dokonania darowizny gospodarstwa rolnego w dn. marca 2006 r. przez męża skarżącej na sytuację prawną braną pod uwagę przy podejmowaniu decyzji administracyjnej. Fakt taki nie jest bowiem uwzględniony jako jedna z przesłanek utraty dochodu, określonych w art. 3 pkt 23 ustawy. Podobnie, jak to wyjaśnił organ, również uzyskanie przez skarżącą urlopu wychowawczego od dnia 1 marca 2006 r. do dn. 1 kwietnia 2007 r. nie może stanowić o utracie dochodu, wpływającej na przyznanie świadczenia. Organ w sposób prawidłowy wskazał, iż na gruncie art. 3 pkt 2 ustawy, dochód stanowiący podstawę przyznania świadczenia oznacza dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Powoduje to, że punktem odniesienia w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym jest dochód osiągnięty w roku 2004, w związku z czym szereg argumentów podniesionych przez stronę skarżącą, a wcześniej – wnioskodawczynię oraz odwołującą się, nie może być uwzględnionych także dlatego, że wpływa na wielkość dochodów osiąganych poza rokiem kalendarzowym branym z mocy ustawy pod uwagę przy decyzji dotyczącej zasiłku rodzinnego.
W świetle powyższej argumentacji, wskazującej także na pozytywną ocenę procesu wykładni dokonywanej przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w kontekście poczynionych rozważań nie mógł stwierdzić niezgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.