Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r znak: [...] Wójt Gminy zlecił wykonanie w okresie do dnia 31 maja 2005 r. wywozu odpadów z terenu nieruchomości J.K. położonej w G. E.S. – Usługi Komunalne. Częstotliwość wywozu odpadów stałych określono w miarę potrzeb, a ponadto zobowiązano J.K. do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego w kwocie 55 złotych.
W uzasadnieniu postanowienia podano, iż J.K. nie posiada dokumentów potwierdzających zawarcie umowy na wywóz odpadów stałych z podmiotem posiadającym zezwolenie Wójta Gminy, a wymaganej uchwałą nr [...] z dnia [...]grudnia 2003 r. Rady Gminy. Zgodnie z art. 6 ust.3 ustawy z dnia 13 września 1996 r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Gmina przejęła od właściciela nieruchomości obowiązek wywożenia odpadów stałych w trybie wykonania zastępczego. Na jego poczet orzeczono stosowną zaliczkę.
Powyższe postanowienie na skutek zażalenia złożonego przez J.K. zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Kolegium przypomniało, iż stosownie do art.5 ust.1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości przez zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymogami określonymi w uchwale Rady Gminy oraz pozbywanie się tych odpadów w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Obowiązek ma odpowiednie zastosowanie także w przypadku gromadzenia nieczystości płynnych w zbiornikach bezodpływowych.
W świetle art.6 ust.1 powołanej ustawy właściciele nieruchomości zobowiązani są do udokumentowania korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości przez okazanie umowy i dowodów płacenia za takie usługi. W przypadku, gdy właściciele nieruchomości nie udokumentują korzystania z tych usług obowiązki właścicieli nieruchomości w tym zakresie przejmuje w trybie wykonania zastępczego gmina.
Art.128 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, iż wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Zgodnie z art.128 tej ustawy w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art.127, organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego i postanowienie,że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego na jego koszt i niebezpieczeństwo. W postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w określonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na wykonanie zastępcze, z pouczeniem, że w przypadku nie wpłacenia jej w wyznaczonym terminie, zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
W okolicznościach sprawy Kolegium uznało, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się J.K.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosił, iż zaskarżone postanowienie jest nieuzasadnione. Jego zadaniem nie ma co wywozić z nieruchomości, jako, że nie ma tam żadnych odpadów. On sam na nieruchomości nie przebywał od listopada 2004 r do dnia 1 maja 2005 r. Stale mieszka w L. Jego pobyt na nieruchomości w G. jest sporadyczny i ma miejsce od maja do października. Nie ma skąd wziąć śmieci, aby je następnie wywieźć. Zwrócił uwagę, iż zlecenie wywozu odpadów firmie E.S. jest fikcją, gdyż ta nie posiada odpowiedniego sprzętu. Wynajmuje kontener z napisem "własność Urzędu Gminy ‘’ ustawiony na placu Gminy w miejscu publicznym, ogólnie dostępnym i na ten kontener nakazuje się zawarcie umowy oraz wnoszenie opłat sprzecznych z ustawą i uchwałą Rady Gminy, która jest zresztą wadliwa poprzez brak górnych stawek wyceny i brak wysokości stawek wywozu zastępczego.
Skarżący podkreślił, iż nakazywanie zawarcia umowy pod groźba kary z firmą, która odmawia wywozu odpadów z terenu nieruchomości narusza jego prawa konstytucyjne do swobodnego wyboru. Będąc rencistą nie stać go na płacenie prywatnej firmie za coś, czego nie wykonuje. Gotów jest w każdej chwili podpisać umowę oraz wnosić opłaty za faktyczny wywóz odpadów komunalnych z nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Dodatkowo w piśmie z dnia 4 października 2005 r skarżący przedstawił umowę zawartą w dniu 8 marca 2005 r z E.S. dotyczącą wywozu nieczystości stałych z jego posesji na okres od dnia 1 stycznia 2005 r do dnia 31 marca 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż wskazane w skardze, a które Sąd nie będąc związany granicami skargi (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami) wziął pod uwagę z urzędu.
Stosownie art. 5 ust.1 pkt.3 ustawy z dnia 13 września 1996 r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U Nr 132, poz.622 ze zmianami) właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w uchwale gminy, o której mowa w art.4 oraz pozbywania się tych odpadów w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi; obowiązek ma odpowiednie zastosowanie także w przypadku gromadzenia nieczystości płynnych w zbiornikach bezodpływowych. Nadzór nad realizacją tego obowiązku sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a jego wykonanie podlega egzekucji administracyjnej (art.5 ust.6). W przypadku obowiązku określonego w art.5 ust.1 pkt.3 właściciele nieruchomości obowiązani są do udokumentowania korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostka organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, przez okazanie umowy i dowodów płacenia za takie usługi (art.6 ust.1). W razie nie udokumentowania przez właścicieli nieruchomości korzystania z usług o których mowa wyżej obowiązki określone w art.5 ust.1 przejmuje w trybie wykonania zastępczego gmina (art.6 ust.3).
Zastrzeżenie wykonania zastępczego dla wykonania obowiązków określonych w art.5 ust.1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach nie może pozostawać, jak to przyjęto w rozpatrywanej sprawie, w oderwaniu od ogólnej zasady wyrażonej w powołanym art.5 ust.6, stanowiącej, że ich wykonanie podlega egzekucji administracyjnej. Wykonanie zastępcze jest jednym ze środków egzekucyjnych umożliwiających egzekucję świadczeń o charakterze niepieniężnym (art.1 pkt.12 lit.b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (teks jedn. Dz.U z 2002 r Nr 110, poz. 968 ze zmianami), co prowadzi do oczywistego wniosku, iż środek ten może być zastosowany jedynie w toku postępowania egzekucyjnego.
Według art.26 ust.1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucję wszczyna się na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, samo zaś wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art.26 §5 pkt.1 ustawy). Także w sytuacji prowadzenia egzekucji z urzędu, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, tyle że przez siebie wystawionego (art.26 § 4). Bez wątpienia zatem nie dołączenie tytułu wykonawczego do wniosku o wszczęcie egzekucji lub jego braku przy prowadzeniu egzekucji z urzędu, udaremnia wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji przyjąć należy, iż wszczęta w takich okolicznościach egzekucja jest egzekucja bezpodstawną.
Powyższy wniosek znajduje uzasadnienie także w treści art.128 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który nakazuje w celu zastosowania wykonania zastępczego doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego zgodnie z art.32, oraz postanowienia, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Obowiązek objęty wykonaniem zastępczym musi zostać zatem określony w tytule wykonawczym.
Akta sprawy nie zawierają tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest wykonanie zastępcze. Brak jest też informacji, aby tytuł wykonawczy został skarżącemu doręczony. W tej sytuacji nie było zatem podstaw do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego.
Z tych względów na podstawie art.145 § 1 lit a) i c) oraz art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami) zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy należało uchylić.
O wstrzymaniu wykonania postanowień orzeczono na podstawie art.152, a o kosztach na podstawie art.200 powołanej ustawy.