Uzasadnienie
Decyzją z dnia .... wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej jako Prawo budowlane) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ... odmówił nakazania Miastu ... rozbiórki robót budowlanych polegających na wykonaniu z krawężników betonowych zabezpieczenia odcinka ulicy .., na wysokości działki nr ... i części działki nr ..., położonych w ...
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. P., reprezentowana przez A. M.. Pełnomocnik odwołującej się wskazał, że zamontowanie krawężników uniemożliwia wjazd na użytkowaną przez niego działkę nr ..., stanowiącą własność J. P.
Decyzją z dnia .... wydaną w oparciu o dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a., ... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ... uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonane na działce nr ... na wysokości działki nr .. i części działki nr ... w ... prace polegające na ułożeniu na długości 13 m w pasie drogowym ulicy zabezpieczenia z krawężników drogowych ustawionych na podbudowie cementowej, nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego. Ponadto, jak podniósł organ, działka nr ..., która jest ulicą gruntową nieutwardzoną, spełnia funkcję szlaku komunikacyjnego, natomiast nie stanowi drogi, a zatem nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 3 i 3a Prawa budowlanego. Z tych względów – w ocenie organu odwoławczego – postepowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję wniósł A. M., żądając jej uchylenia i zarzucając niewyjaśnienie przez organ wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podnosząc, że skarżący nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie ma legitymacji do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
Matarialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są normy zawarte w art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane. W związku z tym, że powołane przepisy nie zawierają regulacji określającej zakres podmiotowy postępowania, krąg stron tego postępowania ustala się w oparciu o treść art. 28 k.p.a.
Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postepowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z wymienionego przepisu wynika zatem, że elementem, który pozwala zakwalifikować określony podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek.
Interes prawny jest przesłanką materialnoprawną udziału w postępowaniu. Stwierdzenie braku interesu prawnego powoduje zatem, że podmiotowi nie przysługuje przymiot strony postępowania. Interes prawny musi przy tym istnieć obiektywnie, a nie odzwierciedlać subiektywne odczucia danego podmiotu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, gdy dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 1999 r., IV SA 1285/98, lex nr 47898 oraz z dnia 27 września 2001, I SA 2326/00, lex nr 54528).
Innymi słowy, podmioty, którym wprawdzie zależy na określonym rozstrzygnięciu sprawy, ale które nie mogą swojego stanowiska poprzeć konkretnym przepisem prawa materialnego, mają w sprawie jedynie interes faktyczny, nie podlegający ochronie w jurysdykcyjnym postepowaniu administracyjnym.
Odnosząc powyższe do postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego, wskazać należy, że jego stronami są: inwestor, właściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości, na której wykonywano roboty budowlane objęte postępowaniem, a także właściciele bądź użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości, jeżeli inwestycja, w stosunku do której prowadzone jest postępowanie, może wpłynąć na możliwość zabudowy sąsiednich działek (tak m. in. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., II OSK 2035/10, LEX nr 1121192).
Takie ujęcie legitymacji do wniesienia skargi od decyzji wydanej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego wyklucza skarżącego A. M. z kręgu podmiotów posiadających interes prawny w jej wniesieniu.
Należy bowiem wskazać, że skarżący nie jest ani właścicielem, ani wieczystym użytkownikiem żadnej z działek, których dotyczy niniejsze postępowanie. Legitymuje się wyłącznie wynikającym ze stosunku zobowiązaniowego prawem użytkowania działki nr ..., będącej własnością J. P. (k. 2, k. 10 akt organu pierwszej instancji).
Użytkownik gruntu nie jest podmiotem, któremu przysługują uprawnienia wynikające z przepisów Prawa budowlanego, gdyż posiada on jedynie prawa zależne od podmiotu będącego właścicielem bądź wieczystym użytkownikiem nieruchomości, wynikające ze stosunku zobowiązaniowego. Może zatem domagać się respektowania jego praw cywilnych przez właściciela bądź użytkownika wieczystego nieruchomości, a nie od organów administracji publicznej. Podmiotem uprawnionym do zgłaszania żądań o charakterze administracyjnoprawnym do organów administracji publicznej, w tym wniosków o wszczęcie postępowań administracyjnych na podstawie przepisów Prawa budowlanego, jest jedynie podmiot legitymujący się prawem własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości.
Należy przy tym podkreślić, że A. M. wprawdzie występował w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie jako pełnomocnik właścicielki działki nr ..., nie stanowi to jednak przesłanki nabycia przez tę osobę statusu strony postępowania, skoro nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2001 r., I SA 2595/99, LEX nr 54752).
Skarga A. M., jako wniesiona przez podmiot pozbawiony legitymacji skargowej w niniejszej sprawie, podlega zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Z uwagi na powyższe Sąd nie oceniał zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu wydane zostało na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji.
Sygn. akt II SA/Lu 65/14
Z A R Z Ą D Z E N I E
Dnia 16 lutego 2015 r.
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi skarżącego.
Sędzia NSA Krystyna Sidor