Wyrok NSA oz. w Lublinie z 7 września 1999 r., II SA/Lu 656/99

Sprawa

sprawy ze skargi Zarządu Gminy w C. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L. z dnia 19 maja 1999 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały (...) Zarządu Gminy w C. z dnia 26 lutego 1999 r. w sprawie odwołania dyrektora Szkoły Podstawowej w J. - skargę

Teza

Przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ stanowiący, iż odwołanie nauczyciela z zajmowanego stanowiska kierowniczego w czasie trwania roku szkolnego może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach stanowi wyjątek od zasady nieodwoływalności takiej osoby z zajmowanego stanowiska w czasie trwania roku szkolnego. W związku z tym przepis ten musi być wykładany ściśle, a nie rozszerzająco, jak podkreśla to stale orzecznictwo sądowe. Natomiast przyczyny odwołania winny być dokładnie wykazane w uzasadnieniu uchwały przed podjęciem której osoba odwoływana winna mieć możliwość zapoznania się z zarzutami uzasadniającymi podjęcie takiej uchwały i ustosunkowanie się do tych zarzutów.

Sentencja

1. oddala.

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Zarząd Gminy w C. uchwałą (...) z dnia 26 lutego 1999 r. podjętą na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ oraz art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ odwołał ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w J. Annę B. z dniem 28 lutego 1999 r. Brak jest motywów do tej uchwały.

Wojewoda L. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 19 maja 1999 r. wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ w związku z art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ stwierdził nieważność powyższej uchwały.

W świetle ustaleń tego rozstrzygnięcia art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przewiduje możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a takie okoliczności nie wystąpiły w przedmiotowej sprawie.

Utrwalone orzecznictwo sądowe /por. wyrok SN z dnia 19 lutego 1997 r. III RN 3/97 - OSNAPU 1997 nr 19 poz. 369/ podnosi, że ocena co do istnienia szczególnych okoliczności uzasadniających stosowanie powołanego przepisu nie może być dowolna i być charakteru arbitralnego, lecz winna być dokładnie i szczegółowo wywiedziona w motywach uchwały.

Przedmiotowa uchwała nie zawiera w ogóle motywów wskazujących okoliczności którymi się kierował organ ją podejmujący. Przedłożone przez ten organ na żądanie organu nadzoru pisma: Komitetu Rodzicielskiego w J. i Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej w J. oraz wyciąg z protokołu z posiedzenia Zarządu Gminy z dnia 26 lutego 1999 r. nie pozwalają na stwierdzenie jakie szczególne powody zadecydowały o podjęciu przez Zarząd Gminy przedmiotowej uchwały. Ze wskazanych dokumentów wynika jedynie, iż część rodziców i nauczycieli zażądała odwołania A. B. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w J., dlatego że około 40 dzieci z obwodu tej szkoły uczęszcza do innych szkół podstawowych i że za to ponosi odpowiedzialność wskazana. Pogląd ten nie został jednak udowodniony, a Zarząd Gminy nie przedstawił A. B. żadnych zarzutów. Kurator Oświaty sprawujący nadzór pedagogiczny nad wskazaną szkołą w piśmie z dnia 10 maja 1999 r. wyraził pogląd, iż nie zachodziły podstawy do natychmiastowego odwołania wskazanej ze stanowiska dyrektora szkoły. W sytuacji tej w ocenie organu nadzoru nie zachodziły szczególnie uzasadnione okoliczności w rozumieniu art. 38 pkt 2 ustawy o systemie szkolnictwa uzasadniające podjęcie przez Zarząd Gminy przedmiotowej uchwały.

Uchwałą (...) z dnia 27 maja 1999 r. Zarząd Gminy postanowił wnieść skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze.

Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego z powodu naruszenia przez nie art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W świetle motywów skargi organ nadzoru nie miał podstaw do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego na żądanie A. B. i winien ją tylko pouczyć o możliwości zaskarżenia przedmiotowej uchwały skargą przez nią wniesioną na podstawie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje

Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w zakresie pozostawania w zgodności z przepisami prawa podnieść należy, że przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./ stanowiący, iż odwołanie nauczyciela z zajmowanego stanowiska kierowniczego w czasie trwania roku szkolnego może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach stanowi wyjątek od zasady nieodwoływalności takiej osoby z zajmowanego stanowiska w czasie trwania roku szkolnego. W związku z tym przepis ten musi być wykładany ściśle, a nie rozszerzająco, jak podkreśla to stale orzecznictwo sądowe. Natomiast przyczyny odwołania winny być dokładnie wykazane w uzasadnieniu uchwały przed podjęciem której osoba odwoływana winna mieć możliwość zapoznania się z zarzutami uzasadniającymi podjęcie takiej uchwały i ustosunkowanie się do tych zarzutów /por. wyrok SN z dnia 19 lutego 1997 r. III RN 3/97 - OSNAPU 1997 nr 19 poz. 369/. Zaskarżona uchwała podjęta została bez spełnienia tych podstawowych wymogów prawnych, zaś z dowodów które były podstawą jej podjęcia wynika, iż nie były to uchybienia w pracy spełnianej przez osobę dyrektora, lecz istniejące nieporozumienia pomiędzy nim, radą pedagogiczną i komitetem rodzicielskim.

Z tych tylko przyczyn w świetle powołanego przepisu prawnego nie było podstaw do podjęcia przedmiotowej uchwały. Stwierdzenie nieważności tej uchwały było uzasadnione, bo jest ona sprzeczna z powołanym przepisem prawnym.

W sytuacji tej, skarga na zaskarżone orzeczenie nadzorcze, w myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ podlega oddaleniu.