Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]maja 2006 r. (Nr [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J.D. od decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. (znak: [...]) wydanej z upoważnienia Starosty w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności J.D., działki gruntu oznaczonej Nr [...] o powierzchni 0,1400 ha położonej w K. stanowiącej własność Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji odmówił J.D. przyznania własności działki gruntu oznaczonej Nr [...] o powierzchni 0,1400 ha położonej w K., ponieważ J. i K. małż. D. skorzystali już z uprawnień wynikających z art. 118 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nabywając na podstawie decyzji z dnia 26 stycznia 1993 r. własność nieruchomości (działka ozn. Nr [...] i Nr [...]) w trybie przepisów powyższej ustawy. Następnie od decyzji odwołanie złożyła J. D. podnosząc, że "dożywotka" to są dwie działki gruntu rolnego Nr [...] – 0,9 ha i Nr [...] – 0,15 ha razem 0,24 ha i należało je uwłaszczyć, a nie wąwozy. Natomiast gmina działkę Nr [...] wydłużyła wąwozem od strony południa, a geodezja wydłużyła od strony północy, zaś pracownik pracujący w geodezji powiedział, że to jest jedna działka, która stanowi dożywotkę ukrywając działkę Nr [...].
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że decyzją z dnia [...] lutego 1981 r. Nr [...] zostało przejęte na własność Skarbu Państwa gospodarstwo rolne o pow. 3,74 ha położone we wsi K. stanowiące własność K. i J. małż. D. Ponadto powyższą decyzją, małż. K. i J.D. przekazującym gospodarstwo na własność państwa przydzielono do bezpłatnego użytkowania nieruchomość o pow. 0,30 ha. Z kolei, już decyzją z dnia [...] stycznia 1993 r. (znak: [...]) na wniosek K. i J. małż. D. nadano wnioskodawcom nieodpłatnie na własność w trybie przepisów art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nieruchomość o pow. 0,3 ha składającą się z dwóch działek ozn. Nr [...] (pow. 0,24) i Nr [...] (pow. 0,06 ha) położone we wsi K. zaś od powyższej decyzji strony nie wniosły odwołania. Następnie, aktem notarialnym z dnia [...] marca 1999 r. rep. A Nr [...] powyższe działki J.D. podarowała swojemu synowi J.D.
Natomiast, wnioskiem z dnia 12 grudnia 2005 r. J.D. wystąpiła do Starostwa Powiatowego o przeniesienie na nią własności działki oznaczonej Nr [...], która była, zdaniem strony skarżącej, przedmiotem dożywotniego użytkowania, gdyż uwłaszczenie jej działką ozn. Nr [...] było wynikiem zawinionego błędu organu administracji wydającego decyzję w 1993 roku. Rozpatrując powyższy wniosek Starosta Powiatowy decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] odmówił J. D. przyznania prawa własności działki ozn. Nr [...] o pow. 0,14 ha położonej w K. stanowiącej własność Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdził, że strona zrealizowała uprawnienia wynikające z art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nabywając decyzją z dnia [...] stycznia 1993 r. Nr [...] własność działek ozn. Nr [...] i Nr [...], pozostających w jej użytkowaniu od dnia przekazania przez skarżącą w 1981 roku, gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa. Ponadto organ I instancji podnosi, że objęcie powyższą decyzją działek ozn. Nr [...] i [...] pozostawało w zgodzie ze złożonym przez stronę wnioskiem z dnia 5 stycznia 1993 r. o nieodpłatne przyznanie własności tych działek, które pozostawały w jej użytkowaniu. Jednocześnie podkreślił organ, za zgodnością wydanej w 1993 roku decyzji z wnioskiem strony przemawia fakt przeniesienia własności działek ozn. Nr [...] i Nr [...] na podstawie umowy darowizny na rzecz syna J.D..
Następnie w odwołaniu od powyższej decyzji strona skarżąca, zdaniem organu, wnosi o przyznanie jej na własność działki ozn. Nr [...], zarzucając jednocześnie organowi administracji zawinioną nieprawidłowość w przyznaniu jej na własność działek decyzją z 1993 roku. Ponadto zawarte w odwołaniu zarzuty strona powtórzyła na rozprawie przed Kolegium w dniu 24 maja 2006 r. podkreślił organ II instancji.
Z tych względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonując oceny całego materiału dowodowego w tej sprawie nie znalazło podstaw do zakwestionowania decyzji organu I instancji odmawiającej stronie przyznania na własność w trybie art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym wnioskowanej działki ozn. Nr [...]. W szczególności podkreśliło, że w świetle art. 118 ust. 1 cyt. ustawy osobie, której przysługuje prawo użytkowania działki gruntu z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność tej działki.
Ponadto jest bezspornym, że stronie skarżącej przysługiwało roszczenie o nieodpłatne przeniesienie na nią własności gruntu, z powodu pozostawienia jej do dożywotniego użytkowania gruntu o pow. 0.3 ha po przekazaniu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa w zamian za świadczenia emerytalne. Także, podkreślił organ odwoławczy, iż bezsporne jest, że J.D. skorzystała z przyznanego jej z art. 118 uprawnienia i nabyła w trybie powyższego przepisu własność gruntu (działka ozn. nr [...] i Nr [...] o łącznej pow. 0,3 ha) odpowiadającej pow. gruntu pozostawionego stronie do dożywotniego użytkowania jak i nie podważała zasadności nabycia przez nią własności w/w działek, ponieważ przeniosła w 1999 roku ich własność aktem notarialnym na syna.
Natomiast, zdaniem organu odwoławczego, w okolicznościach tej sprawy, należy sądzić że i obecnie J.D. nie chce zweryfikowania decyzji z 1993 r., którą strona zrealizowała swoje roszczenie na podstawie art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i domaga się powtórnego uwłaszczenia ją na podstawie art. 118 ustawy dodatkową działką ozn. Nr [...]. W tej sytuacji prawnej i faktycznej decyzja organu I instancji odmawiająca powtórnego przyznania jej uprawnienia z art. 118 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie budzi wątpliwości organu odwoławczego, ponieważ strona skarżąca zrealizowała swoje uprawnienie do nieodpłatnego nabycia gruntu pozostawionego jej do dożywotniego użytkowania decyzją z dnia [...]stycznia 1993 r. (Nr [...]).
Ponadto, dodał organ II instancji, bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego powyższej decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r. niedopuszczalnym jest pozytywne rozpatrzenie wniosku strony o przyznanie jej własności gruntu z powoływaniem się na przyznane jej z art. 118 uprawnienie.
W skardze do Sądu J.D. podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu. W szczególności stwierdza, że właściwy organ wydając w 1993 r. decyzję o przyznaniu na własność działek będących w dożywotnim użytkowaniu oparł się na błędnym numerze działki wystawionym przez Urząd Gminy do uwłaszczenia Nr [...] – 0,6 ha, która jest wąwozem, a nie dożywotką, zaś działkę Nr [...] o pow, 0,14 ha, która jest dożywotką "ukryto" nie wystawiając jej na wyrysie oraz, która jak twierdzi skarżąca, pierwotnie jako działka o Nr [...] przyznana była jej od 1981 r. w dożywotnie użytkowanie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kontrola dokonywania przez wojewódzki sąd administracyjny stosownie do unormowania art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanych norm prawnych, czy normy te właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalania określonych faktów za udowodnione.
W zakresie tak ustalonej kognicji Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszyły przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności wbrew stwierdzeniom właściwych organów z podania skarżącej J.D. z dnia 12 grudnia 2005 roku do Starostwa Powiatowego, nie wynika jednoznacznie, że domagała się przyznania prawa własności dodatkowej działki gruntu – jak twierdzą organy obu instancji (karta Nr 20 akt administracyjnych sprawy). W tej sytuacji prawnej i faktycznej właściwy organ powinien bowiem w pierwszej kolejności wezwać na piśmie stronę skarżącą J.D. do sprecyzowania jaki charakter prawny ma jej pismo zatytułowane "podanie" a więc czy jest to wniosek o uchylenie lub zmianę w trybie art. 155 kpa decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] stycznia 1993 r. (Nr [...]) w przedmiocie nieodpłatnego nadania działek ozn. w ewidencji gruntów Nr [...] o pow. 0.24 ha i Nr [...] o pow. 0,06 ha położonych we wsi K. II czy też jest to wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 kpa.
W tym zakresie właściwy organ odwoławczy prowadzący postępowanie nie może bowiem samodzielnie domniemywać woli strony skarżącej, że " w okolicznościach niniejszej sprawy, należy sądzić, że obecnie J.D. nie chce zweryfikowania decyzji z 1993 r., którą strona zrealizowała swoje roszczenie wynikające z art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, natomiast domaga się powtórnego uwłaszczenia ją na podstawie art. 118 ustawy dodatkową działką ozn. Nr [...]".
Natomiast, prawidłowo organ odwoławczy orzekł, że bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego powyższej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] stycznia 1993 roku jest niedopuszczalne pozytywne rozpatrzenie wniosku strony, który musi być jednak zdaniem Sądu jednoznacznie określony przez samą skarżącą J.D. (dowód: protokół rozprawy przed Sądem – karta Nr 20 akt sądowych).
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.