Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek W. W. utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...]., znak: [...].
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...]., zmienioną w dniu [...]., Wójt Gminy [...] ustalił na wniosek T. B. – [...] i W. W. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla realizacji budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...]. Decyzja ta została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r., Nr 15, poz. 139 ze zm.).
W dniu 11 maja 2015r. W. W. wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Odmawiając uwzględnienia wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wskazana decyzja wygasła z upływem okresu jej ważności tj. z dniem 30 listopada 2003r., a zatem nie istnieje ona w obrocie prawnym, dlatego należało wydać postanowienie na podstawie art. 61 a § 1 i 2 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie W. W. domagał się uchylenia tego postanowienia.
Zdaniem skarżącego, wygaśnięcie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...]. ustalającej warunki zabudowy nie stanowiło przeszkody do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno więc rozpatrzyć wniosek merytorycznie, w szczególności odnieść się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Brak takiego odniesienia i ograniczenie się do powtórzenia argumentacji zawartej w postanowieniu Kolegium z dnia 7 lipca 2015r. stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa, art.6, 7, 8, 9, 61 § 1 i 3, 77 § 1, 80, 104 §1i 2, 156 §1 pkt 2, 157 § 1 i 2, 158 §1 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Rację ma bowiem skarżący, że wygaśnięcie decyzji administracyjnej, w tym decyzji ustalającej warunki zabudowy, wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) na skutek upływu terminu jej ważności, ustalonego zgodnie z art. 42 ust. 1 pkt 7 tej ustawy - nie stanowi przeszkody do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Decyzja stwierdzająca nieważność na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. znosi bowiem wstecz (ex tunc) skutki wywołane tą decyzją czyli skutki powstałe od chwili jej wydania za cały okres ważności.
Natomiast utrata ważności decyzji po upływie czasu w niej określonego oznacza tylko tyle, że po tym terminie nie wywołuje ona skutków przez prawo przewidzianych – w przypadku decyzji ustalającej warunki zabudowy inwestor nie może ubiegać się o udzielenie pozwolenia na budowę.
Z powyższego wynika, że w razie stwierdzenia nieważności takiej decyzji – zniesione zostają wszystkie skutki prawne, jakie decyzja wywołała w okresie jej obowiązywania, natomiast w razie utraty ważności (wygaśnięcia) tej decyzji z upływem określonego w niej terminu, skutki, jakie wywołała w okresie ważności, nie zostają zniesione.
Wadliwość takiej decyzji może więc w tym okresie spowodować niekorzystne dla strony skutki, w tym szkodę.
Taka sytuacja może mieć miejsce w razie wydania decyzji o warunkach zabudowy dotkniętej jedną z wad nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, na co wskazuje skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...]. Nie można bowiem wykluczyć, że wadliwość takiej decyzji uniemożliwi inwestorowi wystąpienie w terminie jej ważności o pozwolenie na budowę i uzyskanie takiego pozwolenia, a w konsekwencji, że inwestor na skutek wadliwości decyzji o warunkach zabudowy nie uzyska pozwolenia na budowę.
Z tego względu – jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2012r., sygn. akt I OSK 567/11 - "nie można z góry zakładać, że aktu administracyjnego nieskutecznego w dniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, nie można wyeliminować z obrotu prawnego. W tym wypadku chodziłoby m.in. o wyeliminowanie negatywnych następstw, jakie powstały w czasie ważności aktu. (...) Decyzja w okresie swej ważności mogła spowodować szkodę, której naprawienia może domagać się jej adresat. Warto dodać w tym miejscu argument płynący z art. 5 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692). W myśl tego przepisu: do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 417, art. 419, art. 420, art. 4201, art. 4202 i art. 421 ustawy, o której mowa w art. 1, oraz art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 ustawy, o której mowa w art. 2, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Natomiast według skreślonego przez przepisy powołanej ustawy art. 160 § 1 k.p.a.: Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie". Decyzja, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący została wydana przed wejściem w życie ustawy z 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692), a to oznacza, że nie można wykluczyć ewentualności zastosowania art. 160 k.p.a.
Z tych względów zgodzić się należy ze stanowiskiem NSA zawartym w cyt. wyroku, że specyfika postępowania uregulowanego w art. 156 do 159 k.p.a. nie pozwala za bezprzedmiotowe uznać postępowania prowadzonego przeciw decyzji, która wygasła w wyniku upływu czasu. Utrata ważności nie powoduje bowiem zniesienia skutków prawnych zaistniałych w czasie obowiązywania decyzji (...).
Dodatkowo należy wskazać, że w razie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, organ ma obowiązek rozpoznać na nowo wniosek o wydanie tej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny istniejący w dacie złożenia wniosku, w razie natomiast upływu terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy wniosek zostaje niejako "skonsumowany" tą decyzją i nie podlega rozpatrzeniu.
Z tych względów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.); o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.