Uzasadnienie
Zastępca Dyrektora Departamentu Orzecznictwa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając z upoważnienia Kierownika tego Urzędu postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 97 § 2, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie z wniosku C.R. o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z pobytem w obozie przejściowym w Z., tj. z tytułu przewidzianego w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o kombatantach (...).
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 grudnia 2004 r. Sygn. akt II SA/Lu 600/04 uchylił decyzję z dnia 23 lipca 2004 r. W toku postępowania odwoławczego organ administracji ujawnił oświadczenia świadków, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że zostały sfałszowane. Ze względu na powyższe organ skierował do Prokuratury Rejonowej w Z. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa określonego w art. 270 § 1 k.k. i art. 272 k.k. oraz usiłowania popełnienia przestępstwa określonego w art. 286 § 1 k.k.
Prokurator Rejonowy w Z. prowadzi pod numerem [...] postępowanie przygotowawcze w tej sprawie, które dotychczas nie zostało zakończone rozstrzygnięciem merytorycznym.
W ocenie organu administracji wydanie decyzji w sprawie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia autentyczności oświadczeń świadków przez prokuraturę i sąd. Oświadczenia te stanowią istotne źródło dowodowe i nie jest możliwe wydanie decyzji w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dowodów.
Z uwagi na uregulowania zawarte w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy przy całkowitym zaniechaniu oceny dowodu z oświadczenia świadka F.T., które wnioskodawca również złożył do akt sprawy, czyli zamierzał z niego skorzystać w toku postępowania. Naruszeniem przepisów postępowania byłoby wydanie orzeczenia wyłącznie w oparciu o pozostałe oświadczenia świadków przy pominięciu oświadczenia wskazanego świadka, który - jak podkreśla organ – wskazuje na wspólny pobyt ze stroną w obozie, gdy inni świadkowie podają jedynie, że wiadome im jest, iż C.R. w obozie przebywał. Kierownik Urzędu nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania o autentyczności oświadczeń i z tego względu obowiązany jest uzyskać stanowisko organu powołanego do ścigania przestępstw w powyższej kwestii. Pogląd wskazujący na potrzebę zawieszenia postępowania jest zasadny również z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
C.R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych domagając się jego uchylenia i zobowiązania organu do wydania decyzji przyznającej wnioskodawcy uprawnienia kombatanckie oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący podniósł, że z treści uzasadnienia wyroku WSA w Lublinie z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie Sygn. akt II SA/Lu 600/04 nie wynikała konieczność wznawiania postępowania, lecz dokonanie rzetelnej oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych. Wnioskodawca uzupełnił te materiały dosyłając oryginały zeznań świadków. Kierownik Urzędu wniósł do Prokuratury Rejonowej w Z. doniesienie odnośnie zeznań świadka F.T., który potwierdza pobyt wraz z wnioskodawcą w obozie. Przed wydaniem decyzji do zeznań tego świadka nie było zastrzeżeń innych niż jego wiek, a kwestię tę rozstrzygnął Sąd.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto wskazano, że świadek F.T. w trakcie przesłuchania, które miało miejsce w dniu 13 lipca 2005 r. wskazał, iż nie przebywał w czasie wojny w obozie przesiedleńczym w Z., tylko przebywał w obozie w Z..Nie mógł być więc świadkiem pobytu skarżącego w pierwszym z tych obozów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podstawę prawną postanowienia o zawieszeniu postępowania w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnienie wstępne w rozumieniu cyt. przepisu, to okoliczność warunkująca (bądź jeden z warunków) rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (zob. orzeczenie NSA z dnia 30 sierpnia 2001 r. Sygn. akt II SA 1982/00).
Organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania.
Innymi słowy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji zawiesza postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe.
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Kwestia autentyczności pisemnego oświadczenia świadka F.T. nie warunkuje bowiem możliwości wydania decyzji w sprawie uprawnień kombatanckich skarżącego. Weryfikacja powyższego oświadczenia może nastąpić także poprzez bezpośrednie przesłuchanie tego świadka przez organ administracji. Jest to zresztą ze wszech miar pożądane w sytuacji, gdy prawdziwość pisemnego oświadczenia danej osoby budzi wątpliwości organu. Wypada przy tym zauważyć, że F.T. został przesłuchany przez pracownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu 13 lipca 2005 r., na które to przesłuchanie powołano się w odpowiedzi na skargę. Przeprowadzenie tego dowodu nastąpiło w sprawie dotyczącej innej osoby, aczkolwiek świadek podaje także okoliczności dotyczące C.R. Możliwość skorzystania z powyższych zeznań świadka w niniejszym postępowaniu zależy od tego, czy skarżący (jego pełnomocnik) był zawiadomiony o miejscu i terminie przesłuchania i czy zapewniono mu możliwość udziału w przeprowadzeniu dowodu oraz zadawania pytań świadkowi i składania wyjaśnień (art. 79 § 2 k.p.a.). Jeżeli nie, dowód ten może być przeprowadzony ponownie z zachowaniem powyższych wymagań.
Po takim uzupełnieniu postępowania będzie możliwe dokonanie oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego i merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy bez oczekiwania na zakończenie postępowania karnego w sprawie autentyczności pisemnego oświadczenia jednego ze świadków.
W tych warunkach należało uznać, że zaskarżone postanowienie, jak też poprzedzające je postanowienie z dnia 26 kwietnia 2005 r. naruszają przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W związku z zawartym w skardze żądaniem zobowiązania organu administracji do wydania decyzji przyznającej wnioskodawcy uprawnienia kombatanckie, należy stwierdzić, iż jest ono pozbawione podstaw prawnych. Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości nakazania organowi administracji przez sąd administracyjny wydania decyzji o określonej treści, gdyż oznaczałoby to zastępowanie organu przez Sąd.
Trzeba też zauważyć, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie mające ściśle procesowy charakter. Dlatego też nie jest możliwe odniesienie się do merytorycznych okoliczności sprawy.
Z przedstawionych wyżej względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 p.p.s.a. jp