Uzasadnienie
I. W. w skardze z 23 października 2020 r. zarzuciła Wójtowi Gminy niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 20 maja 2020 r. wydanego w sprawie sygn. akt II SAB/Lu [...] i w związku z tym wniosła o wymierzenie temu organowi grzywny, rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym oraz zwrot kosztów postępowania.
Skarżąca podała, że wyrokiem z 20 maja 2020 r., sygn. akt II SAB/Lu [...], tutejszy Sąd uwzględniając skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie jej wniosku z 15 kwietnia 2019 r. o nakazanie usunięcia odpadów zobowiązał tegoż Wójta do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, czego organ nie wykonał. Ponadto skarżąca dołączyła do skargi pisemne wezwanie Wójta Gminy z 28 września 2020 r. do wykonania wyroku wydanego w sprawie II SAB/Lu [...].
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie. Jak wskazał mimo, że doręczenie prawomocnego wyroku nastąpiło 31 sierpnia 2020 r., to już pismem z 31 lipca 2020 r. strony zostały poinformowane o ustalaniu terminu oględzin z udziałem biegłego. Następnie 30 września 2020 r. została podpisana umowa o wykonanie opinii w sprawie wskazania miejsca, rodzaju jak i objętości składowania ewentualnych odpadów. Dnia 26 października 2020 r. odbyły się oględziny w terenie bez udziału biegłego (z powodu przebywania na kwarantannie epidemiologicznej). Jednocześnie strony zostały poinformowane, że kolejny termin oględzin z udziałem biegłego zostanie ustalony po zakończeniu kwarantanny przez biegłego.
W ocenie organu, przywołane wyżej fakty świadczą o tym, że organ prowadził postępowanie z należytą starannością w sposób zmierzający do najszybszego załatwienia sprawy. Jednakże okoliczności niezależne od organu, w szczególności sytuacja epidemiologiczna w kraju, w tym przede wszystkim przebywanie na kwarantannie biegłego uniemożliwiły załatwienie sprawy w terminie określonym przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wszczęcie postępowania sądowego o zastosowaniu środka przewidzianego w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., ma na celu ukaranie organu za niewykonanie wyroku sądowego oraz jego zdyscyplinowanie.
Z niewykonaniem przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązującym go do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności obowiązku tego nie wykonał.
Wskazać przy tym należy, że wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. (Z. Żakowski, glosa do postanowienia z dnia 12 maja 1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999, z. 3, poz. 57).
Jeżeli orzeczenie sądu zobowiązuje organ do wydania aktu w oznaczonym terminie, to zarówno niewydanie tego aktu w ogóle jak i wydanie go po tym terminie oznacza, że organ nie wykonał wyroku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że Wójt Gminy nie wykonał wyroku z 20 maja 2020 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydanego w sprawie sygn. akt II SAB/Lu [...] w zakreślonym przez Sąd terminie.
Wyrokiem tym organ został zobowiązany do wydania w terminie 30 dni (licząc od daty doręczenia prawomocnego wyroku) rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącej z 15 kwietnia 2020 r. o nakazanie usunięcia odpadów właścicielom działki nr [...] położonej w miejscowości B..
Jak wynika z akt sprawy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stał się prawomocny z dniem 31 lipca 2020 r. i jako taki został doręczony organowi w dniu 31 sierpnia 2020 r. W związku z tym od tej daty rozpoczął bieg wyznaczony przez Sąd termin do wykonania wyroku zobowiązującego organ do rozpatrzenie przedmiotowego wniosku skarżącej. Bezspornym natomiast jest, że w określonym przez Sąd terminie organ ten nie wykonał prawomocnego wyroku WSA w Lublinie. W opisanym stanie faktycznym i prawnym skargę należy uznać zatem za zasadną.
Wbrew wywodom odpowiedzi na skargę usprawiedliwieniem niewykonania wyroku nie może być fakt przebywania biegłego na kwarantannie epidemiologicznej. Mianowicie, z akt sprawy wynika, że biegły poinformował organ jedynie o możliwości objęcia go kwarantanną, lecz co ważniejsze podjęte przez organ działania zmierzające do przeprowadzenia oględzin przedmiotowej działki z udziałem biegłego były prowadzone zbyt opieszale. Mianowicie, już bowiem w piśmie z 20 marca 2020 r. organ informował skarżącą, że "w celu ustalenia ilości, rodzaju, miejsca lokalizacja odpadów na powyższej działce wymagane jest przeprowadzenia odwiertów, badań przeprowadzonych przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia i sporządzenie sprawozdania/operatu". Od tego czasu do momentu wniesienia niniejszej skargi minęło 7 miesięcy, a mimo to organ nie zdołał przeprowadzić dowodu z opinii biegłego. Dopiero postanowieniem z 15 października 2020 r. organ dopuścił dowód z opinii biegłego.
Należy przy tym zauważyć, że czynność ta podjęta została dopiero po interwencji skarżącej przeprowadzonej pismem z 28 września 2020 r., którym to wezwała organ do wykonania wyroku Sądu z 20 maja 2020 r.
Konkludując powyższe należy uznać, że organ naruszył prawo w sposób oczywisty i bezsprzeczny. Podstawową zasadą państwa prawa jest respektowanie i wykonywanie prawomocnych wyroków sądów. Żadna z przyczyn wymienianych przez organ w toku postępowania administracyjnego, nie może uzasadniać ani usprawiedliwiać postępowania polegającego na uchylaniu się od wykonania wyroku Sądu. Niczym nieuzasadnione uchylanie się od rozpoznania sprawy stanowi naruszenie przez organ podstawowych zasad demokratycznego państwa prawnego. W szczególności nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym jest sytuacja, w której organ poprzez lekceważenie prawomocnego wyroku Sądu czyni zupełnie iluzorycznym termin ustalony przed Sąd do załatwienia sprawy i co najistotniejsze wywołuje konsekwencje w postaci pozbawienia wyroku sądu skuteczności. Takie działanie organu zasługuje na dezaprobatę i w pełni uzasadnia podjęte orzeczenie wymierzające grzywnę.
Uznając w związku z powyższym skargę za zasadną Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w kwocie [...]zł na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a, zatem w wysokości przewidzianej w § 6 tego przepisu. Na wysokość grzywny wymierzonej w dolnej granicy wpływ miał przede wszystkim nieznaczny upływ czasu od powstania po stronie organu obowiązku rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącej i działania organu w tym okresie. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu po wyroku z 20 maja 2020 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności fakt, że termin wyznaczony przez sąd nie został znacznie przekroczony (dotyczy to okresu do wniesienia skargi). Istotne też jest, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy organ podejmował opisane wyżej działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia.
Zauważyć trzeba, że rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym.
O kosztach, na które składa się [...] zł wpisu od skargi, Sad orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.