Uzasadnienie
T. W. wniosła w dniu 3 września 2007 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się wymierzenia Wójtowi Gminy grzywny z tytułu niewykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 4 czerwca 2003 r., wydanego w sprawie II SAB/Lu 78/02.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej. Organ wyjaśnił, że wskazanym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie zobowiązał Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do rozstrzygnięcia wniosków T. W. o wznowienie postępowania z dnia 18 lipca 2000 r., podania z dnia 25 lipca 2002 r., podania o wznowienie postępowania z dnia 21 września 2000 r. w terminie miesiąca od otrzymania odpisu wyroku.
Organ administracji podkreślił, iż sprawa wymierzenia grzywny Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej za niewykonanie powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie i zakończona postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 670/05.
Organ wyjaśnił również, iż po doręczeniu powyższego wyroku Sądu wydał szereg decyzji dotyczących wniosków T. W. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, to jest decyzję z dnia [...], nr [...] o przyznaniu zasiłku okresowego w kwocie 102,02 zł miesięcznie od 1 czerwca 2003 r. do 30 września 2003 r. z przeznaczeniem na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bytowych rodziny, a w szczególności na leczenie, decyzję z dnia [...], nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłacenie należności za energię elektryczną i zakup opału, decyzję z dnia [...], nr [...] o przyznaniu zasiłku okresowego w kwocie 300 zł miesięcznie od 1 października 2003 r. do 31 grudnia 2003 r., decyzję z [...], nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie dojazdów syna do szkoły oraz decyzję z dnia [...], nr [...] o przyznaniu zasiłku celowego w kwocie 80 zł z przeznaczeniem na zakup żywności oraz dietę dla syna.
W piśmie procesowym z dnia 20 listopada 2007 r. T. W., odnosząc się do odpowiedzi organu administracji na skargę, podtrzymała zarzuty skargi. Skarżąca podniosła, że postanowienie z dnia 29 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Lu 670/05 było niezgodne z prawem. T. W. wskazała również, iż żadna z wymienionych w odpowiedzi na skargę decyzji nie dotyczyła wznowienia postępowania. Do pisma strona skarżąca dołączyła kserokopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lipca 2006 r., sygn. akt II SA/Lu 467/06 oraz kserokopie wniosków z dnia 18 lipca 2000 r., 21 września 2000 r. i 24 lipca 2002 r. Wraz z pismem procesowym skarżąca złożyła również skierowane przez nią do Wójta Gminy wezwanie do wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 4 czerwca 2003 r., sygn. akt II SAB/Lu 78/02, które zostało złożone organowi w dniu 27 sierpnia 2007 r.
Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. ustanowiona w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącej – radca prawny D. S.-N., popierając skargę, wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie zgodności z obowiązującym prawem, do czego uprawniony jest w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Skargę należy uznać za prawnie uzasadnioną.
Naczelny Sąd Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2003 r., sygn. akt II SAB/Lu 78/02 zobowiązał Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do rozstrzygnięcia wniosków T. W. o wznowienie postępowania z dnia 18 lipca 2000 r., podania z dnia 25 lipca 2002 r., podania o wznowienie postępowania z dnia 21 września 2000 r. w terminie miesiąca od otrzymania odpisu wyroku. Wyrok ten został doręczony organowi w dniu 9 września 2003 r. Organ administracji twierdzi, że po doręczeniu odpisu powyższego wyroku wydał kilka decyzji w zakresie świadczeń społecznych dotyczących T. W. i z pewnością tym samym wykonał obowiązek nałożony na organ przedmiotowym wyrokiem. Twierdzenie to nie znajduje uzasadnienia w aktach administracyjnych, albowiem żadna z powołanych w odpowiedzi na skargę decyzji nie rozstrzygała wniosku skarżącej z dnia 18 lipca 2000 r. o wznowienie postępowania, podania o wznowienie postępowania z dnia 21 września 2000 r., ani podania z dnia 25 lipca 2002 r. Decyzje te zostały wydane w przedmiocie zasiłków okresowych i celowych, nie zaś wznowienia postępowania, a ponadto z ich treści nie wynika, by zostały wydane po rozpoznaniu wskazanych wyżej wniosków.
Oznacza to, iż, wbrew stanowisku Kierownika wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, organ ten nie wykonał obowiązku rozpoznania wniosków skarżącej o wznowienie postępowania z dnia 18 lipca 2000 r., podania z dnia 25 lipca 2002 r. oraz podania o wznowienie postępowania z dnia 21 września 2000 r., nałożonego wskazanym wyżej orzeczeniem sądowym.
W sprawie spełnione zostały zatem przesłanki wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "ustawa"). Zgodnie z tym przepisem w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Stwierdzić jednocześnie należy, że zachowane zostały warunki formalne wniesienia takiej skargi. T. W. dokonała bowiem uprzedniego wezwania organu do wykonania wyroku pismem z dnia 27 sierpnia 2007 r.
W takiej sytuacji Sąd zobligowany jest do wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wskazanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepisy ustawy nie pozwalają bowiem Sądowi na odstąpienie od ukarania organu grzywną w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 154 § 1 ustawy. W świetle art. 154 § 3 ustawy, nawet późniejsze wykonanie wyroku po wniesieniu skargi nie pozwala Sądowi na wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania, ani wyroku oddalającego skargę w tym przedmiocie.
Przepisy ustawy pozostawiają natomiast Sądowi swobodę w zakresie wysokości wymierzonej grzywny, określając jedynie maksymalną wysokość grzywny. Dlatego też wysokość grzywny została określona przez Sąd z uwzględnieniem stopnia winy organu oraz w ustawowych granicach wskazanych w art. 154 § 6 ustawy.
Niezasadna jest przy tym argumentacja organu, iż sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Sąd. Wprawdzie w sprawie II SA/Lu 670/05 skarżąca domagała się ukarania organu grzywną za niewykonanie przedmiotowego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2003 r., ale wydane w tej sprawie postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi kończyło sprawę formalnie, nie rozstrzygając jej co do istoty, dlatego orzeczenie to nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej.
Rozpoznając w niniejszym postępowaniu sprawę merytorycznie i nakładając karę grzywny na Wójta Gminy, jako organ tej Gminy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z przepisem art. 110 ust. 1, ust. 2 i ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.) to gmina realizuje przy pomocy ośrodków pomocy społecznej zadania zlecone administracji rządowej w zakresie pomocy społecznej. Kierownik ośrodka pomocy społecznej jest natomiast osobą upoważnioną do wydawania decyzji w imieniu wójta, dlatego odpowiedzialność finansową za niewykonanie wyroku sądowego ponosić może wyłącznie gmina, a kara skierowana powinna być do właściwego z mocy ustawy organu reprezentującego gminę.
Z powyższych względów na podstawie art. 154 § 1 i 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.
O zasądzeniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 15 pkt 1 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).