Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., znak: [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także: WINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 51 ust. 3 pkt 2 w związku z ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołań: A. B. i T. B. (dalej także: skarżący) oraz A. W. (dalej także: uczestnik), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej także: PINB) z [...] r., znak: [...], nakazującą skarżącym rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego na działce nr [...] w O., gmina P., stanowiącej dwie warstwy zewnętrzne ściany zewnętrznej budynku, usytuowanej bezpośrednio w granicy działki nr [...], poprzez usunięcie z części tej ściany (na długości 3,35 m) warstwy tynku zewnętrznego wraz z izolacją ściany wykonaną z płyt styropianu.
Decyzje te zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
PINB, działając na wniosek uczestnika, zawarty w pismach z 18 i 25 maja 2017 r., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie żądania doprowadzenia do zgodności z prawem rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w O., gm. P.. W trakcie tego postępowania, m.in. na podstawie oględzin przeprowadzonych 12 lipca 2017 r., 16 sierpnia 2017 r. i 25 października 2017 r. PINB ustalił, że opisany budynek został rozbudowany na podstawie decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta) z 24 lutego 2003 r., znak: [...], o pozwoleniu na budowę, wydanej na wniosek skarżących. Ze szkicu sytuacyjnego oraz fotografii, stanowiących integralną część protokołu z oględzin z 12 lipca 2017 r., wynika, że inwestorzy rozbudowali budynek mieszkalny od strony południowej (od strony drogi publicznej) o część parterową o wymiarach rzutu poziomego 3,25 m x 7,60 m, przy czym ściana dobudowanej części od strony granicy z działką nr [...] stanowi przedłużenie ściany budynku istniejącego.
Pracownicy PINB zmierzyli, że odległość tej ściany od istniejącego ogrodzenia z działką nr [...] wynosi 2,03 m. Do budynku mieszkalnego dobudowano również pomieszczenia mieszkalne oraz kotłownię od strony północnej. Zmierzono, że wymiary rzutu poziomego tej części wynoszą 6,37 m x 7,85 m. Część rozbudowana od strony północnej jest wysunięta poza bryłę istniejącego obiektu o 2,38 m, tak, że ściana wschodnia tej rozbudowanej części znajduje się w granicy z działką nr [...], lecz nie została wykonana ściana oddzielenia pożarowego. Dodatkowo odległość tej ściany od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ewid.[...] wynosi od narożnika północnego tej ściany 2,60 m, a od narożnika południowego – 2,49 m. Obecni podczas oględzin skarżący przedłożyli dziennik budowy, który zawiera wpis geodety potwierdzający dokonanie wytyczenia geodezyjnego obiektu w terenie.
Skarżący T. B. wyjaśnił ponadto, że roboty przy rozbudowanej od strony północnej części budynku nie zostały jeszcze zakończone. Stwierdzono także, że inwestorzy dokonali odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego, jednak były to zmiany nieistotne.
Podczas ponownych oględzin ustalono, że inwestorzy wykonali roboty związane z dostosowaniem ściany, znajdującej się częściowo w granicy z działką nr [...], w rozbudowanej części od strony północnej, do parametrów ściany oddzielenia pożarowego. W tym celu ściana ta została nadmurowana o 33 cm ponad połać dachową i obita blachą, zaś na przedłużeniu tej ściany w kierunku ulicy wykonano słup z elementów betonowych. Słup ma wymiary 36 cm x 36 cm i jest połączony ze ścianą stalowymi kotwami. Inwestorzy przedłożyli ponadto kopię rysunków projektu z naniesionymi przez projektanta zmianami określonymi jako nieistotne.
Dodatkowo projektant określił rodzaj izolacji cieplnej na ścianie znajdującej się częściowo w granicy z działką nr [...] jako izolację wykonaną z wełny mineralnej. Pracownicy PINB podczas oględzin stwierdzili, że izolację cieplną ściany wykonano ze styropianu, a długość części usytuowanej w granicy działek wynosi 3,35 m.
Decyzją z [...] r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, PINB nakazał skarżącym, jako właścicielom i inwestorom budynku mieszkalnego, w terminie do dnia 30 listopada 2018 r.:
- - na części ściany zewnętrznej na długości 3,35 m usytuowanej bezpośrednio w granicy działki nr [...] usunąć tynk zewnętrzny wraz z izolacją ściany wykonaną z płyt styropianu,
- - w miejsce usuniętych płyt styropianu wykonać izolację z wełny mineralnej grubości odpowiadającej płytom styropianu i wykonać zewnętrzną warstwę wyprawy tynkarskiej, celem doprowadzenia zrealizowanej części budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem.
Od powyższej decyzji odwołanie, w ustawowym terminie, złożyli uczestnik i jego żona A. W. (dalej także: uczestniczka), zarzucając naruszenie przepisów art. 7 i 77 ust. 1 k.p.a. W ocenie uczestników skarżący rozbudowali budynek mieszkalny niezgodnie z pozwoleniem na budowę, naruszając przy tym granicę między działkami nr ewid.[...] i [...].
WINB decyzją z [...] r., znak: [...], utrzymał powyższą decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 2 października 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 409/18, oddalił skargę uczestników złożoną na tę decyzję WINB.
26 listopada 2019 r., podczas przeprowadzonych oględzin pracownicy PINB stwierdzili, że roboty budowlane będące przedmiotem nakazu nie zostały wykonane.
W związku z tym PINB decyzją z [...] r., znak: [...], działając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał skarżącym rozbiórkę części ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stanowiącej dwie zewnętrzne warstwy ściany zewnętrznej budynku usytuowanej bezpośrednio w granicy działki nr [...] poprzez usunięcie z części tej ściany, na długości 3,35 m, warstwy tynku zewnętrznego wraz z izolacją ściany wykonaną z płyt styropianu.
Od tej decyzji odwołanie złożyli skarżący, zarzucając naruszenie przez PINB art. 7 i 9 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). Odwołanie złożył także uczestnik, zarzucając brak wskazania przez PINB terminu wykonania nakazanej rozbiórki.
Po rozpoznaniu odwołań, WINB opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] r. Jak podkreślił WINB, decyzja PINB z [...] r., znak: [...], nakładająca na skarżących określone w niej obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, stała się ostateczna (prawomocna). W tej sytuacji na etapie wydawania decyzji z art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego nie można już podnosić zarzutów w stosunku do wcześniej wydanej, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, decyzji. Dlatego zarzuty skarżących co do sprzeczności wykonanych robót z przepisami nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Zarzuty te nie odnoszą się do decyzji PINB stwierdzającej niewykonanie obowiązku, a jedynie do okoliczności i ustaleń dokonanych w postępowaniu wyjaśniającym, zakończonym wydaniem w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego decyzji PINB z [...] r. W sprawie nie ma sporu co do tego, że skarżący nie wykonali decyzji o nałożeniu, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obowiązku wykonania robót budowlanych, a to oznacza, że PINB obowiązany był nakazać rozbiórkę części opisanego budynku mieszkalnego skarżących.
Zdaniem WINB, niezasadny był też zarzut uczestnika, gdyż obowiązek wykonania rozbiórki staje się wykonalny z chwilą, gdy decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, jest ostateczna.
Skargę na decyzję WINB wnieśli A. B. i T. B., zarzucając naruszenie:
- - art. 7, art. 8, art., 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie, czy była możliwość wykonania w nakazanym terminie (do 30 listopada 2018 r.) decyzji PINB z [...] r., znak: [...] oraz czy w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty z 24 marca 2003 r. był zapis, że docieplenie ma być wykonane z wełny mineralnej;
- - art. 8, art. 9, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez powielenie stanowiska wyrażonego w zaskarżonej odwołaniem decyzji PINB i nieodniesienie się do zarzutów odwołania;
- - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji PINB;
- - art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że wobec niewykonania nakazanych decyzją PINB z [...]., znak: [...] robót budowlanych konieczne było wydanie nakazu rozbiórki części obiektu.
Skarżący wskazali, że w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty z [...] r. nie było zapisu, że docieplenie ma być wykonane z wełny mineralnej. Dopiero w 2017 r., po złożeniu przez uczestników wniosku o zbadanie legalności rozbudowy domu, projektant dołączył do projektu dokument "z naniesionymi zmianami nieistotnymi". Wyjaśnili, że pismem z [...] sierpnia 2019 r. wystąpili do Starosty o wydanie decyzji nakazującej uczestnikom umożliwienie wejścia na ich posesję celem wykonania robót określonych w decyzji PINB z [...] r. Pismem z [...] września 2019 r. Starosta wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku – złożenia dokumentu stanowiącego podstawę wykonania zamierzonych robót budowlanych, gdyż termin określony w tej decyzji PINB minął [...] r. Wobec nieprzedłożenia przez skarżących takiego dokumentu, Starosta pozostawił ich wniosek bez rozpoznania. Dlatego też wykonanie obowiązku nałożonego decyzją PINB z [...] r. było niemożliwe.
Ponadto skarżący stwierdzili, że po zrealizowaniu orzeczonej obecnie rozbiórki, ich budynek – w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami technicznymi – będzie wymagał wykonania docieplenia z wełny mineralnej, a na to nie zgadzają się uczestnicy postępowania. Z tego powodu niemożliwe będzie doprowadzenie opisanego budynku do stanu zgodnego z prawem, co oznacza, że zaskarżona decyzja nie może się ostać, gdyż jest nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania w piśmie z 16 grudnia 2020 r. podnieśli, że za istniejący spór sąsiedzki w całości ponoszą winę skarżący, którzy nie uznali wznowienia granic. W pismach z [...] stycznia 2021 r. i [...] marca 2021 r. wnieśli oni dodatkowo o powołanie przez Sąd biegłego geodety celem wznowienia granicy pomiędzy ich działką nr [...] i działką skarżących nr [...], co pozwoli na zakończenie sporu sąsiedzkiego.
W pismach z [...] stycznia 2021 r. i [...] kwietnia 2021 r. skarżący wnieśli o nieuwzględnienie opisanego wniosku dowodowego. Podkreślili, że przypisywanie im winy za trwający spór sąsiedzki jest nieuzasadnione. Uczestnicy mają bowiem pełną świadomość tego, że wskazana błędnie przez geodetę granica (co potwierdza stanowisko L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z [...] września 2018 r.) znacznie naruszała około czterdziestoletnią granicę wskazywaną jeszcze obecnie przez pozostałości zabetonowanego słupka stalowego położonego za dobudowaną ścianą domu skarżących (co potwierdzają dołączone do skargi fotografie pozostałości tego słupka).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.), gdyż rozpoznanie sprawy było konieczne, z uwagi na istniejącą sytuację epidemiczną przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie było możliwości przeprowadzenia rozprawy z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Skargi nie można uznać za zasadną, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Przede wszystkim wymaga podkreślenia, że trafne było stanowisko WINB, że wobec niewykonania obowiązków nałożonych na skarżących decyzji PINB z [...] r. wydaną w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego należało nakazać – w trybie art. 51 ust. 3 pkt 2 tej ustawy – rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego skarżących w części stanowiącej dwie warstwy zewnętrzne ściany zewnętrznej budynku, usytuowanej bezpośrednio w granicy działki nr [...], poprzez usunięcie z fragmentu tej ściany (na długości 3,35 m) warstwy tynku zewnętrznego wraz z izolacją ściany wykonaną z płyt spienionego polistyrenu (styropianu).
W tym miejscu należy stwierdzić, że całkowicie bezzasadne były zarzuty skarżących koncentrujące się wokół – istniejącej w ich ocenie – wadliwości wspomnianej decyzji PINB z [...] r. Trzeba bowiem pamiętać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z 2 października 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 409/18, oddalił skargę uczestników złożoną na decyzję WINB z [...] r. o utrzymaniu w mocy opisanej decyzji PINB. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził w szczególności, że "w ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz jego konfrontacja z treścią podjętych decyzji prowadzi do stanowczego wniosku, że organy wszystkie wskazane wyżej kwestie ustaliły w sposób rzetelny i prawidłowy. Kilkakrotnie przeprowadzane w sprawie oględziny jasno wykazały, że inwestorzy A. i T. B. zrealizowali roboty przy rozbudowie budynku mieszkalnego w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z [...] lutego 2003 r., a jednocześnie roboty budowlane zostały zrealizowane w sposób nieodbiegający istotnie od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym oraz właściwych przepisach.
Inwestorzy wprawdzie wykonali rozbudowę budynku mieszkalnego z pewnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, to jest dokonali zmian długości ścian w rozbudowanych częściach obiektu, jednak jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego różnice długości ścian wykonanych względem projektowanych nie przekroczyły 2%, a zatem odstępstwa te mieszczą się w zakresie dopuszczalnych tolerancji i nie stanowią istotnego odstąpienia od projektu budowlanego".
Sąd zauważył jednocześnie to, że "projektant określił rodzaj izolacji cieplnej na ścianie znajdującej się częściowo w granicy z sąsiednią działką nr [...] należącą do skarżących, jako izolację wykonaną z wełny mineralnej. Tymczasem w toku oględzin jednoznacznie ustalono, że izolację cieplną ściany wykonano z innego materiału (styropianu), a więc niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zgodnie zaś z § 232 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory – obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego".
W związku z tym Sąd podsumował w sposób jednoznaczny, że "tym samym skoro inwestorzy wykonali izolację cieplną ściany ze styropianu, to naruszyli powołany wyżej § 232 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., co obligowało organ do zastosowania art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, z określeniem terminu ich wykonania. Przesłanki postępowania naprawczego zostały w sprawie spełnione, zatem po wykonaniu nakazanych robót możliwe będzie jego zakończenie (poprzez wydanie decyzji stwierdzającej wykonanie tych robót). Ostatecznie zobowiązani do ich wykonania nałożonego obowiązku nie zakwestionowali".
Od wyroku tego żadna ze stron nie złożyła skargi kasacyjnej i stał się on prawomocny. Oznacza to, że stosownie do art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku wiązały w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego obu instancji.
Skarżący zresztą, jak wskazano wyżej, nie kwestionowali legalności omawianej decyzji PINB wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w drodze skargi do sądu administracyjnego. Decyzja ta jest więc ostateczna i prawomocna, i jako taka korzysta ze szczególnej ochrony przewidzianej w przepisach prawa (art. 16 § 1 k.p.a. – zasada trwałości decyzji ostatecznych).
Niewątpliwie zatem na obecnym etapie postępowania, wbrew intencjom skarżących inwestorów wyrażonym w skardze, spór prawny nie może się już koncentrować wokół prawidłowości nałożenia na nich – w terminie do 30 listopada 2018 r. – obowiązku zrealizowania następujących robót budowlanych przy omawianym budynku mieszkalnym jednorodzinnym:
- - usunięcia tynku zewnętrznego wraz z izolacją ściany wykonaną z płyt spienionego polistyrenu (styropianu) na fragmencie ściany zewnętrznej o długości 3,35 m usytuowanej bezpośrednio w granicy działki nr [...],
- - wykonania – w miejsce usuniętych płyt spienionego polistyrenu (styropianu) – izolacji z wełny mineralnej o grubości odpowiadającej usuniętym płytom oraz wykonania zewnętrznej warstwy wyprawy tynkarskiej.
Co więcej zakreślony tą decyzją termin był wiążący dla inwestorów. Decyzja ta była ostateczna i podlegała wykonaniu. Skarżący byli więc zobowiązani do wykonania określonych w niej obowiązków w zakreślonym terminie, czego bezspornie nie uczynili do momentu wydania zaskarżonej decyzji WINB z [...] r. Prawidłowo zatem organy obu instancji orzekły, w trybie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, o nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego w opisanej wyżej części, była to bowiem sankcja za niezrealizowanie tychże obowiązków.
Na niezrozumieniu istoty sprawy opierają się argumenty skarżących wskazujących, że wykonanie przez nich obowiązku rozbiórki orzeczonego przez organy obu instancji doprowadzi do stanu niezgodnego z prawem, co prowadzi – ich zdaniem – do wniosku, że decyzje te nie mogą się ostać jako prowadzące do skutków sprzecznym z obowiązującym porządkiem prawnym. Nie ulega wątpliwości, że rzeczą skarżących było niezwłoczne zrealizowanie robót budowlanych określonych w decyzji PINB z [...] r., tak aby został zachowany termin w niej zakreślony, który – co jest bezsporne – był na tyle długi, by umożliwić im realnie skuteczne podjęcie tych działań. Trudno zatem ocenić jako w pełni uzasadnione działanie skarżących, którzy nie kwestionowali zasadności nałożonych obowiązków w postępowaniu sądowym, ani w postępowaniu administracyjnym (odwołanie od tej decyzji złożyli jedynie uczestnicy postępowania A. i A. małż.
W.), a mimo to dopiero po upływie terminu w niej określonego zwrócili się do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wydanie decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania tych robót.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi oraz do argumentacji podniesionej w pismach procesowych uczestników postępowania podkreślenia wymaga, że kwestie te zostały już wyjaśnione przez Sąd w toczącym się poprzednio postępowaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Lu [...]. W uzasadnieniu wydanego w tej sprawie (cytowanego zresztą wyżej) wyroku Sąd zawarł obszerny wywód dotyczący tej kwestii. Mianowicie stwierdził: "odnosząc się natomiast do zarzutu skarżących dotyczącego nieuwzględnienia przy wydawaniu przez organy decyzji przekroczenia granicy działki przy rozbudowie budynku przez inwestorów, należy go uznać za zupełnie nieuzasadniony. Wymaga zwrócenia uwagi, że organy nadzoru budowlanego nie są organami właściwymi do ustalania przebiegu granic nieruchomości, zaś uprawniony geodeta dokonał w kontrolowanym przez organy nadzoru dzienniku budowy wpisu potwierdzającego przeprowadzenie wytyczenia geodezyjnego obiektu w terenie.
Nie stwierdzono w tym zakresie odstępstw. Natomiast istota sporu w tej sprawie pomiędzy inwestorami a skarżącymi sprowadza się do przebiegu granicy między ich nieruchomościami (działkami). Jak wskazano, kwestia ta nie należy do kognicji organów nadzoru budowlanego. Ustaleniu przebiegu granicy służy zasadniczo postępowanie rozgraniczeniowe unormowane w rozdziale 6 (art. 29–39) ustawy z dnia 17 maja 1999 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.), w tym szczególna procedura wznowienia znaków granicznych uregulowana w art. 39 tej ustawy. Z tego ostatniego przepisu wynika, że przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione przez podmioty określone w art. 11 tej ustawy, bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu (powszechnego) o rozstrzygnięcie sprawy.
Z przepisów powołanej ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy (art. 29 ust. 3 ustawy), zaś inicjatywa w tym zakresie – poza sytuacjami, gdy postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone jest z urzędu – należy do zainteresowanych stron (art. 30 ust. 1 ustawy). Jeżeli więc którakolwiek ze stron kwestionuje przebieg granicy, wystąpić winna do właściwego organu lub ewentualnie sądu o przeprowadzenie stosownej procedury zmierzającej do ustalenia i utrwalenia przebiegu granic. Skoro więc zagadnienia związane z przebiegiem granic nieruchomości i ich ewentualnym rozgraniczeniem nie należały do kompetencji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji, podobnie jak kwestie ewentualnego naruszenia prawa własności skarżących, które należy rozstrzygać na drodze cywilnoprawnej, to argumentacja skargi odnoszona do tych zagadnień w niniejszej sprawie nie mogła zostać uznana za mającą znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy".
Stanowisko to, stosownie do art. 153 p.p.s.a., jest w sprawie prawnie wiążące i dlatego podniesione obecnie przez strony zarzuty w tym zakresie nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z tego też powodu Sąd nie miał żadnych podstaw, by uwzględnić jako dowody przedłożone do akt sprawy przez skarżących dokumenty w postaci pism dotyczących sporu granicznego oraz fotografii przedstawiających – ich zdaniem – pozostałości słupka granicznego.
Całkowicie bezzasadny był natomiast wniosek dowodowy uczestników postępowania, albowiem nie dotyczył on przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu (zob. art. 106 § 3 p.p.s.a.), lecz zawierał żądanie powołania przez Sąd biegłego geodety celem wznowienia granicy pomiędzy ich działką nr [...] i działką skarżących nr [...].
Mając na uwadze przedstawione wyżej argumenty, uznać należało, że żaden z zarzutów skargi nie był uzasadniony. Bezsprzecznie nie doszło do naruszenia art. 51 Prawa budowlanego ani przepisów postępowania wskazanych w skardze. Organy wyjaśniły wszystkie istotne dla wyniku sprawy okoliczności, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. Nie można więc w tej sytuacji mówić o uchybieniu podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, w tym zasadzie zaufania (art. 8 § 1 k.p.a.), zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.) i zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.).
Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.