Wyrok WSA w Lublinie z 30 kwietnia 2020 r., II SA/Lu 75/20

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w trybie uproszczonym w dniu 30 kwietnia 2020 r.

Sprawa

sprawy ze skargi D. W. na postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zamurowania otworów okiennych

Skład

Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski przewodniczący
Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec
Sędzia WSA Grzegorz Grymuza sprawozdawca

Sentencja

1. oddala skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także jako: organ" lub "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu zażalenia D. W., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek D. W. w sprawie otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...], położonej w M. G..

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan przedstawia się następująco:

1. Urząd Wojewódzki w L. pismem z dnia [...] r., znak: [...], przekazał do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wniosek D. W. w sprawie zamurowania otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...], położonej w M. G..

Po rozpatrzeniu wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...], położonej w M. G.. W ocenie organu pierwszej instancji sprawa była już przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB w B. zakończonego decyzją z dnia [...] r., znak: [...], odmawiającą nakazania właścicielowi obiektu J. O. zamurowania czterech otworów: dwa o wymiarach 1,74 x 14,46 m, dwa o wymiarach 0,86 x 0,57 m usytuowanych w ścianie budynku zwróconej w stronę działki nr ewid. [...] oraz likwidacji jednego o wymiarach 0,75 x 1,13 m zlokalizowanego w połaci dachowej przedmiotowego budynku.

W wyniku zażalenia wniesionego przez D. W. w sprawie orzekał L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie w sprawie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...], położonej w M. G..

Organ odwoławczy wyjaśnił, że pierwsza z przesłanek z art. 61a § 1 k.p.a. ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn.

Organ I instancji, w zaskarżonym postanowieniu powołał się na drugą przesłankę wymienioną w art. 61a § 1 k.p.a. wskazując, że w przedmiotowej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie, bowiem PINB w B. decyzją z dnia [...] r., znak: [...], odmówił nakazania właścicielowi obiektu J. O. zamurowania czterech otworów: dwa o wymiarach 1,74 x 14,46 m, dwa o wymiarach 0,86 x 0,57m usytuowanych w ścianie budynku zwróconej w stronę działki nr ewid. [...] oraz likwidacji jednego o wymiarach 0,75 x 1,13 m zlokalizowanego w połaci dachowej przedmiotowego budynku. Dodatkowo organ drugiej instancji podkreślił, że L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję PINB w B., na którą to decyzję LWINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył D. W..

Zdaniem organu odwoławczego nie podlega wątpliwościom to, że przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy skierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki, dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). Odmowa wszczęcia postępowania następuje zatem wyłącznie z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym.

W ocenie organu odwoławczego, z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., zdaniem organu słusznie uznał, że wniosek D. W. w sprawie zamurowania otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...], położonej w M. G. dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętej.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania stwierdzając, iż istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżących. W tym samym przedmiocie toczyło się już postępowanie i zostało zakończone decyzją ostateczną PINB w B. z dnia [...] r., znak: [...], odmawiającą nakazania właścicielowi obiektu J. O. zamurowania czterech otworów: dwa o wymiarach 1,74 x 14,46 m, dwa o wymiarach 0,86 x 0,57m usytuowanych w ścianie budynku zwróconej w stronę działki nr ewid. [...] oraz likwidacji jednego o wymiarach 0,75 x 1,13 m zlokalizowanego w połaci dachowej przedmiotowego budynku. Ponadto należy podnieść, iż strona skarżąca w swoim zażaleniu z dnia 23 września 2019 r., nie podważa zasadniczej dla rozpatrywanej sprawy kwestii dotyczącej powagi rzeczy osądzonej, formułując jedynie zarzuty dotyczące przedmiotowych otworów okiennych w budynku mieszkalnym, których kwestia poddana została ocenie we wskazanych powyżej rozstrzygnięciach.

Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że w opisanych powyżej sprawach zachodzi tożsamość podmiotu i przedmiotu rozstrzygnięcia, a ewentualne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy dotknięte by było nieważnością, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. zostało zaskarżone przez D. W. (dalej także jako: "skarżący" lub "wnioskodawca") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

• naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik postępowania a mianowicie:

1. art. 7 k.p.a. w zw. art. 77 §1 k.p.a. 80 k.p.a. polegające na niepełnym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności:

• poprzez niezweryfikowanie aktualnego przebiegu granicy należącej do skarżącego i nie przeprowadzenie oględzin nieruchomości oraz nie ustalenie w jakim miejscu znajduje się granica nieruchomości należąca do skarżącego oraz w jakiej odległości znajdowała się granica sprzed rozgraniczenia nieruchomości;

2. art. 75 § 1 k.p.a. i art. 85 § 1 k.p.a. polegające na niedopuszczeniu dowodu z oględzin w sytuacji, gdy zmierzało to do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie rzeczywistego przebiegu granicy, sprzed rozgraniczenia nieruchomości, a które to miało istotny wpływ na wynik postępowania;

• obrazę prawa materialnego, a mianowicie:

1. naruszenie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 7 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odległości pozostawionych otworów okiennych w budynku mieszkalnym na działce o nr ewidencyjnym nr [...] położonej w M. G. od strony granicy działki o numerze ewidencyjnym [...] należącej do skarżącego D. W., podczas gdy rzeczywista odległość pozostawionych otworów okiennych na przedmiotowej działce wynosi zaledwie około 3 m, a zatem stwierdzić należy, iż taka odległość jest niezgodna z ww. przepisami.

Wskazując na takie zarzuty wniesiono o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył reguł wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowania. Organ zebrał i rozważył wyczerpująco materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy. W takim też zakresie ustalił stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.

W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia organu nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. Co ważne w większości ustalenia te wynikają wprost z dokumentów urzędowych znajdujących się aktach sprawy.

Organ nie naruszył dyspozycji art. 6 k.p.a. Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa. W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.

Nie można także uznać, by doszło do naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Prowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Brak jest także jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie organy odstąpiły od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Organ nie naruszył także dyspozycji art. 124 § 2 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem.

W ocenie Sądu brak jest także podstaw do przypisania organowi naruszenia przepisów prawa materialnego.

Zaskarżonym postanowieniem organ drugiej instancji utrzymał w mocy, wydane na podstawie art. 61a k.p.a., postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie otworów okiennych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...], położonej w M. G..

Przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego pozostaje zatem rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie otworów okiennych w budynku mieszkalnym sąsiadującym z nieruchomością skarżącego.

Brak jest podstaw do uchylenia powyższego postanowienia, albowiem rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z powyższego przepisu wynika, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Te ostatnie okoliczności nie zostały skonkretyzowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, ogólnie rzecz ujmując należy natomiast przyjąć, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego.

W sprawie wnioskodawca domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie otworów okiennych w budynku mieszkalnym, usytuowanym na położonej w M. G. i sąsiadującej z jego nieruchomością działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], stanowiącej własność J. O..

Jak trafnie stwierdziły to organy obu instancji brak było podstaw do wszczęcia w tym przedmiocie postępowania administracyjnego albowiem sprawa taka została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] znak: [...] odmówił nakazania właścicielowi obiektu J. O. zamurowania czterech otworów okiennych: dwa o wymiarach 1,74 x 14,46 m, dwa o wymiarach 0,86 x 0,57 m usytuowanych w ścianie budynku zwróconej w stronę działki nr ewid. [...] oraz likwidacji jednego o wymiarach 0,75 x 1,13 m zlokalizowanego w połaci dachowej przedmiotowego budynku. Organ decyzją tą, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 prawa budowlanego, odmówił nakazania J. O. usunięcia otworów okiennych usytuowanych w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...], od strony granicy z działką skarżącego, stwierdzając, że istnienie w ścianie budynku otworów okiennych nie narusza przepisów obowiązujących w dacie budowy obiektu (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., znak: [...] znajdująca się w aktach organu pierwszej instancji).

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez D. W. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona przez D. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 876/18 oddalił skargę.

Z powyższego wynika, że sprawa dotycząca nakazanie wykonania określonych robót budowlanych - zamurowania otworów okiennych w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...], została już rozstrzygnięta ostateczną decyzja administracyjną, co stanowi przeszkodę do wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w tym przedmiocie.

Jak trafnie stwierdził to bowiem organ do innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania administracyjnego, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. zaliczyć należy także sytuację, w której żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją administracyjną.

W kwestii tej podzielić należy stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 557/12, zgodnie z którym przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w przepisie art. 61a § 1 k.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie.

Bez znaczenia dla powyższego pozostają zarzuty zawarte w skardze.

Zarzuty te bowiem dotyczą kwestii merytorycznych związanych z prowadzonym postępowaniem naprawczym i wydaną decyzją w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie rozstrzygnięciu podlegało jedynie zagadnie czysto formalne dotyczące możności wszczęcia postępowania administracyjnego.

Podnoszone przez skarżącego zarzuty związane z przebiegiem granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] mogły mieć znaczenie dla oceny legalności usytuowania okien w ścianie budynku i samego budynku położonego na działce nr [...]. Nie mają jednak one żadnego znaczenia prawnego dla oceny możności wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w sprawie, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną.

Na marginesie już więc tylko należy wskazać, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 876/18 został zaskarżony skargą kasacyjną, w związku z czym oceny prawidłowości rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy nakazania zamurowania otworów okiennych dokona obecnie Naczelny Sąd Administracyjny.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.