Wyrok WSA w Lublinie z 3 czerwca 2004 r., II SA/Lu 751/03

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w dniu 20 maja 2004 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...] marca 2003r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz Z. F. kwotę 270.- /dwieście siedemdziesiąt/zł tytułem kosztów postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzi WSA Jacek Czaja, Sędziowie: Sędzi NSA Maria Wieczorek (spr.), Asesor WSA Małgorzata Fita
Przemysław Gumieniak protokolant

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. F. od decyzji Starosty z dnia [...] marca 2003r. Nr [...], orzekającej o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu D. polegającej na wpisaniu w miejsce działki Nr 1/14 o pow. 6,0286 ha nowych działek oznaczonych numerami: 1/15 o powierzchni 0,0967 ha i 1/16 o pow. 5,9319 ha – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W motywach zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Starosta decyzją z dnia [...] marca 2003r. znak: [...] orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu D. gm. D., polegającej na wpisaniu w miejsce działki oznaczonej nr 1/14 o pow. 6,0286 ha dwóch nowych działek: Nr 1/15 o pow. 0,0967 ha będącej własnością Skarbu Państwa oraz Nr 1/16 o pow. 5.5986 ha stanowiącej własność Z. F. Rozpatrując odwołanie Z. F., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał, że decyzja organu I instancji podjęta została wskutek ujawnienia niezgodności pomiędzy danymi zawartymi w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego z danymi zawartymi w operacie ewidencyjnym obrębu D. Z danych wynikających z dokumentacji techniczno-prawnej zgromadzonej w operacie przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Nr [...] uzupełnionej w trakcie postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, zdaniem organu II instancji wynika, że:

• pismem z dnia [...] kwietnia 1995r. znak: [...] Wójt Gminy zwrócił się do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego o dołączenie do księgi wieczystej KW Nr 36266, w której, jako właściciel ujawniony był Skarb Państwa, szeregu nieruchomości stanowiących własność Państwowego Funduszu Ziemi – między innymi działki Nr 1/9;
• w zbiorze dokumentów przechowywanych wraz z księgą wieczystą KW Nr [...] jest zaświadczenie Wójta Gminy z [...] kwietnia 1995r. stwierdzające, że grunty te zostały przejęte do Państwowego Funduszu Ziemi na podstawie prawomocnych decyzji Naczelnika Gminy wydanych w latach siedemdziesiątych;
• wraz z zaświadczeniem przechowywane są wypisy i wyrysy z rejestru gruntów, w których określone są prawne granice poszczególnych nieruchomości, między innymi działka Nr 1/9 o pow. 6,20 ha. Organ II instancji wskazał, że południowa granica działki na odcinku najdalej wysuniętym na południe przebiegała w linii prostej na całej swej długości;
• prawomocną decyzją Wojewody z dnia [...] grudnia 1995r. znak: [...] przekazano na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa między innymi 23,38 ha gruntów Państwowego Funduszu Ziemi położonych w D.– w tym działkę oznaczoną numerem 1/9 ze wskazaniem, że przekazywane nieruchomości posiadają urządzoną księgę wieczystą KW Nr [...].;
• Z. F. na podstawie umowy kupna-sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...].06.2000 r. Rep. Nr [...] nabył od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa prawo własności nieruchomości wyodrębnionej z działki 1/9 oznaczonej wówczas w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem 1/14 o pow. 6,0286 ha, przy czym faktyczna powierzchnia nieruchomości w granicach ujawnionych w księdze wieczystej KW Nr [...] wynosiła 5,9319 ha.;
• dla nabytej nieruchomości Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego założył księgę wieczystą KW NR [...] – granice nieruchomości wykazane jak w księdze wieczystej KW NR [...] prowadzonej dla nieruchomości Skarbu Państwa.

Organ II instancji stwierdził, że Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa nie dysponowała nigdy spornym terenem o pow. 0,0967 ha, oznaczonym obecnie jako działka 1/15 i dlatego też nie mogła go sprzedać Z. F. umową z dnia [...] czerwca 2000r.

Dlatego też, zdaniem organu administracyjnego należało wyodrębnić ewidencyjnie gruntu oznaczone numerem 1/15 stanowiące własność Skarbu Państwa i wprowadzić zmiany w dokumentacji geodezyjnej prowadzonej przez Starostwo Powiatowe dla obrębu D. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył Z. F. wnosząc o jej uchylenie. Wskazał na naruszenie prawa materialnego - art. 20, 21, 22 ustawy z dnia 17 maja1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086) oraz art. 64 Konstytucji.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze kognicję sądu administracyjnego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków to zbiór informacji dotyczących gruntów i budynków oraz ich właścicieli.

Celem ewidencji gruntów i budynków – zgodnie z powołaną wyżej ustawą – jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach, oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających gruntami.

Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku.

Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (wyroki II SA 1824/95, II SA 1718/95, II SA 1231/97).

W rozpoznawanej sprawie organy administracji uznały, iż Agencja Własności Rolnej nigdy nie dysponowała spornym terenem o pow. 0,0967 ha oznaczonym obecnie jako działka 1/15, dlatego też nie mogła go sprzedać Z. F. umową sporządzoną dnia [...] czerwca 2000r.

Dlatego też wyodrębniono ewidencyjnie grunty oznaczone numerem 1/15 w granicach działki Nr 1/14 i wprowadzono stosowne zmiany w dokumentacji geodezyjnej prowadzonej przez Starostwo Powiatowe dla obrębu D. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ powołał się m.in. na wypisy i wyrysy z rejestru gruntów, w których jednoznacznie określone są prawne granice poszczególnych nieruchomości, w tym działki Nr 1/9 o powierzchni 6,20 ha, jak również powołano się na księgę wieczystą Nr [...] prowadzoną dla nieruchomości Skarbu Państwa, w tym nieruchomości 1/9. co uniemożliwia sądowi administracyjnemu kontrolę merytoryczną zaskarżonej decyzji. W szczególności brak jest czytelnego opisu i mapy działki gruntu oznaczonej Nr 1/9 z zaznaczonym przebiegiem granicy.

Podnieść należy, ze sąd administracyjny zobowiązywał pełnomocnika organu do złożenia odpisów zupełnych z ksiąg wieczystych Nr [...] i KW Nr [...] i postanowienie to w zakresie odpisu z księgi wieczystej Nr [...] nie zostało wykonane.

Uzupełnienie materiału dowodowego w zakreślonym zakresie pozwoli organom administracyjnym na ocenę, czy sprawa dotyczy jedynie zmian w operacie ewidencyjnym polegającym na określeniu faktycznej powierzchni nieruchomości, czy też dotyczy ustalenia stanu prawnego, co w świetle powołanych przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego.

Podkreślenia wymaga, że ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej (art. 20 ust. 1 i art. 24 ust.1) powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zmian w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądów, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych. Dotyczy to więc i zmiany przebiegu granicy.

Nie można również w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności (aktów notarialnych, aktów własności ziemi, prawomocnych orzeczeń sądowych), które były podstawą wpisu do ewidencji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 powołanej wyżej ustawy.