Uzasadnienie
Decyzją z 6 września 2022 r., znak: ZOA-VI.7721.21.2020, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej: Prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania M. K.Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu Lubelskim z 6 lipca 2022 r., znak: NB.5160/5/10/19.II, nakazującą M. K. rozbiórkę zadaszenia tarasu budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej przy ul. P. w O. Stan sprawy przedstawia się następująco.
D. K. - właściciel działki nr [...] położonej przy ul. P. w O. zażądał od organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji wstrzymania wykonania robót budowlanych polegających na budowie zadaszenia tarasu budynku mieszkalno-usługowego na działce sąsiedniej nr [...], stanowiącej własność M. K., gdyż, w jego ocenie, roboty te powodują przesłonięcie okna dachowego oraz wcześniej zamontowanych paneli słonecznych.
Podczas oględzin przeprowadzonych 30 października 2019 r. przez uprawnionych pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Opolu Lubelskim ustalono, że na działce nr [...] położonej przy ul. P. w O. znajduje się budynek mieszkalno-usługowy. Stwierdzono, że nad istniejącym tarasem budynku od strony północnej wykonane zostało zadaszenie. Zadaszenie posiada konstrukcję drewnianą z dachem jednospadowym ze spadkiem w kierunku północnym. Nie posiada rynien i rur spustowych. Wody opadowe z budynku mieszkalno-usługowego od strony północnej odprowadzane są za pomocą rynien i rur spustowych na powierzchnię przedmiotowego zadaszenia. Konstrukcję zadaszenia stanowi belka przymocowana do budynku mieszkalno-usługowego oraz dwa stupy drewniane przytwierdzone do posadzki tarasu za pomocą kotw stalowych. Dach pokryty jest blachą trapezową. Zadaszenie posiada wymiary w rzucie poziomym 3,85 m x 2,58 m. Okap zadaszenia wysunięty jest poza obrys słupów od strony północnej - 0,36 m, od strony zachodniej - 0,35 m, a od strony wschodniej - 0,59 m. Zadaszenie posiada wysokość od 2,18 m do 2,56 m. Odległość od krawędzi słupa do wskazanej przez M. K. granicy z działką nr [...] wynosi 1,07 m. Natomiast odległość od krawędzi słupa zadaszenia do budynku zlokalizowanego na działce nr [...] wynosi od 0,43 m do 0,49 m. Odległość paneli słonecznych znajdujących się na dachu budynku zlokalizowanego na działce nr [...] do krawędzi słupa zadaszenia wynosi 1,16 m, a od murku znajdującego się pomiędzy działkami nr [...] - 0,76 m. Zadaszenie zostało wykonane pod koniec września 2019 r. bez pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia.
Na podstawie oględzin ustalono, że odległość okapu zadaszenia od granicy z działką nr [...] wynosi od 7 cm do 13 cm, natomiast odległość okapu od granicy działki nr [...] wynosi 72 cm. Według oświadczenia M. K. zadaszenie zostało wykonane w celu zabezpieczenia przed wilgocią pomieszczeń znajdujących się pod tarasem. Natomiast D. K. oświadczył, że zadaszenie powoduje zacienianie jego paneli słonecznych oraz świetlika.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego PINB w Opolu Lubelskim, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, decyzją z 11 maja 2020 r., znak: NB.5160/5/10/19.II nałożył na M. K. obowiązek wykonania w terminie do 31 sierpnia 2020 r. wymienionych w decyzji robót budowlanych w celu doprowadzenia zadaszenia wykonanego nad tarasem budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem, tj.:
- 1) skrócenia połaci zadaszenia od strony północnej i zachodniej w sposób zapewniający odległość 1,0 m od okapu do granicy działek sąsiednich nr [...];
- 2) montażu od strony północnej rynny oraz rury spustowej w celu skierowania wód opadowych z zadaszenia do kanalizacji ogólnospławnej znajdującej się na własnej działce.
Odwołanie od tej decyzji wniosła M. K. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie decyzją z 8 lipca 2020 r., znak: ZOA-VI.7721.21.2020, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Następnie Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie wszczął na wniosek M. K. postępowania administracyjnego w sprawie zmiany własnej decyzji ostatecznej z 8 lipca 2020 r., a następnie decyzją z 22 października 2020 r., znak: ZOA-VI.7721.21.1.2020, wydaną na podstawie art. 155 k.p.a. odmówił zmiany decyzji z 8 lipca 2020 r.
Odwołanie od decyzji z 22 października 2020 r. wniosła M. K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 18 grudnia 2020 r., znak: DON.7100.291.2020.JSK, utrzymał w mocy decyzję LWINB z 8 lipca 2020 r.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła M. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 października 2021 r. (VII SA/Wa 353/21) oddalił skargę M. K. Wyrok uprawomocnił się.
W dniu 9 czerwca 2022 r. PINB w Opolu Lubelskim przeprowadził kontrolę wykonania obowiązku nałożonego na M. K. ostateczną i prawomocną decyzją PINB w Opolu Lubelskim z 11 maja 2020 r., znak: NB.5160/5/10/19.II. Podczas kontroli stwierdzono brak wykonania obowiązku w części obejmującej skrócenie połaci zadaszenia od strony północnej i zachodniej w sposób zapewniający odległość 1,0 m od okapu do granicy działek sąsiednich nr [...] oraz wykonanie obowiązku w części obejmującej montaż od strony północnej rynny i rury spustowej.
Z uwagi na to, że inwestorka M. K.nie wykonała obowiązku nałożonego decyzją PINB w Opolu Lubelskim z 11 maja 2020 r., znak: NB.5160/5/10/19.II., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w części obejmującej skrócenie połaci zadaszenia od strony północnej i zachodniej w sposób zapewniający odległość 1,0 m od okapu do granicy działek sąsiednich nr [...], organ pierwszej instancji, decyzją z 6 lipca 2022 r., znak: NB.5160/5/10/19.II, wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę całości przedmiotowego zadaszenia.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 6 lipca 2022 r., LWINB w Lublinie podzielił w całości argumentację organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy dodał, że odwołanie nie zawiera żadnych zarzutów co do przyczyn niewykonania przez M. K. przedmiotowego obowiązku i podkreślił, że na etapie wydawania decyzji określonej w art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego nie można już podnosić zarzutów w stosunku do wcześniej wydanej decyzji na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
LWINB skazał ponadto, że po rozpatrzeniu wniosku M. K. postanowieniem z 29 sierpnia 2022 r., znak: PEA-X.7720.10.2022, odmówił wyłączenia PINB w Opolu Lubelskim od prowadzenia niniejszego postępowania.
W skardze na decyzję LWINB M. K. wniosła o jej uchylenie jako naruszającej prawo, zarzucając organowi nieuwzględnienie mapek geodezyjnych, które odzwierciedlają prawidłowy przebieg granicy między działkami nr [...] oraz niezbadanie stanu budynku garażu na działce sąsiedniej, który wymaga natychmiastowego remontu lub rozbiórki i który niemalże styka się ścianą z budynkiem mieszkalno-usługowym, w którym zamontowano zadaszenie będące przedmiotem niniejszej sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 5 kwietnia 2023 r. M. K. ponownie zarzuciła organom nadzoru budowlanego liczne błędy w ustaleniach faktycznych i ocenie prawnej sprawy. Powtórzyła argumentację zawartą w skardze. Wskazała na nieustalony prawidłowo przebieg granicy miedzy jej działką a działką nr [...]. W ocenie skarżącej, "w tej samej sprawie wydano drugą decyzję dotyczącą zadaszania, ale już w innym brzmieniu".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Skarżąca zakwestionowała legalność nałożenia na nią obowiązku rozbiórki zadaszenia nad tarasem w budynku mieszkalno-usługowym zlokalizowanym na działce nr [...] położonej przy ul. P. w O. Odnosząc się do wątpliwości skarżącej co do przedmiotu sprawy, należy na wstępie wyjaśnić, że w istocie organ nadzoru budowlanego wydał w sprawie przedmiotowego zadaszenia dwie różne decyzje administracyjne. Pierwsza z nich, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 i w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego, nakładała na skarżącą jako inwestorkę obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia zadaszenia do stanu zgodnego z prawem. Druga zaś, będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, została wydana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, w konsekwencji niewykonania przez skarżącą obowiązku nałożonego poprzednią decyzją.
Taka sekwencja rozstrzygnięć organu wynika wprost z treści przepisów art. 51 Prawa budowlanego.
W myśl art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego, które były podstawą prawną pierwszej z decyzji, w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że roboty budowlane zostały wykonywane bez zgłoszenia i w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, a istnieje możliwość doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, nakazuje w drodze decyzji wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Stosownie zaś do treści art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, będącego podstawą prawną drugiej decyzji (stanowiącej przedmiot kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie), po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, i w przypadku niewykonania obowiązku wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W celu doprowadzenia zadaszenia wykonanego nad tarasem budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działce nr [...] do stanu zgodnego z prawem organ nadzoru budowlanego wydał decyzję z 11 maja 2020 r., znak: NB.5160/5/10/19.II nakładającą na M. K. obowiązek wykonania w terminie do 31 sierpnia 2020 r. robót budowlanych polegających na skróceniu połaci zadaszenia od strony północnej i zachodniej w sposób zapewniający odległość 1,0 m od okapu do granicy działek sąsiednich nr [...] oraz na montażu od strony północnej rynny oraz rury spustowej w celu skierowania wód opadowych z zadaszenia do kanalizacji ogólnospławnej znajdującej się na własnej działce.
Decyzja ta została poddana kontroli instancyjnej, wskutek czego zyskała przymiot ostatecznej, a wobec niezaskarżenia jej do Sądu - również prawomocnej. Wprawdzie skarżąca próbowała doprowadzić do zmiany decyzji ostatecznej nakładającej na nią obowiązki doprowadzenia zadaszenia do stanu zgodnego z prawem w trybie nadzwyczajnym w oparciu o treść art. 155 k.p.a., jednak bezskutecznie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję organu nadzoru budowlanego drugiej instancji odmawiającą żądanej zmiany.
Wskutek powyższego decyzja z 11 maja 2022 r. jako ostateczna i prawomocna funkcjonuje w obrocie prawnym i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie mógł kwestionować jej legalności.
Z niewadliwych ustaleń organów obu instancji wynika, że skarżąca nie wykonała obowiązku skrócenia połaci zadaszenia od strony północnej i zachodniej w sposób zapewniający odległość 1,0 m od okapu do granicy działek sąsiednich nr [...] nałożonego ostateczną i prawomocną decyzją z 11 maja 2022 r. Zresztą sama skarżąca również tego faktu nie kwestionuje.
Wydanie decyzji nakazującej M. K. rozbiórkę spornego zadaszenia na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego jest prostą konsekwencją niewykonania przez nią obowiązku skrócenia zadaszenia. Na tym etapie postępowania ani organy, ani Sąd nie mają możliwości badania zasadności nałożenia na nią obowiązków w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ponieważ zostało to już prawomocnie przesądzone w poprzednim postępowaniu zakończonym decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego. Innymi słowy, na etapie wydawania decyzji określonej w art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nie można już podnosić zarzutów w stosunku do decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, od której również służyły środki zaskarżenia.
W tym stanie rzeczy nie ma żadnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji podnoszone przez skarżącą nieprawidłowe ustalenie przebiegu granicy miedzy działkami nr [...], ani zarzucana przez nią nielegalność inwestycji budowlanych na działce nr [...].
Podsumowując, wobec niewykonania obowiązku nałożonego na skarżącą w decyzji PINB z 11 maja 2022 r., wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, należało nakazać – w trybie art. 51 ust. 3 pkt 2 tej ustawy – rozbiórkę spornego zadaszenia, co też organy w niniejszej sprawie uczyniły.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.).